Παρασκηνιακά Πολιτική

Εύβοια και Υμηττός: Όταν το κράτος λειτουργεί!

Με περισσότερες από 1.400 μεσαίες και μεγάλες πυρκαγιές να έχουν εκδηλωθεί σε κάθε γωνιά της Ελλάδας από τις 15 Ιουλίου μέχρι σήμερα, εύλογα αντιλαμβάνεται κανείς πως ο κρατικός μηχανισμός εδώ και πάνω από έναν μήνα λειτουργεί «στα κόκκινα».

Είναι χαρακτηριστικό πως μόνο το τριήμερο (το πιο δύσκολο από άποψη καιρικών συνθηκών μέχρι στιγμής) 10-12 Αυγούστου δόθηκε μάχη με τις φλόγες σε 183 μέτωπα, ενώ το διήμερο 14-15 Αυγούστου είχαμε συνολικά 70 νέες δασικές πυρκαγιές. Πρόκειται για τα επίσημα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο οποίος μαζί με τον γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Νίκο Χαρδαλιά και τον υπουργό Εσωτερικών Τάκη Θεοδωρικάκο έχει την πολιτική ευθύνη και τον ανώτατο συντονισμό του κρατικού μηχανισμού.

Μετά την περσινή τραγωδία στο Μάτι, ήταν προφανές πως δεν έπρεπε να χαθεί καμιά ανθρώπινη ζωή από πυρκαγιά, κάτι το οποίο ήταν το κύριο μέλημα πυροσβεστών, αστυνομικών, στελεχών Πολιτικής Προστασίας και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις κρίσιμες ώρες της μάχης με τις φλόγες. Τόσο στην περίπτωση της μεγάλης πυρκαγιάς στον Υμηττό και στην Ελαφόνησο όσο, πολύ περισσότερο, στην Εύβοια, υπήρξε τεράστια κινητοποίηση προς αυτή την κατεύθυνση. Και μπορεί να μην έλειψαν οι πολιτικές αντεγκλήσεις (για… ευνόητους λόγους), δεν μπορεί όμως κανείς να παραγνωρίσει ότι ο κρατικός μηχανισμός λειτούργησε πιο «επαγγελματικά», θα μπορούσε κανείς να πει, τις κρίσιμες ώρες. Για παράδειγμα, ο τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ Γιάννης Ραγκούσης έσπευσε να υποστηρίξει ότι «ευτυχώς, πάνω από τους άξιους λειτουργούς της Πυροσβεστικής (σ.σ.: για τους οποίους έκανε λόγο ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης) δεν πέρασε η “πύρινη λαίλαπα” των κομματικών διώξεων, όπως κάνατε στην ΕΛ.ΑΣ.». Αυτό, όμως, που ξέχασε να αναφέρει ο κ. Ραγκούσης είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί λειτουργούν σε εντελώς διαφορετικό πλαίσιο, όχι μόνο σε σχέση με πέρυσι, αλλά ακόμη και συγκριτικά με ενάμιση μήνα πριν, καθώς λαμβάνουν εντολές και καθοδήγηση από πολιτικούς προϊσταμένους με εμπειρία στον χειρισμό κρίσιμων καταστάσεων.

Χρ. Στυλιανίδης: «Σπάνιος συντονισμός»

Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του επιτρόπου για την Ανθρωπιστική Βοήθεια και τη Διαχείριση Κρίσεων της Ε.Ε. Χρήστου Στυλιανίδη, ο οποίος από το Κέντρο Επιχειρήσεων του Π.Σ. στο Χαλάνδρι ανέφερε: «Με την εμπειρία μου ως επίτροπος σε πολλές περιοχές του κόσμου σε ό,τι αφορά δασικές πυρκαγιές, θα ήθελα να πω ότι μου έκανε εξαιρετική εντύπωση ένας σπάνιος συντονισμός που έχει επιδειχθεί τις τελευταίες ημέρες στην Εύβοια». Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι, από την πρώτη στιγμή του «καυτού» τριημέρου που πέρασε η χώρα, υπήρχε συνεχής και θεσμική ενημέρωση για την κατάσταση. Με απλά λόγια, δεν κρύφτηκε κάτι, ούτε επιχειρήθηκε να ωραιοποιηθεί η κατάσταση ούτε ακούστηκαν γραφικότητες για «σχέδια αποσταθεροποίησης», με δήθεν αποδείξεις από το… facebook.

