Με την ελπίδα ότι το δεύτερο πακέτο μέτρων που ψηφίζεται σήμερα θα είναι το τελευταίο, τουλάχιστον για εφέτος, αλλά και με έντονες διαμαρτυρίες από τους θιγόμενους, υποδέχεται η ελληνική κοινωνία τα μέτρα που ανακοινώθηκαν προχθές και ψηφίζονται σήμερα από τη Βουλή, με τη διαδικασία του κατεπείγοντος. Μέτρα που βρίσκονται πιο κοντά στο προεκλογικό πρόγραμμα της… Νέας Δημοκρατίας, η οποία είχε δεσμευτεί για πάγωμα μισθών και μείωση επιδομάτων, παρά του ΠΑΣΟΚ, που είχε υποσχεθεί αυξήσεις πάνω από τον πληθωρισμό και μέχρι πριν ένα μήνα απέρριπτε την αύξηση στο ΦΠΑ.

Το ενδεχόμενο, πάντως, να χρειαστούν και άλλα μέτρα, είτε αύξησης εσόδων είτε μείωσης των δαπανών μέχρι το τέλος του χρόνου, δεν μπορεί να αποκλειστεί με βεβαιότητα αν η ύφεση -που όλα δείχνουν ότι θα είναι μεγαλύτερη από εκείνη που εκτιμά η κυβέρνηση- ρίξει έξω τις προβλέψεις για τα αναμενόμενα έσοδα από τις αυξήσεις στους φόρους εισοδήματος, καυσίμων, ποτών, καπνού και, κυρίως, του ΦΠΑ.

Γι’ αυτόν τον λόγο, ορισμένα από τα μέτρα (όπως η έκτακτη εισφορά 1% στα εισοδήματα και η επιβολή πρόσθετου φόρου στις περιουσίες άνω των 5 εκατ. ευρώ) δεν περιλαμβάνονται στο «λογαριασμό» των 4,8 δις. ευρώ που ζήτησε η Κομισιόν, αλλά επιβλήθηκαν προφανώς για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο λήψης νέων μέτρων μέσα στη χρονιά. Πάντως, ο αρμόδιος επίτροπος, Ολι Ρεν, που ήταν στην Αθήνα την περασμένη Δευτέρα, εκτίμησε ότι τα μέτρα είναι επαρκή για εφέτος αλλά θα χρειαστούν νέες αποφάσεις το 2011 και το 2012.

ΔΑΝΕΙΑΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

Το επόμενο στοίχημα είναι η κάλυψη των δανειακών αναγκών του Δημοσίου, για το διάστημα ως το τέλος Μαΐου, που φαίνεται ότι θα κερδηθεί ύστερα από την ανακοίνωση των μέτρων. Εκείνο που αναμένει η κυβέρνηση είναι η έμπρακτη εκδήλωση της Κοινοτικής αλληλεγγύης, στην περίπτωση που η Ελλάδα δεν βρει τα δανεικά που χρειάζεται από τις αγορές ή αντιμετωπίσει εξωφρενικά επιτόκια. Αυτή τη συμφωνία θα επιχειρήσει να «δέσει» ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου στις συναντήσεις που θα έχει από σήμερα στο Βερολίνο με την Αγκελα Μέρκελ και στο Παρίσι με τον Νικολά Σαρκοζί.

Επεται, την ερχόμενη εβδομάδα, η επίσκεψη στον Λευκό Οίκο και τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, με το ενδεχόμενο προσφυγής στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να παραμένει πάντα -θεωρητικά τουλάχιστον- ανοιχτό και ως μοχλός πίεσης προς τις Βρυξέλλες, που δεν θέλουν την ανάμειξη του ΔΝΤ στα εσωτερικά της ευρωζώνης.

Πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο των διαβουλεύσεων με τους Ευρωπαίους εταίρους ανέφεραν ότι το ευρωπαϊκό σχέδιο διάσωσης της ελληνικής οικονομίας έχει καταστρωθεί, αλλά δεν θα ανακοινωθεί και -πολύ περισσότερο- δεν θα τεθεί σε εφαρμογή, αν δεν διαπιστωθεί στην πράξη η αναγκαιότητά του, για τρεις λόγους: για να μην το «κάψουν» οι κερδοσκόποι (επιτιθέμενοι στα ελληνικά ομόλογα, προκειμένου να δοκιμάσουν τις προθέσεις της ευρωζώνης), για να διασφαλιστεί ότι η Ελλάδα θα εφαρμόσει αυτά που υποσχέθηκε (είναι προφανές ότι δεν μας πιστεύει κανείς…) και για να μην προκληθούν αντιδράσεις στην κοινή γνώμη των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, και κυρίως της Γερμανίας. Πιθανολογείται ότι το σχέδιο διάσωσης προβλέπει παροχή εγγυήσεων προς τις γερμανικές και γαλλικές, κυρίως, τράπεζες, προκειμένου να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα.

ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι μπορεί στην Ελλάδα (ίσως και για εσωτερική κατανάλωση) να εμφανίζεται ότι η κυβέρνηση έκανε αυτό που της ζήτησε η Κομισιόν και αναμένει την ανταπόκριση από την άλλη πλευρά. Η ουσία είναι όμως ότι τα μέτρα ελήφθησαν για να αποφευχθεί η χρεωκοπία της Ελλάδας και όχι της Γερμανίας… Από την άλλη πλευρά, οι Βρυξέλλες εξαντλούν την αυστηρότητά τους έναντι της χώρας μας για να διασφαλίσουν ότι δεν θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουν κατ’ ανάλογο τρόπο το δημοσιονομικό πρόβλημα άλλων χωρών της ευρωζώνης με παρόμοια ελλείμματα. Γιατί αν τα μεγέθη της Ελλάδας (έστω και εκτροχιασμένα), μπορούν να αντιμετωπιστούν, δεν ισχύει το ίδιο για την Ισπανία ή την Ιταλία.

Με αυτά τα δεδομένα, έχουν ενδιαφέρον οι αντιδράσεις των ξένων (κυβερνήσεων, αγορών και ΕΕ) μετά την ανακοίνωση των μέτρων το απόγευμα της Τετάρτης:

-Ο πρόεδρος της Κομισιόν, Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο, εξέφρασε την ικανοποίηση της Ε.Ε. και δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει την Ελλάδα σε αυτή την προσπάθεια.

-Ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είπε ότι: «Το φιλόδοξο πρόγραμμα της Ελλάδας για τη διόρθωση των δημοσιονομικών της ανισορροπιών βρίσκεται πλέον στο σωστό δρόμο με πειστικό τρόπο» και ότι ισχύει η δέσμευση των ηγετών της Ε.Ε. «να λάβουν αποφασιστική και συντονισμένη δράση, αν χρειαστεί, για τη διασφάλιση της οικονομικής σταθερότητας στην Ευρωζώνη ως σύνολο».

-Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, είπε ότι τα μέτρα είναι «εξαιρετικά σημαντικά για τη σταθερότητα του ευρώ», ότι «κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και αξίζουν το σεβασμό μας» και ότι, όταν εφαρμοστούν, η Ελλάδα θα μπορεί να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της στις διεθνείς κεφαλαιαγορές. Ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης είχε σπεύσει, πάντως, να διευκρινίσει ότι η Γερμανία δεν θα προσφέρει καμία βοήθεια στην Ελλάδα την Παρασκευή, κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Γ. Παπανδρέου με την Α. Μέρκελ.