Οικονομία Παρασκηνιακά

Τα «στοιχήματα» των τραπεζών για το 2021

Περαιτέρω μείωση των «κόκκινων» δανείων, εξυγίανση των ισολογισμών, επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού και χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης είναι οι βασικοί άξονες της στρατηγικής των τραπεζών για το 2021.

Νέα δάνεια

Τα τραπεζικά ιδρύματα εμφανίζονται έτοιμα να χορηγήσουν νέα δάνεια, τα οποία στο σύνολο του έτους μπορεί να προσεγγίσουν τα 22-24 δισ. ευρώ. Το 2020, η συνολική πιστωτική επέκταση ήταν οριακά αρνητική, ωστόσο η αναμενόμενη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας τους επόμενους μήνες και η απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων θα οδηγήσουν σε νέες χορηγήσεις, με τις τράπεζες να συγχρηματοδοτούν επενδυτικά σχέδια καθώς και κεφάλαια ύψους 12,5 δισ. ευρώ. Από το σύνολο των 32 δισ. ευρώ του Ταμείου που είναι οι πόροι για την Ελλάδα, θα εισρεύσουν στην αγορά με συμμετοχή 20% του ιδιωτικού τομέα και 40% μέσω τραπεζικού δανεισμού.

Ψηφιακός μετασχηματισμός

Η πανδημία επιτάχυνε τον ψηφιακό μετασχηματισμό των τραπεζικών ιδρυμάτων, τα οποία θα συνεχίσουν να υλοποιούν σχέδια ψηφιοποίησης. Όλες οι τράπεζες δίνουν τη δυνατότητα στους πελάτες τους για επίσκεψη στο κατάστημα εν μέσω ραντεβού. Το ραντεβού κλείνουν οι πελάτες κατευθείαν με το κατάστημα που τους εξυπηρετεί, μέσω email ή τηλεφώνου. Επίσης είναι εφικτή η εξυπηρέτηση των ιδιωτών ή των επιχειρήσεων μέσω βιντεοκλήσης. Το video banking έλυσε τα χέρια των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, καθώς μπορούν να διεκπεραιώσουν όλες τις υπηρεσίες πλην των συναλλαγών σε μετρητά και επιταγές, για τις οποίες πρέπει να εξυπηρετηθούν στο ταμείο.

Η ολοκλήρωση των τιτλοποιήσεων

Το 2020 ήταν η χρονιά που ολοκληρώθηκαν ή τουλάχιστον συμφωνήθηκαν σημαντικότατες τιτλοποιήσεις «κόκκινων» δανείων από το σύνολο των τραπεζών, με τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να ξεφορτώνονται –επιτέλους– «σκελετούς» ετών από τις ντουλάπες τους.

Αξιοποιώντας και τις κρατικές εγγυήσεις μέσω του προγράμματος «Ηρακλής» κατάφεραν να μειώσουν κατακόρυφα τα ποσοστά των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, προσεγγίζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Όμως καλούνται να συνεχίζουν έτι περαιτέρω την προσπάθεια και φέτος, ώστε να φτάσουν το συντομότερο δυνατό σε μονοψήφια ποσοστά. Για τον σκοπό αυτόν, θεωρείται βέβαιο ότι να αξιοποιήσουν και τον «Ηρακλή ΙΙ». Οι τράπεζες διαθέτουν 27 δισ. ευρώ κεφάλαια και υπολογίζεται ότι για τις τιτλοποιήσεις θα πρέπει να δαπανήσουν από 6 έως 6,4 δισ. ευρώ κεφάλαια. Αυτό σημαίνει ότι στο τέλος του 2021 θα έχουν μειώσει τα κεφάλαια τους περίπου κατά 6 δισ., δηλαδή στα 21 δισ. ευρώ. Στο τέλος της νέας χρονιάς και εφόσον έχουν προχωρήσει με ταχύτατους ρυθμούς τα σχέδια τιτλοποιήσεων προβληματικών δανείων, τα δάνεια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα έχουν μειωθεί στα 116-120 δισ., από 146 δισ. ευρώ της τρέχουσας περιόδου.

