Άρθρα Φώτης Σιούμπουρας

«Αποστάσεις» και νέα κανονικότητα

Στη νέα κανονικότητα που διαγράφεται, καλούμαστε να λάβουμε μέρος σε ένα τεράστιο πείραμα κρατώντας από παντού αποστάσεις… Οι μεγάλες κρίσεις όμως αποτελούν τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για τον επανασχεδιασμό των κοινωνιών. Το μέλλον θα το κερδίσουν αυτοί που εργάζονται γι’ αυτό. Αυτοί που θα εκμηδενίσουν τις «αποστάσεις» από τη νέα κανονικότητα…

Από τη Δευτέρα η χώρα εισέρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο. Στην κρισιμότερη ίσως φάση διαχείρισης της κρίσης της πανδημίας. Καλούμαστε να λάβουμε μέρος σε ένα τεράστιο πείραμα, κρατώντας από παντού αποστάσεις. Αποστάσεις από συγγενείς, γνωστούς και φίλους. Αποστάσεις ανάμεσα στα τραπέζια των εστιατορίων, αποστάσεις στα διαλείμματα των σχολείων για τους μαθητές. Αποστάσεις από τη δυναμική της ίδιας της ζωής.

Πρόκειται για μια πρωτοφανή αλλαγή της προηγούμενης ζωής μας. Το στοίχημα είναι τεράστιο, αφού επιχειρούμε έξοδο από την «ασφάλεια» της καραντίνας και ερχόμαστε αντιμέτωποι με το απρόσμενο και απροσδόκητο, με τον αόρατο αλλά παρόντα ακόμη στην κοινότητα κορονοϊό. Οι πολίτες μπορεί να ανταποκρίθηκαν, με θρησκευτική ευλάβεια στην περίοδο του εγκλεισμού, αλλά τα βάρη, προσωπικά και οικονομικά, έχουν αρχίσει να γίνονται αβάσταχτα και ουδείς μπορεί να προβλέψει τη συμπεριφορά τους στο μέλλον. Υπό αυτή την έννοια τίθεται ξανά το ζήτημα της ατομικής ευθύνης. Αν τηρηθούν οι κανόνες προστασίας, η απόσταση, τα μέτρα υγιεινής, οι μάσκες σε κλειστούς χώρους, ο συστηματικός καθαρισμός των κοινών επιφανειών και μας ευνοήσει το ξηρό και θερμό ελληνικό θέρος, τότε μπορούμε να ελπίζουμε ότι δεν θα αντιμετωπίσουμε έξαρση της πανδημίας στη διάρκεια του καλοκαιριού. Αντιθέτως, θα έχουμε τον χρόνο να προετοιμαστούμε καλύτερα για το φθινόπωρο, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε ένα πιθανό δεύτερο εποχικό κύμα της επιδημίας.

Από τη Δευτέρα όμως σε νέα φάση εισέρχεται και η ελληνική οικονομία. Πάνω απ’ όλα βεβαίως η υγεία, αλλά δεν νοείται υγεία χωρίς οικονομία. Ήδη οι ζημιές είναι τεράστιες, θέσεις εργασίας χάνονται και επιχειρήσεις ετοιμάζονται για «λουκέτο».

Στο ερώτημα αν η συγκυρία ευνοεί το άνοιγμα της ελληνικής οικονομίας, η απάντηση είναι ότι τα κρούσματα λιγοστεύουν, οι πολίτες έχουν ευαισθητοποιηθεί, ενώ έχουμε σύμμαχο τον καλό καιρό. Αυτό είναι το θεωρητικό υπόβαθρο. Το πρακτικό όμως είναι ότι οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων και της Πολιτείας δεν μπορούν να περιμένουν πότε θα βρεθεί το φάρμακο για να λειτουργήσουν κανονικά. Πρέπει να σχεδιάσουν τώρα την πορεία τους σε αχαρτογράφητα νερά. Βεβαίως σε αυτήν τη δύσκολη συγκυρία απαιτούνται η παρέμβαση και η στήριξη του κράτους. Να υπάρξει ένα σχέδιο ακόμη πιο εκτεταμένων παρεμβάσεων που να στηρίξουν όσους πλήττονται, πρώτα και κύρια τους εργαζομένους, όπως και μια συνολικότερη και πιο στρατηγική συζήτηση για ένα αναπτυξιακό μοντέλο λιγότερο ευάλωτο και μεγαλύτερες ενδογενείς δυναμικές. Αλλά και οι επιχειρηματίες σε αυτήν τη χώρα πρέπει να βγάλουν στην επιφάνεια όλη τους την ευελιξία και την εφευρετικότητα, προκειμένου να σταθούν όρθιοι.

Σε αυτή την αναμέτρηση με το πρωτόγνωρο που μας περιμένει από τη Δευτέρα, κανείς δεν έχει την ψευδαίσθηση της επιστροφής στην προηγούμενη κανονικότητα. Νέα συστήματα επικοινωνίας, νέες τεχνολογίες, νέοι τρόποι διεξαγωγής του παγκόσμιου εμπορίου, ηλεκτρονικές συναλλαγές, ιδιαίτερα στους τομείς του λιανικού εμπορίου και της τηλεϊατρικής, αυτοματοποίηση της παραγωγής, αναβάθμιση της ανθεκτικότητας και της αποδοτικότητας των επιχειρήσεων είναι μερικές από τις γενικές κατευθύνσεις που ήδη διαγράφονται και θα σηματοδοτήσουν τη νέα κανονικότητα. Στη νέα εποχή θα υπάρξει και ενίσχυση του ρόλου του κράτους. Η κρατική παρέμβαση όμως δεν θα έχει τα χαρακτηριστικά του παρελθόντος. Στη νέα εποχή θα αναπτυχθούν τα επιτελικά κράτη, με αναβαθμισμένο προσωπικό και αυτοματοποιημένες διαδικασίες.

Βεβαίως είναι πολύ νωρίς να πούμε αν η νέα κανονικότητα, που θα δημιουργήσουν οι νέες κατευθύνσεις, θα είναι καλύτερη από την υφιστάμενη. Όμως οι μεγάλες κρίσεις, όπως μας έχει «διδάξει» το παρελθόν, αποτελούν τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για τον επανασχεδιασμό των κοινωνιών. Το μέλλον θα το κερδίσουν αυτοί που εργάζονται γι’ αυτό. Αυτοί που θα εκμηδενίσουν τις «αποστάσεις» από τη νέα κανονικότητα.

του Φώτη Σιούμπουρα

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

Σχολιάστε ...

NEWSLETTER



Focus-On

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

Karfitsa