Ένα από τα πιο εντυπωσιακά διαστημικά φαινόμενα των τελευταίων ετών κατάφεραν να εντοπίσουν αστρονόμοι, όταν ένα εξαιρετικά ισχυρό σήμα από το βαθύ σύμπαν καταγράφηκε από προηγμένα ραδιοτηλεσκόπια στη Νότια Αφρική.
Το παράξενο αυτό φαινόμενο ταξίδευε προς τη Γη για περίπου 8 δισεκατομμύρια χρόνια και πλέον έχει προκαλέσει τεράστιο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα, καθώς θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα κοσμικά σήματα που έχουν παρατηρηθεί ποτέ.
Η σχετική μελέτη έγινε δεκτή για δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters.
Το παρατηρητήριο που κατέγραψε το μυστηριώδες σήμα
Η ανίχνευση πραγματοποιήθηκε από το MeerKAT, ένα υπερσύγχρονο δίκτυο 64 ραδιοτηλεσκοπίων που βρίσκεται στη Νότια Αφρική και θεωρείται από τα σημαντικότερα συστήματα παρατήρησης του σύγχρονου κόσμου.
Οι επιστήμονες εντόπισαν την ισχυρή εκπομπή σε ένα σύστημα δύο γαλαξιών που συγκρούονται μεταξύ τους, γνωστό ως HATLAS J142935,3-002836.
Το συγκεκριμένο γαλαξιακό σύστημα βρίσκεται περίπου 8 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη, γεγονός που κάνει το εύρημα ακόμη πιο εντυπωσιακό.
Τι ακριβώς είναι το κοσμικό «λέιζερ»
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ένα hydroxyl megamaser, ένα σπάνιο φυσικό φαινόμενο που λειτουργεί σαν ένα γιγαντιαίο κοσμικό λέιζερ.
Σε αντίθεση με τα λέιζερ που χρησιμοποιούνται στη Γη και εκπέμπουν ορατό φως, τα megamaser παράγουν εξαιρετικά ισχυρή ακτινοβολία μικροκυμάτων μέσω μορίων υδροξυλίου που υπάρχουν σε τεράστια νέφη αερίων στο Διάστημα.
Η ενέργεια αυτή δημιουργείται όταν δύο γαλαξίες συγκρούονται βίαια. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, τεράστιες ποσότητες αερίου συμπιέζονται, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις που «ενισχύουν» το σήμα και δημιουργούν μια ασύλληπτα ισχυρή εκπομπή ακτινοβολίας.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ανακάλυψης είναι ότι το φαινόμενο φαίνεται να ξεπερνά τα συνηθισμένα όρια ενός megamaser.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ίσως πρόκειται για ένα θεωρητικό «gigamaser», μια πολύ πιο ακραία κατηγορία κοσμικών εκπομπών, με ισχύ δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από ένα απλό maser.
Ο αστρονόμος Thato Manamela από το Πανεπιστήμιο της Πρετόρια χαρακτήρισε το εύρημα μοναδικό, δηλώνοντας: «Αυτό το σύστημα είναι πραγματικά εξαιρετικό. Βλέπουμε το ισοδύναμο ενός λέιζερ που έρχεται από την άλλη πλευρά του σύμπαντος».
Όπως εξήγησε, η ανακάλυψη αποδεικνύει και τις τεράστιες δυνατότητες που έχουν πλέον τα σύγχρονα ραδιοτηλεσκόπια να εντοπίζουν φαινόμενα που βρίσκονται σε αδιανόητες αποστάσεις.
Τι μπορεί να σημαίνει αυτή η ανακάλυψη για το μέλλον
Οι ειδικοί θεωρούν πως το συγκεκριμένο σήμα ίσως είναι μόνο η αρχή.
Η ανακάλυψη ανοίγει τον δρόμο για τον εντοπισμό εκατοντάδων ή ακόμη και χιλιάδων παρόμοιων megamaser που παραμένουν κρυμμένα στο σύμπαν.
Μέσα από αυτά τα φαινόμενα, οι επιστήμονες ελπίζουν ότι θα μπορέσουν να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται οι γαλαξίες, πώς εξελίσσονται με την πάροδο δισεκατομμυρίων ετών αλλά και τι συμβαίνει όταν συγκρούονται μεταξύ τους σε κοσμική κλίμακα.
