Η Πολεμική Αεροπορία γιόρτασε τη μνήμη του προστάτη της, Αρχαγγέλου Μιχαήλ, με πενθήμερο εορτασμό. Επισκεφθήκαμε την 112 Πτέρυγα Μάχης στην Ελευσίνα, της οποίας το αεροδρόμιο είναι από τα μεγαλύτερα των Βαλκανίων.

Κατευθυνθήκαμε στην 384 Μοίρα Έρευνας-Διάσωσης, όπου εκεί ανήκουν τα πασίγνωστα ελικόπτερα Super Puma, και συναντήσαμε τον διοικητή της, σμήναρχο (I) Σταύρο Κριμιζά, ο οποίος μίλησε στο «Π» για τη δύσκολη αποστολή τους. Έναν εξαιρετικά έμπειρο πιλότο, με 3.200 ώρες πτήσεως συνολικά, από τις οποίες οι 2.200 στα Super Puma και οι υπόλοιπες στα Mirage.

Το έμβλημα της 384 ΜΕΔ απεικονίζει το κεφάλι ενός πούμα, σύμβολο της απόλυτης δύναμης και της μοναχικότητας, συμβολίζοντας περαιτέρω τη δυναμικότητα των αποστολών που φέρει εις πέρας αλλά και τον μοναχικό τρόπο εκτέλεσης τους. Επιπλέον, τα πούμα διακρίνονται για την ευκολία προσαρμογής τους σε όλες τις καιρικές συνθήκες, τονίζοντας έτσι τις δυνατότητες των ελικοπτέρων Super Puma για επιχειρήσεις παντός καιρού.

Κύριε διοικητά, εδώ συναντά κανείς πραγματικούς ήρωες, που υπό δύσκολες συνθήκες σώζουν ανθρώπινες ζωές. Πείτε μας ποια είναι η αποστολή της ΜΕΔ;

Η πρωταρχική αποστολή της Μοίρας είναι η Έρευνα-Διάσωση σε καιρό ειρήνης, σε βουνό και θάλασσα, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, και η Έρευνα-Διάσωση Μάχης σε καιρό πολέμου. Δευτερεύουσα αποστολή, αλλά λόγω της ιδιομορφίας του ελλαδικού χώρου και του συστήματος υγείας δεν είναι σε ποσοστό μικρότερη, θα έλεγα ίσως είναι και μεγαλύτερη, είναι οι αεροδιακομιδές ασθενών, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Επίσης, η παροχή εφοδίων σε απομονωμένες, αποκλεισμένες (λόγω καιρού) περιοχές, η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας ακόμα και σε άλλες χώρες όταν παρίσταται ανάγκη, καθώς και οι μεταφορές προσωπικού και υψηλών προσώπων. Είμαστε σε ετοιμότητα όλο το 24ώρο, 365 μέρες τον χρόνο, γι’ αυτό όλοι έχουμε πάντα έτοιμη μία τσάντα με τα βασικά, όταν χρειαστεί να φύγουμε αμέσως.

Ως ακρίτισσα ξέρω πολύ καλά τι θα πει Super Puma, πώς είναι να βλέπεις να κατεβαίνει εκεί που κανένα άλλο μέσο δεν μπορεί να πλησιάσει για να σε σώσει, τη στιγμή που τα στοιχεία της φύσης λυσσομανούν. Πόσους ανθρώπους έχετε σώσει στα 11 χρόνια λειτουργίας της Μοίρας;

Οι διακομισθέντες ασθενείς με ελικόπτερα Super Puma της 384 ΜΕΔ ξεπερνούν τους 3.500 και το σύνολο των διασωθέντων από αποστολές έρευνας και διάσωσης σε συνεργασία με άλλους φορείς είναι πάνω από 7.500, υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες και ναυάγια. Το τελευταίο διάστημα, οι αποστολές έχουν αυξηθεί και λόγω έξαρσης του προσφυγικού.

