Η άλλη όψη του πρώτου δανεισμού της χώρας, στις αρχές της εβδομάδας, μετά την ένταξη στην τρόικα των πιστωτών, δείχνει ότι το Δημόσιο έλαβε εξάμηνο δάνειο 1,625 δις ευρώ με επιτόκιο 4,65%, ακριβότερο κατά 0,10% σε σχέση με το αντίστοιχο του Απριλίου και κατά 3 φορές πιο ακριβό σε σχέση με τον περασμένο Ιανουάριο. Τον Οκτώβριο του 2009, το επιτόκιο στη δημοπρασία των εντόκων γραμματίων 26 εβδομάδων ήταν πολύ μικρότερο από 1 ποσοστιαία μονάδα. Κι, όμως, η κυβέρνηση πανηγυρίζει, επειδή κατάφερε να δανειστεί ξανά από τις αγορές, κάτι το οποίο ήταν αναμενόμενο καθώς το μεσομακροπρόθεσμο δανειακό της πρόγραμμα καλύπτεται από την τρόικα.

Σημειώνεται ότι η Πορτογαλία πούλησε 6μηνα έντοκα με επιτόκιο 1,947% στις 7 Ιουλίου, ενώ η Ισπανία με 1,577% στις 22 Ιουνίου. Κι όμως οι φορείς της έκδοσης (οικονομικό επιτελείο και ΟΔΔΗΧ) δηλώνουν ικανοποιημένοι που κατάφεραν να δανειστούν, έστω και με τέτοιο πρωτοφανές στα οικονομικά χρονικά της χώρας επιτόκιο.

Παρά τα χαμόγελα αισιοδοξίας και τις θετικές δηλώσεις από τους επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η κατάσταση παραμένει εξόχως ανησυχητική για την πορεία της Οικονομίας. Το έλλειμμα μπορεί να μειώθηκε κατά 46% στο πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, όμως τα έσοδα έχουν καταρρεύσει και εκτιμάται ότι θα υποχωρήσουν κι άλλο, μετά την εφαρμογή της δεύτερης αύξησης στον ΦΠΑ. Συγκεκριμένα, αυξάνονται με ρυθμό 7,2% έναντι πρόβλεψης για αύξηση 13,7%. Η κυβέρνηση – όπως πάντα – αισιοδοξεί ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα λόγω της επικείμενης είσπραξης του ΕΤΑΚ και άλλων άμεσων φόρων, όμως, η πραγματικότητα στη αγορά και ιδίως στον τουρισμό, είναι εντελώς διαφορετική. Μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι οι αγορές δεν πείστηκαν από την κυβερνητική αισιοδοξία και την ημέρα της δημοπρασίας διατήρησαν σε δυσθεώρητα επίπεδα το spread του δεκαετούς ομολόγου, ενώ ένα 24ωρο νωρίτερα είχαν δει το φως της δημοσιότητας στον διεθνή Τύπο, τα σενάρια ελεγχόμενης χρεοκοπίας.

