Οικονομία

Πλωτά όνειρα στις θάλασσές μας

Η Άγκυρα, «γκριζάροντας» περιοχές του Αιγαίου κατά την πάγια στρατηγική της, εκτός του ότι επιχειρεί να δρομολογήσει τετελεσμένα, αποβλέποντας στη συνεκμετάλλευση πόρων που ανήκουν στην Ελλάδα, «αποκλείει» και την ανάπτυξη πλωτών αιολικών πάρκων – δυνατό σημείο για τη χώρα μας, που είναι από τις πιο προικισμένες του κόσμου από άποψη αιολικού δυναμικού, γεγονός που την κατατάσσει τρίτη στην Ευρώπη, μετά το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. Η Ευρώπη παραμένει leader στα υπεράκτια αιολικά (offshore), με εγκατεστημένη ισχύ 18,5 GW. Ωστόσο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Γαλλία είναι η μοναδική χώρα που έχει συμπεριλάβει τις πλωτές ανεμογεννήτριες στον εθνικό της ενεργειακό σχεδιασμό. Στο θαλάσσιο περιβάλλον αναπτύσσεται 40% υψηλότερο αιολικό δυναμικό σε σχέση με τις χερσαίες περιοχές.

Στην Ελλάδα ανακοινώθηκε από την προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΕΝ ότι «σε πιλοτικό διαγωνισμό για πλωτά αιολικά πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο αναμένεται να προχωρήσει, το δεύτερο εξάμηνο του 2020, το υπουργείο». H Pυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡAE), εξάλλου, έχει στα χέρια της μια μελέτη για την «ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων στις ελληνικές θάλασσες», που εκπόνησε για λογαριασμό της (με απευθείας ανάθεση) η εταιρία Aeolus Limited με έδρα το Μπράιτον της Αγγλίας. «Η εξέλιξη των πλωτών αιολικών πάει μαζί με τη διασύνδεση των νησιών ‒ έτσι “κουμπώνει” το θέμα μας» είπε στέλεχος της ΡΑΕ. Πέραν αυτού, ουδέν. Φυσικά, ο νέος υπουργός ΠΕΝ Κωστής Χατζηδάκης, μέσα στα πολλά και δύσκολα προβλήματα που καλείται να επιλύσει, έχει να αντιμετωπίσει και το κορυφαίο ζήτημα διάσωσης της ΔΕΗ, και αυτό είναι απολύτως κατανοητό.

Εμείς, από την πλευρά μας, υπενθυμίζουμε τα προβλήματα και τις παθογένειες που αντιμετωπίζουν τα αιολικά, και δη τα πλωτά, τα οποία, αν και μπορούν να διαδραματίσουν ενεργειακό και γεωπολιτικό ρόλο, εντούτοις «σκοντάφτουν» και στην επιθετική πολιτική της Τουρκίας, που αμφισβητεί το Δίκαιο της Θάλασσας. «Η λύση στο ζήτημα αυτό περνά από την κήρυξη ΑΟΖ, που περιλαμβάνει την άσκηση δικαιωμάτων στον βυθό και στη θάλασσα πάνω από τον βυθό. Μόνο έτσι μπορεί να δημιουργηθούν θαλάσσια πάρκα με ανεμογεννήτριες» έχει πει κατ’ επανάληψη ο Άγγελος Συρίγος, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και σήμερα βουλευτής Α΄ Αθηνών της Ν.Δ.

Ασφυκτικό πλαίσιο

Η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) και ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ηλεκτροπαραγωγών από ΑΠΕ (ΕΣΗΑΠΕ) περιμένουν από τη νέα κυβέρνηση «να εργαστεί με ταχύτητα για τη διαμόρφωση πολιτικών που θα περιλαμβάνουν την προώθηση των μεγάλων αιολικών επενδύσεων στην ξηρά και τη θάλασσα, την αποθήκευση ενέργειας και τις εγχώριες και διεθνείς διασυνδέσεις». Υποστηρίζουν ότι «το συνολικό πλαίσιο για τα αιολικά είναι πιο ασφυκτικό σε σχέση με αυτά που ισχύουν για τους θερμικούς σταθμούς. Μετά και τις πρόσφατες αδειοδοτήσεις νέων θερμικών σταθμών στην Ελλάδα, υπάρχουν 20 θερμικοί σταθμοί, συνολικής ισχύος 8.210 MW, που διαθέτουν άδεια παραγωγής και οι οποίοι δεν έχουν τεθεί σε λειτουργία, ούτε κατασκευάζονται. Οι 18 σχεδιάζονται με καύσιμο φυσικό αέριο και έχουν συνολική αδειοδοτημένη ισχύ 7.300 MW, και οι δύο με καύσιμο λιγνίτη και συνολική αδειοδοτημένη ισχύ 910 MW». Οι θερμικοί σταθμοί στην Ελλάδα έχουν πολύ πιο ευνοϊκό καθεστώς αδειοδότησης από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ). Ενδεικτικά, αναφέρουν: λαμβάνουν άδεια παραγωγής σε ελάχιστους μήνες (ταχύτερα από το 1/3 του χρόνου που απαιτείται για τις ΑΠΕ), δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο στο δίκτυο, χωρίς να απαιτείται να έχουν λάβει προηγουμένως περιβαλλοντική άδεια ΑΕΠΟ (όπως οι ΑΠΕ), για τη δέσμευση του ηλεκτρικού χώρου δεν απαιτείται η χορήγηση εγγυητικής επιστολής (όπως συμβαίνει με τις ανανεώσιμες πηγές), δεν φορολογούνται για τα χρόνια που καθυστερεί η υλοποίησή τους, όπως συμβαίνει με τους σταθμούς ΑΠΕ που υποχρεούνται να καταβάλλουν κάθε χρόνο το επαχθές τέλος διακράτησης άδειας παραγωγής.