Στατιστικά, όπως δείχνουν τα νούμερα, μπορεί να σώζουμε πάνω από έναν άνθρωπο τη μέρα. Κάποιες φορές μπορεί να είναι και δικός μας άνθρωπος, συνάδερφος ή συγγενής. Όταν πρωτοήρθα στη Μοίρα, ο θείος μου που ζει στην Άνδρο χρειάστηκε επείγουσα αεροδιακομιδή για ένα πρόβλημα υγείας και εκτελέστηκε με πλήρωμα της Μοίρας, χωρίς να το γνωρίζω, όταν εγώ ήμουν αλλού υπηρεσία, και το έμαθα την επόμενη ημέρα.

Ποια είναι η ιδιαιτερότητα των Super Puma;

Το Super Puma διαθέτει συστήματα που μας βοηθούν να αυξήσουμε τις ικανότητές μας. Για παράδειγμα, όταν η νύχτα είναι πολύ σκοτεινή ή υπάρχει μεγάλος κυματισμός, έχουμε συστήματα που κάνουν τα μάτια μας βιονικά. Όλα αυτά τα συστήματα εμείς τα έχουμε συνδυάσει και έχουμε βγάλει διαδικασίες ώστε να πηγαίνουμε με ασφάλεια παντού. Πρέπει να τα εκμεταλλευτείς σωστά και συνδυαστικά για να πάρεις τα μέγιστα αποτελέσματα. Εκεί είναι το μυστικό της επιτυχίας μας, στις διαδικασίες που έχουμε εφαρμόσει και, φυσικά, στο πνεύμα συνεργασίας και επικοινωνίας της ομάδας.

Τα πληρώματα αποτελούνται συνήθως από επτά άτομα: ιπτάμενους (κυβερνήτη και συγκυβερνήτη), μηχανικό πτήσεως της ΠΑ που χειρίζεται και το βαρούλκο διάσωσης, συνδέσμους και δύτες/διασώστες του Λιμενικού Σώματος, γιατρό και, όταν χρειαστεί, προσωπικό του ΕΚΑΒ.

Η σημασία και η δυσκολία του ρόλου που έχουν οι δύτες-διασώστες είναι μεγάλη, επειδή είναι εκείνοι οι οποίοι εκτελούν την τελική φάση της διάσωσης κατεβαίνοντας στη θάλασσα ή σε απόκρημνες πλαγιές σε οποιεσδήποτε συνθήκες (ημέρα – νύχτα). Επίσης, πρέπει να τονιστεί ο καθοριστικής σημασίας ρόλος των τεχνικών της Μοίρας Συντήρησης των ελικοπτέρων στην εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία τους και επομένως στην εκτέλεση των αποστολών.

Εγώ, ως πιλότος, δεν θα μπορούσα να κάνω τίποτα αν δεν υπήρχαν εκείνοι. Η ζωή και η ασφάλειά μας εξαρτάται από εκείνους.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζετε;

Δεν μου αρέσει η λέξη «κίνδυνος», γιατί τα σχεδιάζουμε και τα υπολογίζουμε όλα. Θα βάλω τη λέξη «ρίσκο». Το οποίο ελαχιστοποιείται λόγω των διαδικασιών που εφαρμόζουμε. Σίγουρα η νύχτα με κακό καιρό έχει το μεγαλύτερο ρίσκο. Γενικά τα καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν πολύ περισσότερο τα ελικόπτερα από ότι ένα βαρύ αεροπλάνο C-130. Επίσης, εμείς δεν έχουμε την ταχύτητα να απομακρυνθούμε γρήγορα από μία καταιγίδα, ούτε τη δυνατότητα να πετάξουμε ψηλά ώστε να ανέβουμε από πάνω της.

Ακόμη, η κόπωση παίζει μεγάλο ρόλο, γι’ αυτό κοιτάμε να μην εξαντλήσουμε ένα πλήρωμα. Όταν πετάς τέσσερις ώρες νύχτα με καιρό, είναι τόσο τεταμένη η προσοχή σου, που κατεβαίνεις κάτω και σωματικά είσαι πολύ κουρασμένος.