Αυτή τη φορά, το Κέντρο Επιχειρήσεων του Π.Σ. δεν χρησιμοποιήθηκε για επικοινωνιακούς λόγους (με on camera συσκέψεις, παρελάσεις πολιτικών και δηλώσεις εκτός τόπου και χρόνου), όπως δυστυχώς συνέβη πέρυσι, την ώρα που εξελισσόταν η τραγωδία στο Μάτι. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πήγε στο Χαλάνδρι για να ενημερωθεί, όχι να παριστάνει ότι συντονίζει, έκανε μια σύντομη δήλωση για την κατάσταση στους εκπροσώπους των ΜΜΕ και αποχώρησε. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο οποίος αναφέρθηκε στις υπεράνθρωπες προσπάθειες των πυροσβεστών εδώ και έναν μήνα, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι «το κράτος είναι δίπλα στον πολίτη» και ξεκαθαρίζοντας ότι είναι ύψιστη προτεραιότητα να μην κινδυνεύσει ανθρώπινη ζωή.

Ακόμη κι αυτό, βέβαια, βρέθηκαν κάποιοι (στελέχη της αντιπολίτευσης, αλλά και «γνωστά άγνωστα» trolls των μέσων κοινωνικής δικτύωσης) να το κατακρίνουν. Είναι οι ίδιοι που, μετά την εκατόμβη νεκρών στο Μάτι, έριχναν την ευθύνη στους νεκρούς οι οποίοι έμεναν σε αυθαίρετα, άσχετα αν ως κυβέρνηση προωθούσαν τη μαζική «τακτοποίησή» τους.

Ο Χαρδαλιάς, το «RescEU» και ο «Κοπέρνικος»

Ξεχωριστής αναφοράς χρήζει ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Νίκος Χαρδαλιάς, ο οποίος, κουβαλώντας χρόνια πολύτιμης εμπειρίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, βρέθηκε σε χρόνο dt από το Κέντρο Επιχειρήσεων στο μέτωπο της φωτιάς. Μάλιστα, στον περίπου έναν μήνα που έχει αναλάβει καθήκοντα, αυτό είναι κάτι που κάνει σε κάθε μεγάλο περιστατικό και όχι μόνο στην Εύβοια. Να θυμίσουμε ότι πέρυσι, με τον βαθμό επικινδυνότητας πυρκαγιάς και πάλι στο 4, ο τότε γενικός γραμματέας Γιάννης Καπάκης φέρεται ότι βρισκόταν στο νησί του, την Άνδρο, θεωρώντας προφανώς ότι… δεν θα συμβεί και τίποτα. Φυσικά, επέστρεψε για τη σύσκεψη-παρωδία στο Κέντρο Επιχειρήσεων του Π.Σ. και έπειτα από λίγα 24ωρα παραιτήθηκε, παρότι, όπως υποστήριζε ο Νίκος Τόσκας, όλα ήταν καλώς καμωμένα…

Ακόμη και το αίτημα για βοήθεια από γειτονικά κράτη, στο πλαίσιο του προγράμματος «RescEU» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι δείγμα οργάνωσης του κρατικού μηχανισμού. Μόλις φάνηκε ότι τα εναέρια μέσα της Ελλάδας δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουν τόσο πολλά, μεγάλα και διάσπαρτα πύρινα μέτωπα, έγιναν άμεσα οι απαραίτητες κινήσεις και ήρθαν 2 επιπλέον Canadair από την Ιταλία. Άμεσα, με εντολή του κ. Χαρδαλιά, ενεργοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Σχεδιασμού και Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας η Υπηρεσία «Copernicus» («Κοπέρνικος») της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό τη χαρτογράφηση της έκτασης που καταστράφηκε και των ζημιώμ που έχουν προκληθεί από τη μεγάλη πυρκαγιά στην Εύβοια, προκειμένου να ξεκινήσει η άμεση αποκατάστασή τους.

