Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα, όταν ανεβαίνει η ένταση με την Τουρκία, με ευθύνη της Τουρκίας; Ας το δούμε αλλιώς: τι πρέπει να κάνει μια χώρα μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, η οποία βάσει των προβλέψεων του διεθνούς δικαίου είναι στη σωστή πλευρά της (άοπλης) σύγκρουσης με τη γείτονα; Η εύκολη απάντηση θα ήταν να υπερασπιστεί τα κεκτημένα της, ακόμα και με τα όπλα.

του Γιώργου Ευγενίδη
 
Σε τέτοιου είδους διλήμματα, πάντως, η εύκολη απάντηση δεν είναι πάντα και η καλύτερη. Με το ίδιο δίλημμα βρεθήκαμε αντιμέτωποι και το βράδυ των Ιμίων. Μπορεί η φράση του Σημίτη «Ευχαριστούμε τους Αμερικανούς» να σημάδεψε την πολιτική του καριέρα και να τον ακολουθεί ως και σήμερα, έχει όμως μέσα της μια σημαντική ιστορική αλήθεια: με την εμπλοκή των Αμερικανών και το εν μέρει ζημιογόνο για την Ελλάδα δόγμα του Χόλμπρουκ «no flagsno troopsno ships» (όχι σημαίες, όχι στρατεύματα, όχι πλοία), δεν προκλήθηκε ένοπλη σύγκρουση με την Τουρκία, η οποία είτε θα έληγε με νίκη μιας από τις δύο πλευρές είτε με μια δύσκολη συνθηκολόγηση.
 
Τότε, το 1996, τα πλοία του πολεμικού ναυτικού των δύο πλευρών ήταν παρατεταγμένα απέναντι το ένα στο άλλο. Θα μπορούσε κάποιος να έχει πατήσει το κουμπί και να έχουμε γενικευμένη σύγκρουση. Κι επειδή δεν ζούμε στις εποχές της επανάστασης του 1821 για να κάνουμε…γιουρούσι και όποιον πάρει ο Χάρος, επειδή ούτως ή άλλως ήμασταν χαμένοι για χαμένοι, απαιτείται ένα σαφές σχέδιο, συνδυαστικά με ψυχραιμία και αποφασιστικότητα.
 
Υπάρχει ένα πράγμα που δεν πρέπει να συμβεί σε καμία περίπτωση στη σχέση μας με την Τουρκία. Δεν πρέπει ποτέ να κάτσουμε γύρω από ένα τραπέζι για να κάνουμε μοιρασιά στο Αιγαίο. Δεν το λέω τυχαία αυτό, διότι, σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, εφόσον συνεχιστεί αυτή η ένταση, η διεθνής πίεση για κάτι τέτοιο μπορεί να αναζωπυρωθεί ξανά. Επομένως, η Ελλάδα που έχει με το μέρος της τις προβλέψεις του διεθνούς δικαίου και, με δεδομένο ότι τα σύνορά της αναγνωρίζονται λόγω και των εξελίξεων στο προσφυγικό πλέον ως «ευρωπαϊκά σύνορα», δεν έχει κανέναν λόγο να παίξει το παιχνίδι των Τούρκων.
 
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει παθητικότητα. Δεν σημαίνει ότι, όταν οι Τούρκοι σκοπίμως, όπως φαίνεται, εμβολίζουν ελληνικά πλοία, εμείς θα καθόμαστε με σταυρωμένα χέρια και θα γυρνάμε, κατ’ εφαρμογή των βιβλικών προβλέψεων, ως καλοί Χριστιανοί και το άλλο μάγουλο. Αλλά, υπάρχουν σαφή διπλωματικά μέσα, προφανή τε και παρασκηνιακά, τα οποία μπορούμε και πρέπει να χρησιμοποιήσουμε. Όπως επίσης πρέπει, με ψυχραιμία, να διαβάζουμε σωστά τις κινήσεις των γειτόνων μας. Γιατί, για παράδειγμα, είναι αυτή την περίοδο τόσο νευρική και απρόβλεπτη η Τουρκία και να μην πανηγυρίζουμε χάριν επικοινωνιακού εντυπωσιασμού για την «εμβάθυνση» της ελληνοτουρκικής συνεργασίας, όπως έγινε προ δύο μηνών, μετά από εκείνη την αξέχαστη επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα που πήγε όσο λάθος θα μπορούσε μια τέτοια επίσκεψη να έχει πάει.
 
Την κρίσιμη ώρα, όμως, ο διαγκωνισμός λεβεντιάς, παρά το ότι «γράφει» καλά, δεν προσφέρει τίποτε το ουσιαστικό. Αντίθετα, μεγιστοποιεί τον κίνδυνο να γίνει από μέρους μας ένα λάθος που θα δημιουργήσει ένα ανεπιθύμητο τετελεσμένο. Καλό θα είναι, σε αντιδιαστολή πολλών ιστορικών μας λαθών, να μην ξαναβάλουμε τα χέρια μας για να βγάλουμε τα μάτια μας.
Σχολιάστε ...