Συνεντεύξεις Υγεία

Ο Καθηγητής Παιδιατρικής Γιώργος Χρούσος στο «Π»: Τα εμβόλια είναι ασφαλή, ο δισταγμός είναι επικίνδυνος

Σε μια περίοδο με ανοιχτά όλα τα σχολεία και πολλά παιδιά να βγαίνουν θετικά στον κορονοϊό μέσα από τα self-tests, ανοίγει και η συζήτηση για το αν από Σεπτέμβρη θα πρέπει να εμβολιαστούν, ώστε να συμβάλουν κι αυτά στο χτίσιμο ανοσίας στον πληθυσμό. Ο ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής του ΕΚΠΑ, κ. Γιώργος Χρούσος, εξηγεί, μιλώντας στο «Π», όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζουμε για τον ιό σε σχέση με τα παιδιά και τους εφήβους.

Πρόσφατα μάθαμε πως όσοι έχουν νοσήσει και έχουν αναρρώσει θα κάνουν μόνο μια δόση εμβολίου, καθώς έχουν ήδη μια σχετική ανοσία. Θα θέλατε να μας το εξηγήσετε;

Είναι μια πολύ σωστή απόφαση, βασισμένη στην επιστήμη. Η νόσος αντιστοιχεί στην πρώτη δόση του εμβολίου, ενώ ο μετά τη νόσηση εμβολιασμός αντιστοιχεί στη δεύτερη δόση, η οποία ονομάζεται «αναμνηστική», ή booster στα αγγλικά, όταν μιλάμε για εμβόλια. Ο εμβολιασμός γίνεται για να ενισχυθεί η ανοσία του οργανισμού. Για λόγους που δεν γνωρίζουμε, τα εμβόλια κατά της νόσου Covid-19 προκαλούν καλύτερη ανοσία από τη φυσική νόσο. Συνεπώς, πέραν του γνωστού οφέλους που αναμένεται από μια αναμνηστική δόση, έχουμε και καλύτερη αμυντική κάλυψη, πιθανόν διότι τα εμβόλια είναι πολύ ειδικά εναντίον της φοβερής πρωτεΐνης-ακίδας (spike protein) του ιού, η οποία όχι μόνο είναι το κλειδί που επιτρέπει στον ιό να αναγνωρίσει την «κερκόπορτα» των κυττάρων μας και να διεισδύσει μέσα τους, αλλά και το μόριο που, διεγείροντας το αμυντικό σύστημα του οργανισμού σε υπέρμετρο βαθμό, αυξάνει κατά πολύ τη φλεγμονή και την πηκτικότητα του αίματός μας.

Δυστυχώς, βλέπουμε καθημερινά εκατοντάδες παιδιά (μαθητές) να νοσούν έστω και με ήπια συμπτώματα. Πόσο εύκολη είναι η διασπορά του ιού στα ελληνικά σπίτια, σε μια κρίσιμη στιγμή που οι γονείς ετοιμάζονται να εμβολιαστούν;

Δυστυχώς νοσούν, αλλά –και ευτυχώς γι’ αυτά–, νοσούν συνήθως ελαφρά. Όμως, όπως εύλογα αναφέρετε, μπορεί να γίνουν φορείς της νόσου στο σπίτι τους και στην οικογένειά τους, και, συνεπώς, να θέσουν σε κίνδυνο τους ενηλίκους του περιβάλλοντός τους. Αυτός είναι και ο λόγος που συνιστούμε στους ενηλίκους πολίτες να εμβολιαστούν όσο γίνεται πιο γρήγορα. Ο δισταγμός και η καθυστέρηση μπορεί να γίνουν θανατηφόρα για τους ίδιους και για τους ευπαθείς συμπολίτες τους, ως αποτέλεσμα της επιβράδυνσης της δημιουργίας του τείχους ανοσίας. Όλα τα διαθέσιμα εμβόλια στη χώρα μας είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά και ασφαλή. Ο δισταγμός είναι επικίνδυνος!

