Οικονομία

Εφαρμογή ΝΟΜΕ α λα ελληνικά

Πολλά ερωτήματα προκαλούνται στον καταναλωτή, και γενικά στον κάθε πολίτη, όταν ακούει δημοπρασίες ΝΟΜΕ Ηλεκτρικής Ενέργειας: «Πρόκειται για το γαλλικό μοντέλο (Nouvelle Organisation de Marchedel’Electricite- Νέα Οργάνωση της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) υλοποίησης του τρίτου ενεργειακού πακέτου της ΕΕ για την απελευθέρωση της Η/Ε -Ηλεκτρικής Ενέργειας» λέει ο πρόεδρος της ΕΔΟΠ/ΔΕΗ, Γιώργος Μπίτζας

Με το μοντέλο αυτό, το νέο πλαίσιο της 7ης Δεκεμβρίου 2010 για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία, θεσπίστηκε η «ρυθμιζόμενη πρόσβαση στην πυρηνική ενέργεια που κατανέμεται μεταξύ εναλλακτικών προμηθευτών, οι οποίοι θα είναι σε θέση να προσφέρουν ανταγωνιστικές προσφορές ,σε σχέση με τα ρυθμιζόμενα ποσοστά πωλήσεων για οικιακούς και μικρομεσαίους πελάτες».

 Χονδρική αγορά

Στην Ελλάδα, συνεχίζει ο πρόεδρος της ΕΔΟΠ/ΔΕΗ, με την υιοθέτηση των ΝΟΜΕ κατ’ αντιστοιχία «επιβάλλεται σε μια επιχείρηση παραγωγής ενέργειας, όπως η ΔΕΗ ΑΕ, η υποχρέωση να πουλά ηλεκτρική ενέργεια μέσω δημοπρασιών σε προμηθευτές για ορισμένο χρονικό διάστημα. Η επιβολή αυτού του μέτρου για τη χώρα μας λήγει στο τέλος του 2019, ενώ εφαρμόστηκε με το τρίτο μνημόνιο υποχρεώνοντας τη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού να δίνει φτηνή λιγνιτική και υδροηλεκτρική ενέργεια μέχρι να χάσει το 50% των πελατών της, προκειμένου να ανοίξει η αγορά με στόχο την ανακατανομή μεριδίων στη λιανική αγορά (Ν. 4336/2015). Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ΔΕΗ να δίνει όλη τη δική της παραγομένη ενέργεια κάτω του κόστους και να αναγκάζεται να αγοράζει από τη χονδρική αγορά ξένη ενέργεια για να καλύψει τους δικούς της πελάτες, ενώ το κόστος βεβαίως για τη ΔΕΗ είναι τεράστιο. Αρκεί να αναφέρουμε ότι για το έτος 2018 ήταν 214 εκατ. ευρώ».

Μερίδιο λιανικής

«Η ουσία, όμως, του όλου θέματος αποκαλύπτει πως ένα τέτοιο μέτρο υποτίθεται ότι ήρθε για να ανοίξει η εσωτερική αγορά Η/Ε, με σκοπό οι εναλλακτικοί προμηθευτές (επισήμως έτσι ονομάζονται και στη χώρα μας) να αποκτήσουν μερίδιο λιανικής και μάλιστα διασφαλίζοντας φτηνό ρεύμα από τη ΔΕΗ, με σκοπό να το διαθέσουν στους τελικούς καταναλωτές σε χαμηλότερες τιμές, ώστε να έχει όφελος ο καταναλωτής από την εφαρμογή του μέτρου αυτού.

Δυστυχώς, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι μεγάλο μέρος των ποσοτήτων αυτών εξάγεται, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), για την πάταξη του φαινομένου αυτού, να υποχρεώσει τους προμηθευτές να διαθέσουν το 30% των ποσοτήτων αυτών στην εσωτερική αγορά! Η εξέλιξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα να μην υπάρξει καμιά μείωση των τιμολογίων, αφού οι προσφερόμενες τιμές των ανταγωνιστών δεν έχουν διαφορές σε σχέση με τη ΔΕΗ, ώστε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η φτηνή ενέργεια που λαμβάνεται από τη ΔΕΗ με τις δημοπρασίες ΝΟΜΕ δεν μεταφέρεται στα τιμολόγια ρεύματος μέσω των εκπτώσεων, αλλά ωφελείται με περισσό κέρδος ο προμηθευτής. Άρα μέχρι σήμερα ο μόνος που επωφελείται είναι ο μεσάζων προμηθευτής και όχι ο τελικός καταναλωτής!».

