Οικονομία

Ερωτήματα για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ

Την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, γιορτή των ερωτευμένων, Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου, καλεί το ΤΑΙΠΕΔ τους επενδυτές να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους (στο πλαίσιο ιδιωτικοποίησης του 100% της Δημόσιας Επιχείρησης Αερίου «λογιστικής αξίας άνω του 1,5 δισ. ευρώ») στην α’ φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας για την πώληση της ΔΕΠΑ Υποδομών, ενώ για τη ΔΕΠΑ Εμπορίας η αντίστοιχη πρόσκληση είναι για τις 6 Μαρτίου 2020, ημέρα που συμπίπτει με τους πρώτους Χαιρετισμούς – εορτολόγιο είναι αυτό και μακριά από μας οι όποιοι συμβολισμοί ή σκέψεις.

Με ποιους θα γίνει ο «γάμος» και ποιοι θα χαιρετίσουν, κοντός ψαλμός… Στα ΜΜΕ έχουν ήδη διαρρεύσει πληροφορίες που θέλουν για τη ΔΕΠΑ Υποδομών να ενδιαφέρονται, μεταξύ άλλων, η Italgas, η γαλλική Engie (συνεργάτης ΤΕΡΝΑ στο κομμάτι ηλεκτρισμού), η Snam (η ιταλική εταιρεία ηγείται της κοινοπραξίας SENFLUGA που κατέχει το 66% του ΔΕΣΦΑ, η γερμανική ΕΟΝ και η ισπανική Enagas. Για τη ΔΕΠΑ Εμπορίας λέγεται ότι θα συμμετέχουν η Mytilineos, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, από κοινού τα ΕΛΠΕ με την Edison (Elpedison), ο Όμιλος Κοπελούζου και η Motor Oil. Μακάρι οι συμμετοχές να είναι πολλές.

Η δρομολογημένη διάσπαση της ΔΕΠΑ ΑΕ (συμμετέχουν με 65% το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου ΑΕ και με 35% τα Ελληνικά Πετρέλαια ΑΕ) είναι η τέταρτη κατά σειρά τα τελευταία 20 χρόνια. Προηγήθηκαν η απόσχιση και δημιουργία των ΕΔΑ Αττικής και Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας το 2001, του ΔΕΣΦΑ το 2007 και η δημιουργία της ΔΕΔΑ το 2017. Οι διαδικασίες ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ ξεκίνησαν το 2003, οπότε σχεδιαζόταν η πώληση της εταιρείας στην ισπανική Gas Natural. Η ΔΕΠΑ εισάγει φυσικό αέριο μέσω αγωγών μεταφοράς με μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας από την Gazprom export (σημείο εισόδου Σιδηρόκαστρο) και την τουρκική BOTAS (σημείο εισόδου ελληνοτουρκικά σύνορα – Κήποι). Επίσης εισάγει Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG) στο τερματικό της Ρεβυθούσας μέσω μακροχρόνιας σύμβασης προμήθειας με την αλγερινή Sonatrach, αλλά και φορτία LNG από την παγκόσμια αγορά.

Σχήμα διαχωρισμού

Στελέχη της αγοράς που γνωρίζουν και εκ των έσω την ιστορία της ΔΕΠΑ και τάσσονται υπέρ των ιδιωτικοποιήσεων καταθέτουν τον δικό τους προβληματισμό, που διέπεται από το τρίπτυχο ενεργειακή ασφάλεια χωρίς στρεβλώσεις, ανταγωνισμός και εργασιακό περιβάλλον: «Από μία ενιαία ΔΕΠΑ με EBITDA 50 εκατ. ευρώ και ταμειακά διαθέσιμα 417 εκατ. ευρώ (στοιχεία ισολογισμού 30/06/2019), με το προτεινόμενο σχήμα διαχωρισμού σε τρεις νέες εταιρείες (ΔΕΠΑ Εμπορίας και ΔΕΠΑ Υποδομών –προς πλήρη ιδιωτικοποίηση– και ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων υπό τον πλήρη έλεγχο του Δημοσίου), τίθενται ερωτηματικά για τη βιωσιμότητα της ΔΕΠΑ Εμπορίας και για τη ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων. Ερωτηματικά που γεννά η πώληση της νέας εμπορικής εταιρείας, χωρίς τη συγχώνευσή της με τη θυγατρική της στο λιανεμπόριο ΕΠΑ Αττικής, στην οποία εκτιμάται ότι θα μεταφερθεί η πλειονότητα των εργαζομένων στη ΔΕΠΑ (περίπου 150 άτομα), αλλά και η ικανότητα της ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων να χρηματοδοτήσει ένα φιλόδοξο σχέδιο ανάπτυξης των γεωπολιτικής σημασίας διεθνών έργων της χώρας».

