Άρθρα

Ώρα αφύπνισης για την εκπαίδευση

Η εκπαίδευση διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό το παρόν και το μέλλον κάθε κοινωνίας, αποτελώντας τον βασικό πυλώνα ανάπτυξης και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού της. Όλες σχεδόν οι χώρες της Ευρώπης έχουν προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε μεγάλες μεταρρυθμίσεις των εκπαιδευτικών συστημάτων τους, προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις, αλλά και στις ευκαιρίες της σύγχρονης Κοινωνίας και Οικονομίας της Γνώσης. Στην Ελλάδα, παρά τις συνεχείς μεταρρυθμιστικές ασκήσεις διαδοχικών κυβερνήσεων, φαίνεται ότι στον τομέα αυτόν εξακολουθούμε να κάνουμε ένα βήμα μπροστά και δύο πίσω.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της ετήσιας Έκθεσης Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης και Κατάρτισης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ένας στους τρεις μαθητές στην Ελλάδα έχει χαμηλές επιδόσεις στα Μαθηματικά, στην Έκθεση και στις Φυσικές Επιστήμες, ενώ το 27,3% υστερεί στην ανάγνωση. Επίσης, σε πρόσφατη έρευνα του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης CEDEFOP, καταγράφεται απροθυμία των νέων να στραφούν στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, παρά την προοπτική για ταχύτερη επαγγελματική αποκατάσταση. Συγκεκριμένα, μόλις το 29% των ατόμων ηλικίας 16-18 ετών επιλέγουν να συμμετάσχουν στην ανώτερη δευτεροβάθμια ΕΕΚ, ποσοστό πολύ χαμηλότερο σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, που ανέρχεται στο 49%. Και αυτό παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το 64% των αποφοίτων επαγγελματικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα βρήκαν την πρώτη μακροχρόνια εργασία τους εντός έτους από την ολοκλήρωση των σπουδών τους, έναντι 49% για τους αποφοίτους της γενικής εκπαίδευσης.

Ένα εξίσου σημαντικό πρόβλημα, που αναδεικνύεται από έρευνες, είναι η υποβάθμιση της ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αλλά και η προβληματική σύνδεσή της με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Μειωμένη χρηματοδότηση, μεγάλος αριθμός φοιτητών, υψηλή αναλογία φοιτητών ανά διδάσκοντα, παρατεταμένη διάρκεια σπουδών για ένα μεγάλο ποσοστό των φοιτητών, αδυναμία προσέλκυσης φοιτητών και διδακτικού προσωπικού από το εξωτερικό, έλλειμμα χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων Έρευνας και Ανάπτυξης, είναι σημαντικά προβλήματα που περιορίζουν την αποτελεσματικότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα παρουσιάζει το χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης πτυχιούχων ΑΕΙ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με μεγάλη διαφορά από τον μέσο όρο.

Όλα αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι χρειάζονται άμεση κινητοποίηση και γενναίες αλλαγές, για τη διαμόρφωση ενός εκπαιδευτικού συστήματος το οποίο θα προάγει πραγματικά την οικονομική και κοινωνική πρόοδο του τόπου. Χρειάζεται να επενδύσουμε περισσότερους πόρους στη δημόσια παιδεία, αλλά ταυτόχρονα να πάψουμε να συμβιβαζόμαστε με ένα εκπαιδευτικό σύστημα που φοβάται την αξιολόγηση. Χρειάζεται να διαμορφώσουμε ένα σύγχρονο πλαίσιο αξιολόγησης για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τις δομές εκπαίδευσης, σε κάθε βαθμίδα, παράλληλα με αποτελεσματικά κίνητρα, ευκαιρίες και μηχανισμούς υποστήριξης των εκπαιδευτικών, για συνεχή επιμόρφωση και αξιοποίηση του ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου. Χρειάζεται να διασφαλίσουμε ένα πλαίσιο Ανώτατης Εκπαίδευσης, το οποίο θα παρέχει ποιοτικές σπουδές και θα ενισχύει το τρίγωνο της γνώσης, δηλαδή τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την έρευνα και την καινοτομία.

Στην κατεύθυνση αυτή, τα Επιμελητήρια της χώρας έχουν καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν την αύξηση των δαπανών για τη δημόσια Παιδεία, την απελευθέρωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο, τη στενότερη συνεργασία δημοσίου και ιδιωτικού τομέα για την προώθηση της χρηματοδότηση της έρευνας, την εφαρμογή συστήματος αξιολόγησης όλων των φορέων της εκπαίδευσης και τη σύνδεση της χρηματοδότησής τους με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης.

Παράλληλα, είναι απαραίτητη η αναβάθμιση της τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, ώστε να δημιουργηθούν κίνητρα σε νέους σπουδαστές να εγγραφούν σε σχετικά προγράμματα. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην αποτελεσματική αξιοποίηση θεσμών, όπως αυτός της Μαθητείας, που μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για την αύξηση της απασχόλησης των νέων, εδραιώνοντας τη σύνδεση μεταξύ της μαθησιακής διαδικασίας και της αγοράς εργασίας. Εξίσου σημαντική είναι η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης των αναγκών της αγοράς εργασίας, το οποίο θα επιτρέπει την αντιστοίχιση κενών θέσεων και υποψηφίων, αλλά και την καλύτερη στόχευση των πολιτικών απασχόλησης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Μια τέτοια προσπάθεια προϋποθέτει αναβαθμισμένο ρόλο κρατικών φορέων, όπως ο ΟΑΕΔ, αλλά και ενεργό συμβολή επιχειρηματικών φορέων, όπως τα Επιμελητήρια, με αξιοποίηση των δομών του ΓΕΜΗ για την ανίχνευση των αναγκών εργασίας και τη σύζευξη μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.

Είναι αλήθεια ότι στον χώρο της Παιδείας εξακολουθούν να υφίστανται νοοτροπίες και κατεστημένα δεκαετιών, που δεν αλλάζουν εύκολα. Ωστόσο, αν θέλουμε να πάμε μπροστά, χρειάζεται να τολμήσουμε βαθιές ρήξεις με το παρελθόν. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να περιορίσουμε την ανασφάλεια που αισθάνεται η νέα γενιά και να δημιουργήσουμε, ταυτόχρονα, καλύτερες προϋποθέσεις ανάπτυξης και ευημερίας για τον τόπο.

του Κωνσταντίνου Μίχαλου

Πρόεδρος ΚΕΕΕ και ΕΒΕΑ

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

Σχολιάστε ...

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Παρασκήνιο» σε μορφή PDF

NEWSLETTER

Focus-On


Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

Karfitsa