Εντούτοις, πρόκειται για μια μεγάλη πρόκληση, αφενός γιατί μιλάμε για πολύπλοκα και χρονοβόρα projects, αφετέρου γιατί τα περιθώρια στενεύουν ως προς τα χαρτοφυλάκια των δανείων και βέβαια γιατί όλα πρέπει να γίνουν σε μια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά.

«Κόκκινα» δάνεια

Σε καίριο «στοίχημα» του τραπεζικού κλάδου για τη νέα χρονιά αναδεικνύεται η μείωση των «κόκκινων» δανείων. Αυτήν τη στιγμή, δάνεια ύψους 20-25 δισ. ευρώ βρίσκονται σε καθεστώς αναστολής δόσεων, ενώ οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για δημιουργία μιας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ. Για τα συγκεκριμένα δάνεια, όταν κάποια στιγμή εντός του 2021 αρθούν τα μορατόρια πληρωμών, οι τράπεζες θα κληθούν να ξεκαθαρίσουν το τοπίο, αναφορικά με το ποια «κορονοδάνεια» μπορούν να εξυπηρετηθούν αλλά και πόσες επιχειρήσεις μπορούν να ανταποκριθούν στις παλαιότερες υποχρεώσεις τους.

Και εδώ το «στοίχημα» είναι διπλό: Αφενός να δημιουργήσουν τις συνθήκες και τα προϊόντα που θα φέρουν όσο το δυνατόν λιγότερες επισφάλειες και αφετέρου να διαχειριστούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα όποια νέα «κόκκινα» δάνεια προκύψουν.

Παράλληλα, οι τράπεζες θα έχουν ακόμη ένα εργαλείο για να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων. Πρόκειται για την εφαρμογή του νέου πλαισίου ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.

Το σχέδιο για «bad bank»

Εν τω μεταξύ, στο τραπέζι βρίσκεται και το σχέδιο της ΤτΕ για την ίδρυση μιας «bad bank», η οποία θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τον «Ηρακλή», ώστε να είναι δραστικότερη η αντιμετώπιση του προβλήματος. Η πρόταση της Τράπεζας της Ελλάδος βρίσκεται στα χέρια των τραπεζών και της κυβέρνησης και, όπως έχει αναφέρει ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας, η ευθύνη πλέον για την προώθηση και την υλοποίηση της AMC έχει περιέλθει στις παραπάνω δύο πλευρές. Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, η «bad bank» θα μπορούσε να απορροφήσει μη εξυπηρετούμενα δάνεια 40 δισ. ευρώ. O διοικητής της ΤτΕ έχει τονίσει ότι αντίστοιχες εταιρείες έχουν λειτουργήσει αποτελεσματικά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία), επισημαίνοντας ότι η Asset Management Company (AMC) θα αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τις δύο σημαντικότερες προκλήσεις για τις ελληνικές τράπεζες.

Τα τραπεζικά στελέχη εμφανίζονται στην πλειοψηφία τους θετικά απέναντι στο ενδεχόμενο δημιουργίας μίας «bad bank». Ενδεικτική είναι η τοποθέτηση του διευθύνοντος συμβούλου της Eurobank, κ. Φωκίωνα Καραβία, σε διαδικτυακή συζήτηση που διοργάνωσε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (IOBE) από κοινού με το Ίδρυμα Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) σε Ελλάδα και Κύπρο. «Η πιστοληπτική αναβάθμιση της χώρας σε επενδυτική βαθμίδα περνά μέσα από δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων μεταξύ 5% και 8%. Το κράτος είναι αρωγός αυτής της προσπάθειας, ο “Ηρακλής” αποδείχθηκε επιτυχημένος, γιατί επέτρεψε στις τράπεζες να επιταχύνουν την πώληση “κόκκινων” δανείων μέσω τιτλοποιήσεων, ελαχιστοποιώντας την επίπτωση στον κεφαλαιακό δείκτη. Το πρόβλημα, όμως, είναι μεγάλο και χρειαζόμαστε όποιο “όπλο” μπορούμε να έχουμε στη διάθεσή μας. Καλοδεχούμενος ο “Ηρακλής ΙΙ”, αλλά και η “Αργώ”, όπως ονομάζεται το σχέδιο της ΤτΕ», τόνισε χαρακτηριστικά.