Το συναίσθημα μόλις βγει εις πέρας η αποστολή;

Στα μάτια των ανθρώπων που σώζεις τη στιγμή που τους βάζεις στο ελικόπτερο, καταλαβαίνεις τη σημαντικότητα της αποστολής. Κάθε αποστολή είναι μοναδική και σημαντική. Όπως λέω στα παιδιά της Μοίρας, μία δύσκολη διάσωση να έχεις κάνει και μία δύσκολη αεροδιακομιδή στη ζωή σου, που σίγουρα θα χεις κάνει από μία, έχεις ανταμειφθεί και έχεις εισπράξει αυτό που προσφέρεις.

«Οι αποστολές που δεν θα ξεχάσω ποτέ…»

Πείτε μια αποστολή που δεν θα ξεχάσετε…

Δύσκολο να διαλέξω… Η επιχείρηση διάσωσης του «Norman Atlantic». Ήμουν αξιωματικός Επιχειρήσεων. Ήταν μία ιδιάζουσα αποστολή. Δεν μας είχε ξανατύχει να έχουμε τέτοιον όγκο σε ναυάγιο. Και ο καιρός ήταν πολύ άσχημος. Η αίσθηση πόσο πολύς κόσμος κινδυνεύει ήταν συγκλονιστική.

Με προβλημάτιζε το πώς μπορείς να βάλεις τους ανθρώπους σε τάξη όταν κινδυνεύει η ζωή τους, ώστε να γίνει η διάσωσή τους γρήγορα και με ασφάλεια. Διαγωνίζονται ποιος θα ανέβει πρώτος πάνω. Ήταν από τις πιο μεγάλες νύχτες της ζωής μου.

Ως ιπτάμενος θα πω, έχω δύο ναυάγια, τρία ναυάγια…, δυσκολεύομαι… Είναι αρκετές οι αποστολές που μου είναι χαραγμένες έντονα! Θα πω, ανατολικά της Θάσου, ένα ναυάγιο. Ήμουν κυβερνήτης. Είχαμε φύγει μέσα από χιονοθύελλα, βρήκαμε δυνατή καταιγίδα κι από την ένταση του ανέμου δεν ξέραμε αν θα μπορέσουμε να φτάσουμε καν στο πλοίο.

Τελικά αναγκαστήκαμε να την «κάνουμε» δύο φορές, γιατί ο καπετάνιος δεν επιθυμούσε να εγκαταλείψει το πλοίο την πρώτη φορά. Ήταν μια αποστολή που ξεκίνησε 3 τα ξημερώματα και κράτησε μέχρι τις 10 το βράδυ.

Θυμάμαι ακόμη… αεροδιακομιδή στη Σύμη με τέτοιον καιρό, που είχε κλείσει το αεροδρόμιο της Ρόδου – τόσο άσχημος και δεν υπήρχε πρόβλεψη ότι θα βελτιωθεί. Μας είπε ο γιατρός: «Παιδιά, ξέρω ότι είναι δύσκολο, αλλά έχουμε έναν νεφροπαθή που έπρεπε να έχει κάνει αιμοκάθαρση εδώ και πέντε μέρες».

Πήγαμε, βέβαια, και τελικά πήραμε τον νεφροπαθή, μία γιαγιά, μία έγκυο, σύνολο πέντε περιστατικά την ίδια στιγμή.

Τιμή και δόξα στους μαχητές των αιθέρων. Είμαι σίγουρη ότι θα είστε εκεί όταν χρειαστεί. Σας ευχαριστώ.

Επγός (ΜΑ) Γρηγόριος Καρανικόλας
Δκτης ΜΣΕ/Π
Σμχος (Ι) Σταύρος Κριμιζάς
Δκτης 384 ΜΕΔ
Ασμχος (Ι) Δημήτριος Βασιλάκος
Δκτης 358 ΜΕΔ

Συνέντευξη στην Χρύσα Σαραντοπούλου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο που κυκλοφόρησε το Σάββατο 11/11