Οικονομία

Ο «Αίολος» ενώνει Κύπρο – Ελλάδα

Η Τουρκία μπορεί να προκαλεί και να παραβιάζει, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τα παρατήσουμε… Γι’ αυτό πιστεύω στη στενή συνεργασία μεταξύ της Κύπρου και της Ελλάδας, στη βάση όμως σχεδίων που έχουν ρεαλιστικές πιθανότητες υλοποίησης, μας είπε ο εκτελεστικός διευθυντής του ΣΑΕΚ (Σύνδεσμος Αιολικής Ενέργειας Κύπρου), Χρίστος Τσίγκης.

Αφορμή για την τηλεφωνική συνομιλία μας στάθηκε η από κοινού επεξεργασία ενός σχεδίου με την Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), που προβλέπει την κατασκευή πλωτού αιολικού πάρκου, ισχύος άνω των 100 μεγαβάτ, που θα αναπτυχθεί στα όρια της κυπριακής ΑΟΖ (σ.σ.: Η Ελλάδα δεν έχει επισήμως οριοθετήσει τη δική της ΑΟΖ)!

«Χρειάζεται πολλή δουλειά για την πλωτή μονάδα και μεγάλη υποδομή, όμως το θετικό είναι ότι το αρμόδιο υπουργείο το βλέπει πολύ θετικά και μας στηρίζει», προσθέτει ο εκτελεστικός διευθυντής του ΣΑΕΚ, εξηγώντας ότι«για να συμπεριληφθεί όμως το έργο στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2021, για να ενταχθεί στα PCI (projects of common interest), απαιτείται η διασύνδεση τουλάχιστον δύο χωρών, και της Ελλάδαςδηλαδή.

Τι χρειάζεται για να ευοδωθεί αυτή η προοπτική συνεργασίας;

Σε αυτό το στάδιο θα κατατεθεί μια προκαταρκτική πρόταση του ΣΑΕΚ ως φορέα υλοποίησης στην Εθνική Αρμόδια Αρχή των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος του υπουργείου Ενεργείας. Προγραμματίζουμε τέλος Σεπτεμβρίου να προσκαλέσουμε τον πρόεδρο της ΕΛΕΤΑΕΝ, Παναγιώτη Λαδακάκο, και τον γενικό διευθυντή Παναγιώτη Παπασταματίου στην Κύπρο, για μια πρώτη επίσημη επαφή. Και για να καταρτίσουμε μια τεχνοκρατική ομάδα μεταξύ των δυο Συνδέσμων και αντίστοιχες ομάδες από τα δυο υπουργεία Ενέργειας Κύπρου και Ελλάδας για να προετοιμαστούμε κατάλληλα. Ακολουθεί το στάδιο μελετών, επιχειρηματικών πλάνων, κόστη κτλ. μέχρι την υποβολή της πρότασης.

Η πρώτη επιλογή μας στο κομμάτι της σύνδεσης είναι στο EuroAsiaInterconnector που αφορά το μέρος Κύπρος-Κρήτη, που χρονικά συνάδει με τον δικό μας σχεδιασμό (σ.σ.:Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου η Ελλάδα πρέπει να δηλώσει στην αρμόδια επιτροπή της Κομισιόν για τη νέα λίστα των ΕΚΕ –Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος– εάν θα στηρίξει το έργο Αττική-Κρήτη ως μέρος του συνολικότερου PCI ή αν θα το προχωρήσει ως εθνικό έργο).Μια άλλη σκέψη είναι να συμπεριλάβουμε το δικό μας καλώδιο με επιστροφή στο κοντινότερο μέρος σε στεριά με τη δημιουργία συστήματος αποθήκευσης. Ως Κύπρος σήμερα έχουμε τρία έργα κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) που «τρέχουν», και αυτά είναι το East Med Pipeline, FSRU (υποδομές φυσικού αερίου), και το Euro Asia Interconnector».

Ποιο πιστεύετε ότι είναι το ιδανικό ενεργειακό μοντέλο μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας;

Της στενής συνεργασίας, όπως σας είπα,αλλά με κριτήρια αγοράς και projectfinanceγια να έχουμε ρεαλιστικές πιθανότητες υλοποίησης. Με δεδομένη δε τη στρατηγική βαρύτητα του αγωγού Ανατολικής Μεσογείου και του υποθαλάσσιου καλωδίου Euroasia, μεγαλύτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί σε θέματα συνεργασίας και στη διεκδίκηση κοινής ένταξής τους ως projects σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα στους τομείς ΑΠΕ, εξοικονόμησης και αποθήκευσης ηλεκτρισμού.