ΔΕΠΑ Υποδομών

Σύμφωνα με τα ίδια στελέχη, «πουθενά στην Ευρώπη οι εταιρείες διανομής δεν ανήκουν στο Δημόσιο, πλην κάποιων πρώην Ανατολικών χωρών, όπου και εκεί έχουν ιδιωτικοποιηθεί. Τα Δίκτυα Διανομής ανήκουν σε δημοτικές ή διαδημοτικές επιχειρήσεις, με το management αυτών να γίνεται από ιδιώτες.

Μέχρι σήμερα, η επέκταση των δικτύων διανομής έχει υλοποιηθεί με όρους κόστους οφέλους. Η ΕΔΑ Αττικής κατά το 2018 παρουσίασε κερδοφορία (EBITDA) της τάξης των 27 εκατ. ευρώ. Αντιστοίχως, η ΔΕΔΑ το 2018 παρουσίασε οριακά κέρδη (EBITDA) της τάξης των 0,35 εκατ. ευρώ. (λόγω πρόχειρου σχεδιασμού κατά την ίδρυσή της και κακοδιαχείρισης κατά τη διετία 2017-2019). Η ΕΔΑ Θεσσαλονίκης – Θεσσαλίας (η ΔΕΠΑ διατηρεί ποσοστό 51%, το υπόλοιπο 49% μαζί με το management ανήκει στην ιταλική ENI) παρουσίασε το 2018 κερδοφορία (EBITDA) της τάξης των 37 εκατ. ευρώ.

Κατ’ αρχήν είναι σωστή η προτεινόμενη τάχιστη ιδιωτικοποίηση των εταιρειών διανομής φυσικού αερίου κατά τα πρότυπα γειτονικών χωρών. Θα έπρεπε όμως να προβλεφθούν για τη ΔΕΠΑ Υποδομών η άμεση συνένωση των εταιρειών διανομής ΕΔΑ Αττικής – ΔΕΔΑ και η εξαγορά του ποσοστού 49% που η ΕΝΙ διατηρεί στην ΕΔΑ Θεσσαλονίκης, προκειμένου να δημιουργηθεί μια εταιρεία διανομής πανελλαδικής εμβέλειας. Επιπροσθέτως, το κράτος θα έπρεπε (πρέπει) να διατηρήσει ένα ποσοστό καταστατικής μειοψηφίας (34%) ασκώντας έλεγχο ειδικά επί στρατηγικών αποφάσεων, εισπράττοντας παράλληλα σημαντικά μερίσματα».

ΔΕΠΑ Εμπορίας – ΕΠΑ Αττικής

«Η ΔΕΠΑ στα τέλη του 2018 δαπάνησε 39 εκατ. ευρώ για την εξαγορά του 49% συμμετοχής της Shell στην ΕΠΑ Αττικής, άρα η αξία του συνόλου της ΕΠΑ Αττικής ανέρχεται σε 80 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία το 2018 παρουσίασε κερδοφορία (EBITDA) της τάξης των 8 εκατ. ευρώ. Το EBITDA της ΔΕΠΑ Χονδρεμπορίας κατά το α’ εξάμηνο 2019 ανήλθε σε 20 εκατ. ευρώ.

Με δεδομένο ότι για την εξαγορά μιας εταιρείας ο επενδυτής αποτιμά την αξία της με βάση το EBITDA πολλαπλασιαζόμενο με έναν συντελεστή 5-7, η αξία από την πώληση των ΔΕΠΑ – ΕΠΑ Αττικής θα μπορούσε να προσεγγίσει ένα τίμημα της τάξης των 140-200 εκατ. ευρώ.

Η ΕΠΑ Αττικής είναι μια πλήρως δομημένη εταιρεία: 80 άτομα προσωπικό κάλλιστα μπορεί να ενσωματώσει 30-40 άτομα προερχόμενα από την προμήθεια αερίου και τη χονδρεμπορία της ΔΕΠΑ – σχήμα 110-120 ατόμων, βιώσιμο και ανταγωνιστικό.

Αντ’ αυτού, διαφαίνεται πως θα δημιουργηθεί ένα μη ορθολογικό σχήμα 220 ατόμων (80 ΕΠΑ Αττικής, 110 εργαζόμενοι στη ΔΕΠΑ, 30 υπάλληλοι ΣΑΟ Σταθμών Ανεφοδιασμού Οχημάτων με φυσικό αέριο) – “περισσεύουν” τουλάχιστον 70 εργαζόμενοι. Ελλοχεύει ο κίνδυνος ο επενδυτής να απομειώσει την αξία της επιχείρησης λόγω του πλεονάζοντος προσωπικού – άρα το αναμενόμενο τίμημα από την πώληση της ΔΕΠΑ Εμπορίας θα είναι πολύ χαμηλότερο των 140-200 εκατ. ευρώ. Στοίχημα αποτελεί για τη Διοίκηση της ΔΕΠΑ η έγκαιρη ενεργοποίησή της σε ηλεκτροκίνηση, ΑΠΕ, εναλλακτικά αέρια καύσιμα κ.ά., που θα στοιχειοθετούσαν τη διατήρηση μεγάλου αριθμού προσωπικού στη ΔΕΠΑ Εμπορίας.