Οι Γερμανοί

Σύμφωνα με δημοσίευμα του κορυφαίου γερμανικού περιοδικού «Der Spiegel», η κυβέρνηση Μέρκελ έχει επεξεργαστεί ειδικό σχέδιο για την αντιμετώπιση κρατών που βρίσκονται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, όπως είναι η Ελλάδα, και το σχέδιο αυτό επιβεβαίωσε το οικονομικό επιτελείο του Βερολίνου. Σύμφωνα με την πρόταση, οι κάτοχοι κρατικών ομολόγων θα πρέπει, μέσω του λεγόμενου «haircut» να αποποιούνται μέρος των απαιτήσεών τους, προκειμένου να βοηθήσουν τη χώρα που αντιμετωπίζει πρόβλημα ρευστότητας να βγει από την κρίση.
Αυτό θα γίνεται είτε μέσω της παράτασης της προθεσμίας εξόφλησης των ομολόγων είτε μέσω της μείωσης των τόκων είτε μέσω της εξόφλησης τμήματος της αξίας των ομολόγων.
Το σχέδιο της γερμανικής κυβέρνησης δεν αποτελεί εναλλακτική του ευρωπαϊκού πακέτου διάσωσης, αλλά μία περαιτέρω εξέλιξη, σύμφωνα όσα αναφέρουν κύκλοι της γερμανικής κυβέρνησης. Στο προσχέδιο που κυκλοφορεί στην καγκελαρία αναφέρεται ότι ο ιδιωτικός τομέας (οι τράπεζες) θα πρέπει να συμμετάσχουν σε αυτή τη διαδικασία, ώστε να μην επωμίζονται οι φορολογούμενοι όλα τα βάρη.
Οι κάτοχοι ομολόγων παίρνουν «μπόνους ρίσκου» και γι' αυτό θα πρέπει να αναλαμβάνουν και αυτό το ρίσκο. Τη λοιπή αξία των ομολόγων αναμένεται να εγγυάται μία νέα αρχή, το Berliner Club, στο οποίο θα συμμετέχουν κράτη-μέλη της G-20 ή μόνο της ευρωζώνης.

Αν η αποποίηση των απαιτήσεων των πιστωτών δεν οδηγήσει σε βελτίωση της κατάστασης, η διαδικασία θα εισέρχεται στη δεύτερη φάση, κατά την οποία θα λαμβάνει χώρα η πλήρης αναδιάρθρωση του χρέους. Το Berliner Club θα αναθέτει σε μία προσωπικότητα ή σε μία ομάδα προσωπικοτήτων να λάβει υπόψη τα περιουσιακά συμφέροντα της χρεοκοπημένης χώρας και τα μέτρα θα εποπτεύονται από το ΔΝΤ.

Εξοδος από το ευρώ για Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία και Ιρλανδία

Παράλληλα με τα σχέδια ελεγχόμενης χρεοκοπίας πληθαίνουν εκείνες οι φωνές των διεθνούς φήμης οικονομολόγων και των γκουρού των αγορών, που θεωρούν αναπόφευκτη την έξοδο της χώρας από το ενιαίο νόμισμα. Ο νομπελίστας οικονομολόγος Πωλ Κρούγκμαν δήλωσε στις αρχές της εβδομάδας στην ιταλική εφημερίδα «Ιl Sole 24 Οre» ότι η Ελλάδα θα μπορούσε απότομα να οδηγηθεί εκτός ευρώ. «Δεν θα με εξέπληττε αν μία ή δύο χώρες υποχρεώνονταν να εγκαταλείψουν το ευρώ» φέρεται να δήλωσε ο Κρούγκμαν, για να προσθέσει πως «το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει ένα κοινό νόμισμα για μία περιοχή που ποτέ δεν ανταποκρίθηκε στα κριτήρια που χρειάζονται ώστε να είναι μέλος αυτής της ένωσης». Σαν χώρες που κινδυνεύουν, ο Κρούγκμαν ανέφερε την Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία. Είναι χαρακτηριστικό ότι μία ημέρα μετά τη δήλωση αυτή, η Moody’s υποβάθμισε κατά δύο βαθμίδες την πιστοληπτική ικανότητα της Πορτογαλίας, προκαλώντας νέα σοβαρά προβλήματα στην πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης της χώρας αυτής.
Στο μεταξύ, την εκτίμησή του ότι η εφαρμογή ενός σκληρού προγράμματος λιτότητας αποτελεί μονόδρομο για την Ελλάδα εξέφρασε, μιλώντας στο CΝΒC, ένας άλλος νομπελίστας (1998) οικονομολόγος, ο Αμάρτια Σεν. «Η μοναδική επιλογή της Ελλάδας είναι να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη προκειμένου να ξεπεράσει το πρόβλημα του υψηλού δημόσιου χρέους» είπε ο Σεν, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη δεν διαχειρίστηκε σωστά την «ελληνική κρίση», με αποτέλεσμα να «πρέπει τώρα να κάνει επίδειξη ενότητας προκειμένου να υπερασπιστεί τη νομισματική ένωση στο σύνολό της».