Ποιο είναι το ρεαλιστικό ενεργειακό μείγμα που θα ωφελήσει την Κύπρο και γεωπολιτικά και ποιο πρέπει να είναι το μερίδιο σε αιολικά,γενικότερα σε ΑΠΕ,σε σχέση με τους υδρογονάνθρακες;

Το μερίδιο των ΑΠΕ μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από την ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου, που θα άρει την ενεργειακή μας απομόνωση. Άλλος παράγοντας από τον οποίο θα εξαρτηθεί αυτή η μετάβαση θα είναι η εξέλιξη της τεχνολογίας αποθήκευσης ηλεκτρισμού, που θα επιτρέψει σταδιακά και τη μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων. Σε κάθε περίπτωση, η μετάβαση αυτή δεν μπορεί να γίνει βεβιασμένα.

Εξάρτηση Κύπρου

«Οι ΑΠΕ και το φυσικό αέριο είναι συμβατά μεταξύ τους και ειδικά στην περίπτωση της Κύπρου μεγάλο μέρος της τωρινής μας εξάρτησης από την εισαγωγή πετρελαιοειδών θα αντικατασταθεί από το φυσικό αέριο και τα ΑΠΕ. Η ύπαρξη υδρογονανθράκων στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και το έντονο ενδιαφέρον για επενδύσεις ΑΠΕ μάς υπαγορεύουν να κινηθούμε προς μια ενεργειακά βιώσιμη ανάπτυξη, συνδυάζοντας έξυπνα τη σωστή διαχείριση των υδρογονανθράκων με την αειφόρο ανάπτυξη για το καλό των επόμενων γενεών. Δηλαδή, τη μετατροπή του υφιστάμενου ρυπογόνου ενεργειακού συστήματος των χωρών της Νοτιοανατολικής Μεσόγειου σε ένα βιώσιμο ενεργειακό σύστημα που θα βασίζεται σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας υψηλότερης ενεργειακής απόδοσης, με μακροπρόθεσμο στόχο τη στροφή σε μια οικονομία του υδρογόνου για την ενίσχυση της συνεργασίας και της ευημερίας.

Παράλληλα, οι χώρες της Νοτιοανατολικής Μεσογείου μπορούν να πρωτοπορήσουν στην οικονομία του υδρογόνου, αφού καταστούν εξαγωγικές χώρες αειφόρου ενέργειας προς την ΕΕ. Αυτό θα μπορούσε να γίνει κατορθωτό με την κατάρτιση κοινού μακροπρόθεσμου στρατηγικού πλάνου με ορίζοντα πέραν του 2060. Η στρατηγική θα λαμβάνει υπόψη μεταξύ άλλων (α) την σύνδεση των νοτιοανατολικών χωρών της Μεσογείου με τις ευρωπαϊκές χώρες μέσω ηλεκτρικών διασυνδέσεων, (β) την ένταξη αειφόρων ενεργειακών τεχνολογιών σε όλες τις χώρες της Νοτιοανατολικής Μεσόγειου, (γ) τη χρήση του υδρογόνου μετά το 2030, το οποίο θα παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και από την αναμόρφωση του φυσικού αερίου, (δ) την εξαγωγή ηλεκτρισμού προς τις ευρωπαϊκές χώρες και (ε) την εξαγωγή υδρογόνου προς τις ευρωπαϊκές χώρες.

Μερικά από τα σημαντικότερα οικονομικά οφέλη που πρόκειται να δημιουργηθούν από την υλοποίηση ηλεκτρικών διασυνδέσεων είναι οι σημαντικές εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων ως αποτέλεσμα της κατασκευής ικανού ηλεκτρικού δικτύου, το οποίο θα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει ηλεκτρισμό που θα παραχθεί από νέους σταθμούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και φυσικού αερίου και οι οποίοι θα εγκατασταθούν στην Κύπρο. Με τον τρόπο αυτόν θα εξοικονομηθούν δαπάνες από την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε περιοχές με ψηλό δυναμικό και χαμηλότερο κόστος παράγωγης βελτιώνοντας έτσι την αξιοπιστία και την οικονομική εκμετάλλευση και συμβάλλοντας στην καλύτερη αξιοποίηση και διαχείριση του δυναμικού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της Κύπρου. Μια τέτοια διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα απαιτήσει εκ των πραγμάτων την κατασκευή ηλεκτρικών διασυνδέσεων μεγάλης ισχύος και μεγάλων αποστάσεων για τη μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και για την ανταγωνιστική λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού.

Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις Euroasiainterconnector και Euroafricainterconnector, που βρίσκονται στο στάδιο σχεδιασμού και υλοποίησης, μπορούν να προσφέρουν στη χώρα μας τις κατάλληλες υποδομές, έτσι ώστε να αρθεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και συνάμα η Κύπρος να καταστεί κόμβος διακίνησης ηλεκτρισμού από και προς την ΕΕ και από και προς το Ισραήλ και την Αίγυπτο.Αυτό που έχει σημασία για την Κύπρο και είναι ρεαλιστικά υλοποιήσιμο –για να ανοίξει η αγορά– είναι τα καλώδια διασύνδεσης πολύ μικρότερου κόστους με το Ισραήλ και την Αίγυπτο».

Δεσμευτικοί στόχοι Λευκωσίας

Η απόδοση των αιολικών συστημάτων στην Κύπρο «κυμαίνεται περίπου στο 18% της εγκατεστημένης ισχύος. Στην Κύπρο τα υπάρχοντα συστήματα ΑΠΕ αποτελούνται από: 157,5MW αιολικά, 137 MW φωτοβολταϊκά (μικρά και μεγάλα πάρκα καθώς και συστήματα για ιδία κατανάλωση) και 12,8MW βιομάζα, με τη συνεισφορά των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή να φτάνει σχεδόν το 9% (περίπου 5% από αιολικά). Τα πρώτα έργα ΑΠΕ στην μεγαλόνησο ήταν αιολικά!».

Ο ΣΑΕΚ σημειώνει ότι «με βάσει τους εθνικούς δεσμευτικούς στόχους της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι της ΕΕ, μέχρι το τέλος του 2020 το ποσοστό του γενικού στόχου της συνεισφοράς των ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση πρέπει να φτάσει το 13%. Οι επιμέρους στόχοι χωρίζονται ως εξής: 16% από συστήματα ΑΠΕ στη ηλεκτροπαραγωγή, 23,5% στην ψύξη-θέρμανση, όπου σήμερα είμαστε στο 24,5% κυρίως λόγω των πολλών εγκαταστάσεων ηλιακών θερμοσίφωνων, και 10% των ΑΠΕ στις μεταφορές –όπου σήμερα είμαστε περίπου στο 2%– μεγάλη αποτυχία».

Για την περίοδο 2021-2030 «το μέσο ετήσιο κόστος που θα κληθεί να πληρώσει η Κύπρος θα είναι 40-50 εκατ. ευρώ ετησίως για αγορά δικαιωμάτων εκπομπών (στο χρηματιστήριο των ρύπων), το οποίο η κυβέρνηση θα μεταφέρει στα καύσιμα με αύξηση στις σημερινές τιμές μέχρι 7-8 σεντ ανά λίτρο. Σημειώνουμε ότι η ΑΗΚ από το 2013 ήδη πληρώνει για αγορά δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων 16 εκατ. ευρώ ετησίως, το οποίο κόστος μετακαλείται στους καταναλωτές!».

Ο ΣΑΕΚ από το 2006 είναι επιχειρηματικός φορέας που έχει επενδύσει στην Κύπρο σχεδόν 350 εκατ. ευρώ μέσω των εταιρειών-μελών του, που εκπροσωπούν ταυτόχρονα και τον δεύτερο μεγαλύτερο οργανισμό παραγωγής ηλεκτρισμού στη χώρα,με έξι ξεχωριστά εγκατεστημένα και συνδεδεμένα συστήματα/σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 157,5 MW (μεγαβάτ).

του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Παρασκήνιο»

Σχολιάστε ...

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Παρασκήνιο» σε μορφή PDF

NEWSLETTER


Focus-On


Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

Karfitsa