Η αμφισβήτηση, από την αλβανική διοίκηση, περιουσιακών δικαιωμάτων της Ομογένειας στη γειτονική μας χώρα, η αρπαγή ουσιαστικά περιουσιών και οι αναγκαστικές απαλλοτριώσεις στις οποίες προχώρησε η κυβέρνηση του Έντι Ράμα έφεραν ξανά στην επιφάνεια τα δυσεπίλυτα προβλήματα ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αλβανία με επίκεντρο, κατά κύριο λόγο, την ελληνική μειονότητα.

Είχαν προηγηθεί βεβαίως ο φόνος του ομογενούς Κώστα Κατσίφα, από Αλβανούς αστυνομικούς στο χωριό Βουλιαράτες στη μειονοτική ζώνη της Βορείου Ηπείρου, και τα όσα διαδραματίστηκαν στη διάρκεια της κηδείας και στο μνημόσυνο, και τα οποία ανέδειξαν επίσης τα μακροχρόνια προβλήματα μεταξύ των δύο χρονών. Γιατί τα προβλήματα είναι πολλά και εξακολουθούν να μας χωρίζουν.

Κορυφαίο, το πρόβλημα της ελληνικής μειονότητας. Η αλβανική κυβέρνηση αναγνωρίζει ως μειονοτική περιοχή στη Βόρειο Ήπειρο τα 99, από τα 152, ελληνικά χωριά στις περιοχές του Δελβίνου, του Αργυρόκαστρου και της Δρόπολης. Αναγνωρίζει μειονοτικά δικαιώματα στους κατοίκους που ζουν ή προέρχονται από αυτές τις περιοχές. Όχι όμως όλα τα δικαιώματα. Η αλβανική διοίκηση σε πολλές περιπτώσεις αμφισβητεί τα περιουσιακά δικαιώματα των κατοίκων σε αυτές τις περιοχές και προχωρά σε αναγκαστικές απαλλοτριώσεις. Εξαιρούσε από τα χρόνια του Εμβέρ Χότζα και εξαιρεί μέχρι και σήμερα την περιοχή της Χειμάρρας – περιοχή με στρατηγική σημασία και με τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης. Είχε αναγνωριστεί εκεί από τον Χότζα ένα είδος αυτοδιοίκησης αλλά από το 1991, όταν και έπεσε το κομμουνιστικό καθεστώς, όλες σχεδόν οι αλβανικές κυβερνήσεις δεν το αναγνωρίζουν. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά επιδιώκουν να πάρουν με αναγκαστικές απαλλοτριώσεις και τις περιουσίες όσων παρέμεναν ακόμα εκεί, προς τουριστική εκμετάλλευση βεβαίως.

Η αλβανική πλευρά ζητάει ταυτόχρονα να επιστραφούν στους νόμιμους ιδιοκτήτες ή τους απογόνους τους ακίνητα Αλβανών πολιτών στην Ελλάδα από τη δεκαετία του ’30. Είναι ακίνητα που έχουν τεθεί σε καθεστώς «μεσεγγύησης» από το ελληνικό κράτος, δηλαδή βρίσκονται υπό την ευθύνη του για να μην καταπατηθούν και αξιοποιούνται ανάλογα. Πρόκειται για λίγες εκατοντάδες ακίνητα σε Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα κ.ά.

Με δεδομένα τα ζητήματα των περιουσιών, εγείρεται ημιεπίσημα το δήθεν θέμα των Τσάμηδων, για το οποίο υπάρχει κινητοποίηση συχνά στην Αλβανία. Σημαντικό πρόβλημα είναι επίσης αυτό της διευθέτησης της ΑΟΖ, βόρεια της Κέρκυρας.

Στα Τίρανα, τον Απρίλιο του 2009, η Ντόρα Μπακογιάννη ως υπουργός Εξωτερικών υπέγραψε συμφωνία για την ΑΟΖ στο Βόρειο Ιόνιο και συγκεκριμένα στη θαλάσσια περιοχή βόρεια της Κέρκυρας και των Διαπόντιων νήσων (Οθωνοί, Ερεικούσα). Η συμφωνία διασφάλιζε πλήρως τα ελληνικά συμφέροντα. Δύο όμως μήνες μετά, τον Ιούνιο του 2009, πραγματοποιήθηκαν εκλογές στην Αλβανία και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, υπό τον σημερινό πρωθυπουργό Έντι Ράμα, έστειλε την απόφαση για την ΑΟΖ στο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας, με το επιχείρημα ότι η Ελλάδα τα πήρε όλα με αυτήν τη συμφωνία. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας την ακύρωσε. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι Τούρκοι παρενέβησαν στην απόφαση, γιατί αναγνωρίστηκε ΑΟΖ στα μικρά Διαπόντια νησιά, που, αν τελεσφορούσε, θα καταρρίπτονταν οι τουρκικοί ισχυρισμοί για την αντίστοιχη περιοχή στο Καστελόριζο. Έκτοτε το θέμα βάλτωσε.

Άλλο ζήτημα είναι η λεγόμενη άρση του εμπολέμου. Οι Αλβανοί υποστηρίζουν ότι θέλουν απόφαση της ελληνικής Βουλής και πως δεν τους αρκεί η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (επί Ανδρέα Παπανδρέου και υπουργού Εξωτερικών, Κάρολου Παπούλια, το 1988) περί παύσης της εμπόλεμης κατάστασης. Τελευταίο κρούσμα, αυτό της αρπαγής περιουσιών της ελληνικής μειονότητας, εντασσόμενης σε ένα διαχρονικό σχέδιο καταπίεσης των Ελλήνων της Β. Ηπείρου προκειμένου να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τη χώρα. Το –επί της ουσίας– ακέφαλο ελληνικό ΥΠΕΞ εξέδωσε μια χλιαρή ανακοίνωση περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που ουδόλως επηρέασε την αλβανική κυβέρνηση.

Η κατάσταση με τη μειονότητα όμως τώρα, ιδιαίτερα με την κυβέρνηση Έντι Ράμα, έχει φτάσει στο «κόκκινο» και με χλιαρές ανακοινώσεις δεν επιλύονται τα προβλήματα. Απαιτούνται αλλαγή πολιτικής και αναβαθμισμένη διπλωματική και πολιτική πίεση προς τη γείτονα, για να σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο και να προχωρήσει στην αναγνώριση όλων των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας. Αν θέλουμε να παραμείνει ζωντανή στη Β. Ήπειρο.

του Φώτη Σιούμπουρα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

Σχολιάστε ...