Η επιδημία του Έμπολα έχει αρχίσει να εξαπλώνεται στο ανατολικό τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, μια περιοχή που πλήττεται από τις δράσεις πολλών ένοπλων ομάδων. Σε αυτό το πλαίσιο, η αντικυβερνητική οργάνωση Μ23, υποστηριζόμενη από τη Ρουάντα, έχει καταλάβει εκτενή εδάφη, κάτι που περιπλέκει σοβαρά την υγειονομική αντίδραση.
Από το 2018 έως το 2020, η επαρχία αυτή είχε ήδη υποστεί τη θύελλα της επιδημίας Έμπολα, η οποία είχε προκαλέσει χιλιάδες θανάτους. Σήμερα, οι συγκρούσεις που μαίνονται εδώ και τρεις δεκαετίες επιβαρύνουν την κατάσταση ακόμη περισσότερο.
Το Ιτούρι, μια επαρχία που συνορεύει με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν, είναι το επίκεντρο της επιδημίας. Η εξόρυξη χρυσού στην περιοχή έχει οδηγήσει σε μαζικές μετακινήσεις πληθυσμού και σε μια δυναμική που εντείνει τις εντάσεις. Η πρωτεύουσα της επαρχίας, η Μπούνια, βιώνει σοβαρές φυλετικές συγκρούσεις μεταξύ των φυλών Χέμα και Λέντου από το 2017, με αναφορές για σφαγές και βαριές απώλειες.
Στη Μονγκμπουάλου, την αρχική εστία της επιδημίας, η πολιτοφυλακή Codeco, που ισχυρίζεται ότι προασπίζει τα δικαιώματα της φυλής Λέντου, έχει σημαντική επιρροή. Ένας υγειονομικός αξιωματούχος από την περιοχή ανέφερε ότι προς το παρόν δεν έχουν αντιμετωπίσει αντίσταση από τις ένοπλες ομάδες, αλλά αναζητούν στρατηγικές για να προσεγγίσουν τους ασθενείς στις περιοχές των συγκρούσεων.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Σύμβαση για τη Λαϊκή Επανάσταση (CRP), μια οργάνωση που συνδέεται με τη φυλή Χέμα, κήρυξε μονομερώς εκεχειρία την Πέμπτη, πριν ανακοινωθεί το ξέσπασμα της επιδημίας. Οι συγκρούσεις μεταξύ της CRP και του στρατού της ΛΔ Κονγκό είναι συνεχείς, με σοβαρές επιθέσεις κατά των αμάχων.
Στο νοτιοδυτικό τμήμα της Μπούνια, το δάσος του Ιτούρι χρησιμεύει ως καταφύγιο για τους αντάρτες ADF, οι οποίοι έχουν δηλώσει πίστη στο Ισλαμικό Κράτος. Αυτή η ομάδα έχει διαπράξει πολλές επιθέσεις με θανάσιμες συνέπειες για τον πληθυσμό, με τουλάχιστον 36 θανάτους από τις αρχές Μαΐου.
Επιπλέον, η γραμμή του μετώπου που διαχωρίζει τον στρατό της ΛΔ Κονγκό και τους αντάρτες της Μ23 συνεχίζει να προκαλεί αναταραχή, παρόλο που έχει υπογραφεί συμφωνία ειρήνης. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά τεταμένη, κυρίως στο Νότιο Κίβου.
Η πρόσβαση στη Γκόμα, τη μεγαλύτερη πόλη του Βόρειου Κίβου που παραδοσιακά εξυπηρετούσε ανθρωπιστική βοήθεια, είναι κλειστή από τον Ιανουάριο του 2025 λόγω της κατάληψης της πόλης από την Μ23. Πριν από αυτήν την κατάσταση, οι αντιμαχόμενες πλευρές είχαν υπογράψει δεσμευτικές δηλώσεις για τη διευκόλυνση της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού επεσήμανε την ανάγκη για υπευθυνότητα από τις εμπλεκόμενες πλευρές, προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση και η συνεργασία στην ανθρωπιστική βοήθεια.
Στην πόλη Γκόμα έχει επιβεβαιωθεί ένα πρώτο κρούσμα του ιού Έμπολα. Η M23, που εγκαθίδρυσε παράλληλη διοίκηση στις περιοχές που ελέγχει, έχει ξεκινήσει υγειονομικές ομάδες και ενημερωτικές δράσεις για τον πληθυσμό. Όπως αναφέρθηκε, δεν έχουν καταγραφεί νέα κρούσματα από την Κυριακή.
Από την πλευρά του, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξετάζει διάφορα υποψήφια εμβόλια και θεραπείες για να αναχαιτίσει την επιδημία, η οποία έχει προκαλέσει 131 επιβεβαιωμένους θανάτους. Η Ανν Ανσια, εκπρόσωπος του ΠΟΥ, δήλωσε ότι υπάρχουν προτάσεις για χρήση του εμβολίου Ervebo, το οποίο έχει δοκιμαστεί σε ζώα. Ωστόσο, δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια για το στέλεχος που ευθύνεται για την παρούσα επιδημία. Σήμερα, ο ΠΟΥ θα πραγματοποιήσει συνεδρίαση για να εξετάσει όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και εναλλακτικές λύσεις.
*AP Photo/Constant Same Bagalwa