Κάποια στιγμή, οι επιστήμονες είπαν πως τα παιδιά είναι υπερμεταδότες. Μετά, η άποψη που κυριάρχησε ήταν πως τα παιδιά δεν νοσούν βαριά και δεν μεταδίδουν εύκολα. Πού ακριβώς βρίσκεται η αλήθεια;

Τα παιδιά δεν είναι «υπερμεταδότες», τουναντίον, πιθανότατα να είναι λιγότερο μεταδοτικά από τους ενηλίκους, στην ουσία «υπομεταδότες». Ασφαλώς, έχουν καλύτερη αντίσταση στην είσοδο του ιού, μέσω του αναπνευστικού συστήματος, στον οργανισμό, αλλά και καλύτερη συστηματική ανοσία, ακόμα και όταν ο ιός περάσει μέσα στο σώμα. Αυτό σημαίνει ότι και ο χρόνος της «κατοικίας» του ιού μέσα στον οργανισμό είναι βραχύτερος από ό,τι στους ενηλίκους. Αυτοί οι περιορισμοί στη μετάδοση είναι ευνοϊκοί για τους ενηλίκους, που σαφώς είναι πιο ευπαθείς από τα παιδιά.

Έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για το αν θα πρέπει να εμβολιαστούν οι έφηβοι. Πιστεύετε ότι θα χρειαστεί να γίνει στη χώρα μας;

Όπως γνωρίζετε, όλα τα διαθέσιμα εμβόλια μελετήθηκαν και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε άτομα άνω των 18 ετών, με το εμβόλιο της Pfizer να έχει μελετηθεί και να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα 16 και άνω. Πρόσφατα, η Pfizer δημοσίευσε μελέτη σε εφήβους 12-15 ετών, με πολύ καλά αποτελέσματα, εφάμιλλα με αυτά των ενηλίκων και των νέων. Ακολουθούν μελέτες των άλλων εταιρειών. Μολονότι οι έφηβοι νοσούν λιγότερο συχνά και γενικά πιο ελαφρά από τους ενηλίκους, θα έχουν όφελος από τον εμβολιασμό τους κατά του Covid-19. Συνεπώς, είναι πολύ πιθανόν να συμπεριληφθούν στον γενικό εμβολιασμό. Εκεί όπου υπάρχουν εύλογοι δισταγμοί είναι στο αν θα πρέπει να εμβολιαστούν παιδιά κάτω των 12 ετών, στα οποία ο λόγος «κόστος προς όφελος» είναι αμφισβητήσιμος. Το ερώτημα είναι αν τα ίδια θα ωφεληθούν ή θα εμβολιαστούν για χάρη του συνόλου, στο χτίσιμο του τείχους ανοσίας. Πάντως, μελέτες των εμβολίων γίνονται αυτήν τη στιγμή σε αυτές τις ηλικίες, έτσι ώστε να υπάρχει η δυνατότητα εμβολιασμού παιδιών που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Στα μικρά βρέφη, ίσως, με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα που δείχνουν αυξημένη ευπάθεια σε αυτή την ηλικία, ο λόγος «κόστους προς όφελος» γέρνει προς τον εμβολιασμό. Ας σημειωθεί, όμως, ότι, αν εμβολιαστούν οι μητέρες εκ των προτέρων, όπως συνιστάται, αυτές θα παρέχουν ανοσία στα βρέφη τους μέσω των αντισωμάτων του πλακούντα και του μητρικού γάλατος.

Τα παιδιά με υποκείμενα ή χρόνια νοσήματα θα πρέπει να εμβολιαστούν;

Μολονότι δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα για αυτό το θέμα, η λογική με βάση τις γενικές μας γνώσεις λέει ότι τα ευπαθή παιδιά, που πάσχουν από διάφορες χρόνιες νόσους, θα έχουν όφελος από τον εμβολιασμό τους. Αν οι μελέτες των εμβολίων δείξουν αποτελεσματικότητα και ασφάλεια σε αυτή την ηλικία, τα εμβόλια θα ενδείκνυνται να χορηγηθούν.

Πιστεύετε ότι τα self-tests προσφέρουν ασφάλεια ή είναι σε μεγάλο βαθμό αναξιόπιστα, όπως ισχυρίζονται αρκετοί ειδικοί;

Τα self-tests έχουν πράγματι περιορισμένη ακρίβεια –περίπου 70%–, αλλά αποδίδουν στο κοινωνικό σύνολο σε βαθμό που σαφώς υπερτερεί από το μην τα χρησιμοποιήσει κάποιος καθόλου.

Συνέντευξη στην Κατερίνα Παπακωστοπούλου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

NEWSLETTER