Η λειτουργία του «112» και το λογισμικό της Πυροσβεστικής

Το περασμένο Σάββατο 10 Αυγούστου, μόλις έναν μήνα μετά την εξαγγελία της κυβέρνησης, και προσωπικά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο αριθμός «112» ξεκίνησε να λειτουργεί. Όχι πλήρως, κάτι που αναμένεται να συμβεί στις αρχές του 2020, αλλά ως ενδιάμεση λύση, μέσω αποστολής μηνυμάτων SMS και CB (Cell Broadcast). Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είναι έτοιμη 7 ημέρες την εβδομάδα και σε 24ωρη βάση να αποστέλλει μηνύματα σε όσα κινητά τηλέφωνα βρίσκονται εντός των περιοχών ενδιαφέροντος, προκειμένου οι πολίτες να προστατευθούν από μια φυσική καταστροφή.

Είναι προφανές ότι σε κάτι που λειτουργεί για πρώτη φορά και υπό την πίεση του χρόνου θα παρουσιαστούν και προβλήματα. Το πιο χαρακτηριστικό είναι ότι ορισμένα κινητά τηλέφωνα έλαβαν την ειδοποίηση ή το sms πάνω από μία φορά, κάτι το οποίο αποτέλεσε… νερό στον μύλο της αντιπολίτευσης και ασκήθηκε σκληρή, έως ειρωνική, κριτική στην κυβέρνηση. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που, παρότι βρίσκονταν επί 4,5 χρόνια στην εξουσία, δεν έκαναν τίποτα για να λειτουργήσει ο συγκεκριμένος αριθμός, έστω πειραματικά. Ακόμη και μία ζωή να σωζόταν, θα ήταν επιτυχία.

Αυτή τη στιγμή δεν έχει ολοκληρωθεί ο αυτόματος γεωεντοπισμός του τηλεφώνου που καλεί, κάτι που θα γίνεται άμεσα στην τελική λειτουργία του «112». Η ουσία είναι πως, έπειτα από σχεδόν 8 χρόνια συζητήσεων και αναλύσεων, το νερό μπήκε στο αυλάκι, ο ευρωπαϊκός αριθμός βοήθειας λειτουργεί, έστω πειραματικά, ενώ, όπως ανέφερε ο Νίκος Χαρδαλιάς, «με τη λειτουργία της ενδιάμεσης λύσης, αποδεικνύουμε και έμπρακτα ότι δεν στεκόμαστε μόνο στα λόγια, αλλά προχωράμε σε έργα προς όφελος της προστασίας της ζωής και της περιουσίας των πολιτών, που είναι το πρωταρχικό μας μέλημα».

Το σωτήριο σύστημα πρόβλεψης

Τέλος, ειδικής αναφοράς χρήζει η αξιοποίηση του ειδικού λογισμικού της Πυροσβεστικής, το οποίο μπορεί να προβλέψει βάσει δεδομένων την εξέλιξη της πυρκαγιάς. Ιδίως στην περίπτωση της φωτιάς στον Υμηττό, ο κρατικός μηχανισμός λειτούργησε στη βάση τού πλέον ακραίου σεναρίου που έβγαζε το συγκεκριμένο λογισμικό. Αρχικά, εντοπίστηκε το ακριβές σημείο όπου ξέσπασε η φωτιά, στη συμβολή των οδών Σερρών και Προσηλίου, στην Παιανία. Στη συνέχεια προστέθηκαν οι πληροφορίες που αφορούσαν την πιθανή αιτία της πυρκαγιάς, την κατεύθυνση και την ένταση του ανέμου, που ήταν 7-8 μποφόρ, το ανάγλυφο του εδάφους της περιοχής και μια ακραία μέγιστη ταχύτητα επέκτασης, της τάξης των 2 χιλιομέτρων/ώρα. Το ίδιο έγινε και στην Εύβοια, προκειμένου να ξέρουν οι δυνάμεις πού θα κινηθούν και κυρίως ποιο χωριό θα εκκενώσουν για να μην κινδυνεύσει ανθρώπινη ζωή.

του Κώστα Παπαδόπουλου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Παρασκήνιο» στις 17/8

Σχολιάστε ...

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Παρασκήνιο» σε μορφή PDF

NEWSLETTER


Focus-On


Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

Karfitsa