Σοβαρά τα ερωτηματικά, αν, με την πώληση της ΔΕΠΑ Εμπορίας, οι ιδιώτες δεσμευτούν να διασφαλίσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας σε περιόδους ενεργειακών κρίσεων, ρόλο που η ΔΕΠΑ διασφάλισε επιτυχώς στο παρελθόν».

 ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων

«Λόγω των χαμηλών μερισμάτων, η ΔΕΠΑ Διεθνών Έργων δεν έχει την απαραίτητη κεφαλαιακή επάρκεια προκειμένου να ακολουθήσει τον έτερο μέτοχο (Edison) στην υλοποίηση του επενδυτικού πλάνου της εταιρείας ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ Α.Ε, έτσι ώστε να παραμείνει ισοδύναμος μέτοχος στην εταιρεία και η χώρα να μην απολέσει ένα σημαντικό εργαλείο άσκησης γεωπολιτικής στρατηγικής στον ενεργειακό τομέα.

Οι σκέψεις του ΥΠΕΝ περί συγχώνευσης της ΔΕΠΑ Διεθνών με τη ΕΔΕΥ Α.Ε. δεν δύνανται να υλοποιηθούν, λόγω ρυθμιστικού ασυμβιβάστου (Άρθρο 9 – Οδηγία 2009/73).

Η ΔΕΠΑ Διεθνών πρέπει να λειτουργήσει με καθαρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια ως εταιρεία Holding (π.χ. Επιχείρηση Διεθνών Ενεργειακών Επενδύσεων Α.Ε.) – θα εξαιρείται από το Δημόσιο Τομέα. Η στελέχωσή της που θα πρέπει να γίνει κατ’ αρχήν από το υφιστάμενο προσωπικό της ΔΕΠΑ, που διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία. Η βιωσιμότητα της νέας εταιρείας μπορεί να διασφαλιστεί από τα μερίσματα του ΔΕΣΦΑ (συμμετοχή 34%), στην οποία θα συμμετέχει ως “παθητικός” μέτοχος καταστατικής μειοψηφίας, αφού θα υπάρχει πλήρης λειτουργικός διαχωρισμός. Σημειώνεται από την πώληση του 66% του ΔΕΣΦΑ στην Κοινοπραξία SENFLUGA (Snam, Enagas, Fluxys) δεν κατεβλήθη στη ΔΕΠΑ μέρος του τιμήματος, παρότι 100% μέτοχος του ΔΕΣΦΑ!».

Χιλιάδες χιλιόμετρα δικτύων

Η υλοποίηση του μεγάλου έργου της εισαγωγής φυσικού αερίου στο ενεργειακό ισοζύγιο της Ελλάδος δρομολογήθηκε με την ίδρυση της ΔΕΠΑ, το 1988, ως φορέα ανάπτυξης της απαραίτητης υποδομής και όλων των λοιπών πτυχών της βιομηχανίας φ.α. Αυτό μεταφράζεται σε (εκτός από θυγατρικές και πολλαπλές σημαντικές δραστηριότητες) 1.000 χιλιόμετρα δικτύου υψηλής πίεσης μεταφοράς, πάνω από 5.000 χιλιόμετρα μέσης πίεσης διανομής σε έναν αριθμό διαφορετικών περιοχών και σε ένα εκτεταμένο δίκτυο αγωγών χαμηλής πίεσης σε τουλάχιστον έξι ευρύτερες αστικές περιοχές. Απορίας άξιο, λένε στελέχη της αγοράς, παραμένει γιατί το Ελληνικό Δημόσιο επέλεξε να προχωρήσει στην πλήρη ιδιωτικοποίηση των δικτύων διανομής (ΔΕΠΑ Υποδομών), ενώ στην περίπτωση του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς (ΔΕΣΦΑ) έχει εκχωρήσει το 66% σε ξένο επενδυτή, διατηρώντας μέσω του 34% σημαντικά έσοδα από μερίσματα και ασκώντας έλεγχο επί στρατηγικών αποφάσεων. (Ο Όμιλος Κοπελούζου εξαγόρασε προσφάτως μέσω της εταιρείας του, DAMCO Energy, το 10% της SENFLUGA, αποκτώντας δικαιώματα και στη ΔΕΣΦΑ).

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

Σχολιάστε ...

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Παρασκήνιο» σε μορφή PDF

NEWSLETTER



Focus-On

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

Karfitsa