Υπάρχει μια δύναμη που δεν ψηφίζει. Δεν βγαίνει στους δρόμους, δεν δηλώνει, δεν διαμαρτύρεται. Κάθεται. Παρακολουθεί. Απογοητεύεται σιωπηλά.
Και οι πολιτικοί, που ξέρουν να μετρούν μόνο αυτά που μετριούνται, την έχουν βγάλει από τους υπολογισμούς τους. Λάθος τους. Γιατί αυτή η δύναμη, η αποχή, ο «τεμπέλης ψηφοφόρος», ο πολίτης του καναπέ είναι το μεγαλύτερο αδιέξοδο και ταυτόχρονα η μεγαλύτερη υπόσχεση της δημοκρατίας.
- του Θανάση Παπαμιχαήλ – Επικοινωνιολόγος – Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης
Σκεφτείτε τους αριθμούς. Σε πολλές εθνικές και δημοτικές εκλογές η αποχή ξεπερνά το 40%. Αυτό δεν είναι ψηφοφορία. Είναι αποσιώπηση. Μια ολόκληρη χώρα ή και πόλη αρνείται να μιλήσει, γιατί ζει με την πεποίθηση ότι κανείς δεν θα την ακούσει. Πρόσθεσε σε αυτούς τη λεγόμενη «αδιευκρίνιστη ψήφο», δηλαδή όλους αυτούς που δηλώνουν τάχα αποφασισμένοι, αλλά στο παρασκήνιο ταλαντεύονται, δεν έχουν πεισθεί, δεν έχουν βρει λόγο να εμπιστευτούν κανέναν.
Μαζί, αυτές οι δύο κατηγορίες αποτελούν συχνά τη μεγαλύτερη «παράταξη». Αόρατη, ανοργάνωτη και αποφασιστική.
Τι θα συνέβαινε αν αυτή η παράταξη αποφάσιζε να εμφανιστεί; Αν ο πολίτης που χρόνια μένει σπίτι, γιατί «όλοι ίδιοι είναι» ή γιατί «εγώ τι να αλλάξω», σηκωνόταν έναν κυριακάτικο πρωί και πήγαινε στην κάλπη το πολιτικό σκηνικό δεν θα αναγνωριζόταν. Οι βολεμένες ισορροπίες θα διαρρηγνύονταν. Τα ποσοστά που μοιάζουν σταθερά θα έτρεμαν. Οι «δεδομένες» σταθερές θα έπαυαν να είναι σταθερές.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Γιατί η αποχή είναι ψευδαίσθηση ασφάλειας για τους αδύναμους και πολυτέλεια που αντέχουν μόνο οι ισχυροί. Ο οργανωμένος ψηφοφόρος πάντα ψηφίζει. Ο ακτιβιστής, ο εξαρτημένος, ο πελατειακός, πάντα παρών. Αυτός που «αποχωρεί» είναι ο ανεξάρτητος, ο αδέσμευτος, ο διψασμένος για κάτι αληθινό. Κι αυτός είναι που, όταν εμφανιστεί, αλλάζει τα πράγματα.
Η «αδιευκρίνιστη ψήφος» δεν είναι σύγχυση. Είναι έλλειψη πειστικού λόγου. Είναι ζήτηση που δεν βρήκε προσφορά. Όταν ένας υποψήφιος μιλήσει σε αυτόν τον κόσμο με αλήθεια, με σχέδιο, με σεβασμό, τότε η «αδιευκρίνιστη» ψήφος διευκρινίζεται. Και μαζί της κλείνει ένας κύκλος.
Ο καναπές δεν είναι ουδέτερος χώρος. Είναι πολιτική στάση. Και όπως κάθε στάση, μπορεί να αλλάξει.
Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν θα κριθεί μόνο στα γραφεία των κομμάτων. Θα κριθεί στα σαλόνια. Σε αυτούς που ακόμα αποφασίζουν αν αξίζει να σηκωθούν.
Όταν σηκωθούν και αν σηκωθούν δεν θα ξέρουμε το αποτέλεσμα, πριν τη νύχτα της κάλπης.
Κανείς!