 

 Τεχνολογία πλωτών

Η τεχνολογία των πλωτών ανεμογεννητριών έχει πλέον εξελιχθεί σε τέτοιον βαθμό, που είναι κατάλληλη για μεγάλη ανάπτυξη στις ελληνικές θάλασσες οι οποίες έχουν μεγάλα βάθη. Όμως, για να εκτιμηθούν τα πραγματικά περιθώρια για την ανάπτυξη θαλάσσιων ανεμογεννητριών, στις υποψήφιες περιοχές για εγκατάσταση offshore αιολικών θα πρέπει να συνυπολογιστούν η ναυσιπλοΐα, η μεγάλη θαλάσσια μεταφορική δραστηριότητα στις ελληνικές θάλασσες, οι συνθήκες κυματισμού, ο σεισμικός κίνδυνος και, ως επακόλουθο, τα τσουνάμι.

Από την άλλη, η εγχώρια ανάπτυξη της τεχνολογίας στην Ελλάδα, και γενικότερα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που μπορεί να δώσει δουλειές και να τονώσει τη βιομηχανία, έχει αντίπαλο την ασιατική αγορά. Οι προοπτικές, πέραν των ευνοϊκών συνθηκών του ανέμου, δεν είναι τόσο θετικές για τα υπεράκτια αιολικά, τονίζει ο σύνδεσμος WindEurope. Η τεχνολογία τους εξελίσσεται ραγδαία (σε μεγαλύτερο βαθμό) στην Ασία. Η Κορέα έχει υπογράψει μνημόνιο με τέσσερις κοινοπραξίες για την κατασκευή πλωτού αιολικού πάρκου, συνολικής ισχύος 1 GW. Ο WindEurope πιστεύει ότι «για να υπάρξει ορατότητα στον κλάδο χρειάζονται ξεκάθαρες δεσμεύσεις στα εθνικά ενεργειακά σχέδια των κρατών της Ε.Ε. Η σχετική τεχνολογία έχει γίνει πλέον εμπορικά αξιοποιήσιμη και πρέπει να ενταχθεί στην ενεργειακή πολιτική των ευρωπαϊκών κρατών».

Σε κλαδική μελέτη της Τράπεζας Πειραιώς για τα αιολικά (του 2010 ‒ δεν έχουν αλλάξει πολλά από τότε) τονίζεται ότι «μεταπρατισμός ευκαιριακών επενδυτών, γραφειοκρατία, οργανωτικές και λειτουργικές αδυναμίες, άλλα διαρθρωτικά προβλήματα» ταλανίζουν τον κλάδο των αιολικών. «Παρά το σημαντικό, για τα οικονομικά μεγέθη της χώρας, αιολικό πρόγραμμα, δεν υπάρχει ακόμη αξιόλογη ερευνητική υποδομή (με εξαίρεση το ΕΜΠ), δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη βιομηχανική βάση και κυριαρχεί γενικά η ελληνική μεταπρατική νοοτροπία, δηλαδή η συνεργασία με ξένες εταιρίες, και όχι η δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας και παραγωγής. Για για κάθε αιολικό MW δημιουργούνται 15,1 εργατοέτη απασχόλησης, εκ των οποίων το 89,4% αφορά την κατασκευή του εξοπλισμού (ανεμογεννήτριας Α/Γ, κτλ.), το 7,9% την εγκατάσταση-κατασκευή των Α/Π και το 2,6% τη συντήρηση και εποπτεία των αιολικών πάρκων. Από την ανάλυση του επενδυτικού κόστους ενός αιολικού πάρκου προκύπτει ότι το 75,6% αφορά μόνο την Α/Γ, που σημαίνει ότι χωρίς εγχώρια παραγωγή Α/Γ η εθνική προστιθέμενη αξία και απασχόληση δεν θα είναι μεγαλύτερες του 20%». Ποια θα είναι εξέλιξη θα φανεί στο… χειροκρότημα.

 Του Φίλη Καϊτατζή

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

Σχολιάστε ...

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Παρασκήνιο» σε μορφή PDF

NEWSLETTER

Focus-On


Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

Karfitsa