Παρασκηνιακά

«Crash test» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με την πενταμερή για το Κυπριακό

Τις «κόκκινες γραμμές» τους ετοιμάζουν οι πλευρές που θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, στο Παλάτι των Εθνών, στις 27 Απριλίου, στην άτυπη πενταμερή συνάντηση της Γενεύης για το Κυπριακό. Με τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφορικά με την Τουρκία να αναβάλλονται για τον Ιούνιο, η προσοχή όλων στρέφεται πλέον στο Κυπριακό. Ήδη, βρίσκονται σε εξέλιξη έντονες διπλωματικές διεργασίες τόσο στις δύο πλευρές στην Κύπρο όσο και στις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένει από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να ενημερωθεί για τη συμμετοχή και τον ρόλο της στη διαδικασία.

Η πενταμερής διάσκεψη, αν και άτυπη και με χαρακτήρα διαδικαστικό, θα έχει ουσιαστικό περιεχόμενο, αφού η Τουρκία αναμένεται να οδηγήσει τη διάσκεψη σε «ναυάγιο», ώστε στη συνέχεια να θέσει ζήτημα αλλαγής της βάσης επίλυσης του Κυπριακού, επιδιώκοντας τη διχοτόμηση του νησιού.

Η Άγκυρα έκανε σαφείς τις προθέσεις της στα μέσα της περασμένης εβδομάδας, κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΣΕΑ, «πρέπει να τεθούν στο τραπέζι ολοκληρωμένες και μόνιμες λύσεις σε ατζέντα που βασίζεται στην ισότητα των δύο πλευρών και λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικότητες του νησιού αντί των προσεγγίσεων που δεν έχουν αποφέρει αποτελέσματα για μισό αιώνα και αγνοούν την τουρκική ύπαρξη», δείχνοντας ξεκάθαρα τη λύση των δύο κρατών στην οποία εμμένει η Τουρκία, αλλά και ο «τοποθετημένος» από την Άγκυρα ηγέτης των Τουρκοκυπρίων, Ερσίν Τατάρ. Το τελευταίο διάστημα άλλωστε, επιστρατεύονται διάφοροι «ειδικοί» που μιλούν για αναπόφευκτο πλέον «διαζύγιο» και λύση δύο κρατών, ώστε στη συνέχεια να προχωρήσει η αναγνώριση της ύπαρξης ξεχωριστού τουρκικού κράτους.

Αθήνα και Λευκωσία, πάντως, θα παρουσιαστούν με ξεκάθαρες και ταυτόσημες θέσεις στην άτυπη πενταμερή. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε πρόσφατα ότι «αξιώσεις περί λύσης δύο κρατών είναι εκτός πλαισίου Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΟΗΕ και απορρίπτονται», ενώ οι δύο χώρες προσέρχονται με κοινή θέση για κατάργηση των εγγυήσεων και απόσυρση των κατοχικών στρατευμάτων από το νησί. Η Κυπριακή Δημοκρατία, μάλιστα, έχει ξεκαθαρίσει προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ότι δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει κανένα άλλο μοντέλο λύσης, πέραν αυτού που προβλέπουν τα ψηφίσματα του Οργανισμού στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Αθήνα και Λευκωσία θεωρούν ακόμη απαραίτητη τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διάσκεψη της Γενεύης, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος της ΕΕ.

Η συμμετοχή της Ευρώπης και ο ρόλος που θα έχει στην πενταμερή εγείρουν ενστάσεις στην τουρκική πλευρά, ενώ και στο ψευδοκράτος ο Ερσίν Τατάρ υποστηρίζει ότι οι αναφορές στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής για την Κύπρο δείχνουν ότι «για ακόμη μία φορά η ΕΕ δεν μπορεί να είναι ουδέτερη όσον αφορά το Κυπριακό, ούτε για τα θέματα που αφορούν την Κύπρο ή την περιοχή μας». Το «πράσινο φως» πάντως για τη συμμετοχή των Βρυξελλών αναμένεται να δώσει ο ΟΗΕ μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ δεν αποκλείεται να βρεθεί ένας συμβιβασμός για τον ρόλο που θα έχει η Ένωση στην πενταμερή. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι να περιοριστεί σε ρόλο παρατηρητή της διαδικασίας και όχι ως ισότιμο μέλος στο τραπέζι της συζήτησης.

Για την Ευρώπη, έχει ιδιαίτερη σημασία η στάση που θα τηρήσει η Άγκυρα τόσο απέναντι στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο, αφού η εκκίνηση της θετικής ατζέντας τον Ιούνιο θα εξαρτηθεί από τη γενικότερη συμπεριφορά της Τουρκίας. Η ανακοίνωση, ωστόσο, του τουρκικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αισιοδοξία, ενώ η γραμμή αυτή δεν πρόκειται να αλλάξει, ειδικά όσο ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στηρίζει την πολιτική του ύπαρξη στο ισλαμιστικό και εθνικιστικό ακροατήριο της Τουρκίας.

Η κατάσταση στην τουρκοκυπριακή πλευρά είναι πιο ρευστή, αν και δεν αναμένεται να αλλάξει η γραμμή Τατάρ, που στην πραγματικότητα είναι η γραμμή της Άγκυρας. Δεν λείπουν όμως οι αντιδράσεις στο εσωτερικό, κυρίως όσον αφορά τα σενάρια προσάρτησης στην Τουρκία, με τον πρώην ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Μουσταφά Ακιντζί να απορρίπτει κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Με ενδιαφέρον αναμένεται η επίσκεψη της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Άγκυρα, κατά την οποία θα συζητηθεί ολόκληρο το φάσμα των ευρωτουρκικών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένου και του Κυπριακού, και ενδεχομένως ξεκαθαρίσει και η συμμετοχή της ΕΕ στην άτυπη πενταμερή.

Το Λονδίνο μέχρι στιγμής κρατά ίσες αποστάσεις, περιμένοντας τις δύο πλευρές να ανοίξουν τα χαρτιά τους στη Γενεύη. Από την τουρκική πλευρά, οι Βρετανοί αναμένουν εκτενή ανάλυση της «κυριαρχικής ισότητας» και από την Κυπριακή Δημοκρατία διευκρινίσεις σχετικά με την «αποκεντρωμένη ομοσπονδία».

Το Κυπριακό και η διάσκεψη της Γενεύης θα απασχολήσουν και την συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια με τον Τούρκο ομόλογό του, που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 14 Απριλίου, εφόσον το επιτρέψει το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

του Σταύρου Ιωαννίδη

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παρασκήνιο

 

 

Σχολιάστε ...

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ

NEWSLETTER

 

 



 

 

 

Karfitsa