Εισαγωγές ρεύματος

Αυτό βεβαίως «έχει αντίκτυπο στην οικονομία, αφού δεν πέφτουν οι τιμές, τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στον καταναλωτή, αλλά, όπως αναφέραμε και στην ίδια τη ΔΕΗ, αφού πέραν όλων των άλλων χρειάζεται ξένο συνάλλαγμα για να κάνει εισαγωγές ρεύματος κυρίως από Βουλγαρία, αφού δεν επαρκεί η δική της ενέργεια.

Το μοντέλο αυτό, δυστυχώς, δεν έχει καμιά σχέση με τις δημοπρασίες που εφαρμόστηκαν στη Γαλλία, όπου η EDF (γαλλική ΔΕΗ) υποχρεώθηκε να πουλά πυρηνική ενέργεια, αλλά κάλυπτε πλήρως το κόστος παραγωγής και μέρους του κόστους αποσυναρμολόγησης των πυρηνικών σταθμών μετά, το τέλος της ζωής τους.

Στην περίπτωση τη δική μας συνεχίζεται η αφαίμαξη φτηνής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ, από τις 25/10/2016 που εφαρμόστηκε το μέτρο και έγινε η πρώτη δημοπρασία μέχρι και σήμερα, ξεζουμίζοντας τη μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας σε όφελος των προμηθευτών, ενώ το ρεύμα παραμένει στις ίδιες τιμές χωρίς να μειώνεται (σ.σ: στη Γαλλία, από το 1946, μετά τη θέσπιση του νόμου για την εθνικοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου, η η/ε και το φ/α αποτελούν δημόσια αγαθά που παρέχονται κυρίως από δύο οιονεί μονοπώλια EDF GDF).

Συμπερασματικά, καταλήγουμε ότι τα ΝΟΜΕ αναγκάζουν τη ΔΕΗ να πουλά φτηνά χωρίς να έχουν όφελος οι καταναλωτές, ενώ τα κέρδη των εναλλακτικών προμηθευτών θα στηρίζονται στη διαφορά μεταξύ τιμής που αγοράζουν και τιμής που πουλάνε, χωρίς να κάνουν εκπτώσεις στους καταναλωτές!».

Άμεση κατάργηση

Συνακόλουθα, «φτηνό ρεύμα από τα ΝΟΜΕ δεν υπάρχει. Ως εκ τούτου η εξαγγελία της κυβέρνησης για κατάργηση των ΝΟΜΕ, μετά από συμφωνία με τους θεσμούς, αναμφίβολα είναι σε καλή κατεύθυνση, αρκεί να γίνει άμεσα και όχι τέλος του χρόνου που λήγει επίσημα η διάρκεια του μέτρου».

Με την κατάργηση των δημοπρασιών (ΝΟΜΕ) συμφωνεί και ο Γιώργος Αδαμίδης, πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ, υποστηρίζοντας όμως ότι «θα είναι ευχής έργον αρκεί η διαδικασία αυτή να μην προκαλέσει βλάβη, να μην έχει αρνητικές συνέπειες –παράπλευρες απώλειες– και οδηγήσει σε κλείσιμο παραγωγικών μονάδων και εκποίησης εθνικού πλούτου».

