Ζήτημα ημερών θεωρείται πλέον η ανακοίνωση νέου πακέτου εισπρακτικών μέτρων που θα περιλαμβάνει πιθανότατα αύξηση του ΦΠΑ, νέα αύξηση στα καύσιμα, επαναφορά του φόρου πολυτελείας, ενδεχομένως και νέα περικοπή στα επιδόματα των δημοσίων υπαλλήλων.

Η αντιμετώπιση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ενωση λαμβάνει πλέον τις διαστάσεις «τιμωρίας» με τις δεσμεύσεις και τους στόχους που θέτει η κυβέρνηση να θεωρούνται εκ των προτέρων ανειλικρινείς, ανεπαρκείς και αισιόδοξοι και με την απειλή επιβολής των μέτρων, αν δεν ληφθούν «οικειοθελώς».

Τον -περίπου- εξαναγκασμό της κυβέρνησης να επιβάλει νέα μέτρα πριν ακόμη στεγνώσει το μελάνι στις αποφάσεις για τα προηγούμενα (αύξηση Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης, πάγωμα μισθών και συντάξεων, περικοπή επιδομάτων) προανήγγειλε και επίσημα ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Ευάγγελος Βενιζέλος μετά από σύσκεψη με τον πρωθυπουργό, κάνοντας λόγο για «αναγκαία μέτρα που πρέπει να ληφθούν, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η περιδίνηση της ελληνικής οικονομίας και να δοθεί προοπτική στις θυσίες των Ελλήνων».

Ομως, και ο Γιώργος Παπανδρέου, όπως και ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου έχουν δηλώσει ότι, αν προκύψει ανάγκη, θα ληφθούν όποια μέτρα χρειάζονται, προκειμένου να υλοποιηθεί το Πρόγραμμα Σταθερότητας και να μειωθεί κατά 4 μονάδες του ΑΕΠ το έλλειμμα του 2010 (από 12,7% πέρυσι σε 8,7% εφέτος).

Ανεπιτυχής προσπάθεια

Η προσπάθεια που έκανε η κυβέρνηση να κερδίσει χρόνο προκειμένου να διαπιστωθεί στην πράξη αν είναι επαρκές ή όχι το πρώτο πακέτο μέτρων, δεν ευοδώθηκε. Οι Βρυξέλλες, όπως και οι Κοινοτικοί εμπειρογνώμονες που βρέθηκαν τις προηγούμενες ημέρες στην Αθήνα θεωρούν ότι ο στόχος της μείωσης του ελλείμματος κατά 4% δεν θα επιτευχθεί χωρίς πρόσθετα μέτρα και έθεσαν την Αθήνα ενώπιον του διλήμματος είτε να ανακοινώσει η κυβέρνηση τα μέτρα, είτε να εφαρμόσει αυτά που θα επιβάλει το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομίας (Ecofin ) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Βασικός λόγος για τον οποίο οι Βρυξέλλες θεωρούν απαραίτητη τη λήψη νέων μέτρων είναι οι εκτιμήσεις πως η ύφεση εφέτος θα είναι πιο βαθιά σε σχέση με τις προβλέψεις της κυβέρνησης, άρα δεν θα επιτευχθούν οι στόχοι των φορολογικών εσόδων. Μια δεύτερη ένσταση που θέτουν οι Κοινοτικοί είναι ότι το βάρος της προσπάθειας για μείωση του ελλείμματος πρέπει να πέσει στη μείωση των δαπανών (ουσιαστικά, στη μείωση των μισθών του Δημοσίου) και όχι στην αύξηση των εσόδων.

Μονιμότητα στο Δημόσιο

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η δήλωση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Θεόδωρου Πάγκαλου περί μονιμότητας στο Δημόσιο, σύμφωνα με την οποία, όταν καταργείται η οργανική θέση, παύει και η μονιμότητα. Το ζήτημα είναι όμως ότι ακόμη και αν η κυβέρνηση καταργήσει κρατικούς οργανισμούς και οργανικές θέσεις δεν θέτει, προς το παρόν τουλάχιστον, θέμα απολύσεων αλλά μετατάξεων σε άλλες θέσεις του Δημοσίου. Ολοι αντιλαμβάνονται πως οι Βρυξέλλες δεν ενδιαφέρονται για το αν οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πληρώνονται από τον «Α» ή «Β» φορέα του κράτους, αλλά θέλουν να μειωθεί η μισθολογική δαπάνη.

Τα νέα μέτρα αναμένεται να ανακοινωθούν πριν την έλευση στην Αθήνα του νέου Επιτρόπου για την οικονομία, Ολι Ρεν, (ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο του Χοακίν Αλμούνια) και πάντως πριν από το επόμενο Ecofin που θα συνεδριάσει στις 15 - 16 Μαρτίου. Σε ό, τι αφορά στο ΦΠΑ, εξετάζεται η αύξηση του υψηλού συντελεστή από 19 σε 21%, ενώ δεν τίθεται προς το παρόν θέμα για το χαμηλό συντελεστή (9%), που εφαρμόζεται σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης. Βέβαιη θεωρείται και η δεύτερη δόση της αύξησης στη βενζίνη.

Οι ελπίδες της κυβέρνησης επαφίενται στο Ecofin

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι, ακόμη και αν δεν χρειαστεί να τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο της Κοινοτικής βοήθειας, η ύπαρξή του και μόνο θα ηρεμήσει τις αγορές και θα διασκεδάσει τους φόβους ότι η Ελλάδα δεν θα μπορέσει να πληρώσει τα χρέη της. Ως γνωστόν, το τελευταίο Συμβούλιο Κορυφής της Ε.Ε. και το Ecofin περιορίστηκαν σε αόριστες υποσχέσεις για στήριξη και αυτές ύστερα από μεγάλη διπλωματική προσπάθεια και διμερείς επαφές με Σαρκοζί και Μέρκελ, οι οποίες κρίθηκαν ανεπαρκείς από τις αγορές.

Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης που τώρα θεωρείται ανεφάρμοστο και υπεραισιόδοξο συντάχθηκε υπό την επίβλεψη των Κοινοτικών (τον Ιανουάριο είχαν έλθει και πάλι ελεγκτές των Βρυξελλών στην Αθήνα για αυτό το λόγο), ενώ ο πρόεδρος του Eurogroup, πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Ζαν Κλοντ Γιούνκερ δήλωνε στις 19 Ιανουαρίου πως πρέπει να σταματήσει «η νέα μόδα που θέλει όποια κι αν είναι τα μέτρα που θα λάβει η Ελλάδα να είναι αναποτελεσματικά».

Το πολιτικό ερώτημα στο οποίο καλείται, συνεπώς, να απαντήσει η κυβέρνηση είναι αν θα αποφεύγαμε τα νέα μέτρα αν ανακοίνωνε τότε, άμεσα, το πρώτο πακέτο και δεν άφηνε να περάσουν μερικές κρίσιμες εβδομάδες απραξίας, με ενδοκυβερνητικές διαφωνίες, ανοιχτές διαβουλεύσεις και δηλώσεις του τύπου ότι δεν κυβερνάει την Ελλάδα ο Γιούνκερ και ο Τρισέ αλλά ο Παπανδρέου…