Περιορισμός προσωπικού και καταστημάτων

Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες θα συνεχίσουν να μειώνουν τα λειτουργικά τους έξοδα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να περιορίσουν ακόμη περισσότερο το προσωπικό τους αλλά και το δίκτυο των καταστημάτων τους. Και, με δεδομένο ότι έχουν διαμηνύσει πως οι «χρυσές εθελούσιες» έχουν τελειώσει ανεπιστρεπτί, είναι πολύ πιθανό να κληθούν να βάλουν «το μαχαίρι στο κόκαλο». Σε κάθε περίπτωση, το σίγουρο είναι ότι το 2021 θα φέρει λιγότερους τραπεζοϋπαλλήλους και σαφώς περιορισμένο δίκτυο καταστημάτων, με τις διοικήσεις των τραπεζών να βρίσκονται αντιμέτωπες με μια πολύ δύσκολη εξίσωση. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό των τραπεζών, και το 2021 θα κλείσουν αρκετά καταστήματα, τάση που θα συνεχιστεί και το επόμενο έτος, με στόχο κάθε τράπεζα να αριθμεί από 200 έως το πολύ 250 καταστήματα.

Πάντως η ταχύτητα μείωσης των δαπανών προσωπικού είναι μεγάλη. Στο 9μηνο του 2018, οι τράπεζες εμφάνισαν δαπάνη προσωπικού ύψους 1,713 δισ. ευρώ, δηλαδή σε μια διετία, έως το τέλος του 9μήνου του 2020, είχαν περικόψει τις δαπάνες κατά 352 εκατ. ευρώ.

Η μείωση της δαπάνης θα συνεχισθεί και το 2021, αφού ήδη οι συστημικές τράπεζες έχουν προωθήσει και σχεδόν ολοκληρώσει νέα μεγάλα προγράμματα μείωσης του προσωπικού με εθελούσια έξοδο, μέσω των οποίων υπολογίζεται ότι αποχώρησαν περίπου 3.000 υπάλληλοι.

Η Πειραιώς έχει θέσει ως στόχο τη μείωση του δείκτη κόστους προς έσοδα σε κάτω από 40% έως το 2023 από 55% το 12μηνο του 2019, γεγονός που σημαίνει πως προσεχώς θα μπει νέο «μαχαίρι». Υπενθυμίζεται ότι, με βάση τα τελευταία οικονομικά στοιχεία, η τράπεζα έχει 535 καταστήματα και 11.382 άτομα προσωπικό.

Και από την Εθνική Τράπεζα έχουν αποχωρήσει περίπου 1.300 υπάλληλοι από το 2016 έως σήμερα. Μόνο τον Δεκέμβριο του 2019 έφυγαν 8.600 έναντι 9.900 προ τριετίας. Η διοίκηση της τράπεζας αναμένεται να προχωρήσει σε επιπλέον συρρίκνωση του προσωπικού, το οποίο δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 7.150 άτομα έως το 2022.

Μείωση πάνω από 10% των λειτουργικών δαπανών σε ορίζοντα τριετίας επιδιώκει η Alpha Bank, η οποία διαθέτει σήμερα 8.080 άτομα προσωπικό, με ό,τι αυτό σημαίνει για τους εργαζομένους.

Τέλος, σε μείωση πάνω από 10% του δικτύου της προσβλέπει και η διοίκηση της Eurobank, από την οποία μέσα σε έναν χρόνο έχουν αποχωρήσει περισσότερα από 520 άτομα.

της Αμαλίας Κάτζου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

Σχολιάστε ...

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

NEWSLETTER

 

 



 

 

 

Karfitsa