Μια άλλη προσέγγιση στο ζήτημα ανέδειξε στην 84η ΔΕΘ η Ευαγγελία Γκότζου, προϊσταμένη στη Διεύθυνση Προστασίας Καταναλωτών και Περιβάλλοντος και Λιανικών Αγορών (ΡΑΕ). «Τα προϊόντα ΝΟΜΕ επέτρεψαν στους εναλλακτικούς προμηθευτές να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο της απρόβλεπτης μεταβλητότητας της αγοράς και τις υψηλότερες –κατά κανόνα– τιμές χονδρεμπορικής (ΟΤΣ), να προσφέρουν ανταγωνιστικά τιμολόγια στους καταναλωτές, δίνοντας έτσι σημαντικό οικονομικό κίνητρο για αλλαγή προμηθευτή. Το μερίδιο της ΔΕΗ στη λιανική αγορά υποχώρησε σε αισθητά για τη χώρα επίπεδα». Παραδέχτηκε, ωστόσο, ότι «οι στόχοι που είχαν τεθεί με τη θέσπιση του μέτρου αυτού, δηλαδή ταχεία μείωση εντός 4-ετίας (μείωση κάτω του 50% ως το 2020) δεν επιτεύχθηκαν στο σύνολό τους».

Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι θα καταργήσει τις δημοπρασίες ΝΟΜΕ. Ο υπουργός Ενέργειας & Περιβάλλοντος Κωστής Χατζηδάκης έχει δηλώσει: «Θα καταργήσουμε τις δημοπρασίες ΝΟΜΕ, που υιοθετήθηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ και από τις οποίες κέρδισαν οι ανταγωνιστές της ΔΕΗ 600 εκατομμύρια εις βάρος της Επιχείρησης. Δηλαδή όλα τα μεγάλα συμφέροντα εναντίον των οποίων ξιφουλκούσε ο ΣΥΡΙΖΑ. Στο πλαίσιο των διαρθρωτικών μέτρων θα περάσουμε στο λεγόμενο target model, σε μια απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, για να γίνουμε μία κανονική ευρωπαϊκή χώρα». Με δυνατότητα στους προμηθευτές για απευθείας συμβάσεις με τους καταναλωτές.

Απόφαση με άλλα αποτελέσματα

Για την ιστορία, υπενθυμίζουμε τι αποφάσιζε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας με την υπ’ αριθμ. 353/2016 απόφασή της και τι σκοπό θα εξυπηρετούσε αυτή η ενέργεια. Η ΡΑΕ, όπως έχει επισημάνει ο επ. καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνης Μεταξάς, «προέβη στον καθορισμό της ετήσιας ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας που θα διατίθεται μέσω δημοπρασιών πώλησης προθεσμιακών προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας-δημοπρασίες ΝΟΜΕ. Ο μηχανισμός ΝΟΜΕ (Nouvelle Organisation du Marché de l’Electricité) βασίζεται στο γαλλικό πρότυπο σύναψης διμερών συμβολαίων μεταξύ των κλάδων παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και υιοθετήθηκε στο ευρύτερο πλαίσιο υλοποίησης του Τρίτου Ενεργειακού Πακέτου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την επιβολή υποχρέωσης σε κάθε επιχείρηση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να πωλεί, καθιστά διαθέσιμη ή άλλως χορηγεί πρόσβαση σε μια ορισμένη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας στους ενδιαφερόμενους προμηθευτές για ορισμένο χρονικό διάστημα».

Η δημοπρασία τύπου ΝΟΜΕ αναφέρεται στην ίδια απόφαση, «συνιστά συνεπώς έναν εναλλακτικό μηχανισμό υποβοήθησης της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Στη χώρα μας υιοθετήθηκε ως κύριος μηχανισμός συμμόρφωσης με τις δεσμεύσεις του τρίτου μνημονίου συνεννόησης, στο οποίο προβλέπεται υποχρέωση για τη σταδιακή απομείωση των μεριδίων της ΔΕΗ κάτω του 50% μέχρι το έτος 2020 (Ν. 4336/2015). Εν προκειμένω, οι δημοπρασίες τύπου ΝΟΜΕ συνιστούν μείζονος σημασίας βήμα για το άνοιγμα της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού στην Ελλάδα. Θεσπίζονται, σύμφωνα με τη βούληση του νομοθέτη, με στόχο, μεταξύ άλλων, την ανακατανομή μεριδίων στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, την ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού καθώς και τη μείωση των τιμών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές». Κάθε άλλο παρά αυτό το αποτέλεσμα είχαν οι δημοπρασίες ΝΟΜΕ .Φεύ!

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχολιάστε ...

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Παρασκήνιο» σε μορφή PDF

NEWSLETTER



 


Focus-On


Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

Karfitsa