Μνημόνιο κατανόησης στην Ελβετία στις 19 Ιουνίου με κατάπαυση εχθροπραξιών, άρση κυρώσεων, οικονομικό πακέτο 300 δισ. δολαρίων και νέους όρους για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη αναμένεται να υπογράψουν την Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Ελβετία μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για έναν κύκλο συνομιλιών διάρκειας 60 ημερών με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου και τη διαμόρφωση νέου πλαισίου για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Σύμφωνα με προσχέδιο 14 σημείων που φέρεται να περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, η συμφωνία περιλαμβάνει εκτεταμένες δεσμεύσεις που αφορούν από την άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών έως την άρση κυρώσεων και τη σταδιακή επανεκκίνηση οικονομικών και ενεργειακών ροών.
Στο πρώτο επίπεδο, προβλέπεται ο άμεσος και μόνιμος τερματισμός των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, με τις δύο πλευρές —και τους συμμάχους τους— να δεσμεύονται ότι δεν θα προχωρήσουν σε μελλοντικές επιθετικές ενέργειες ή απειλές, ενώ θα σεβαστούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα εκατέρωθεν.
Το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων ορίζει προθεσμία 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας, με δυνατότητα παράτασης μόνο κατόπιν κοινής συναίνεσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, με πρόβλεψη για πλήρη αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης πλοίων και επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται για άρση περιορισμών και σταδιακή αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων από την ευρύτερη περιοχή, ενώ το Ιράν αναλαμβάνει αντίστοιχες ενέργειες για την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων.
Στο οικονομικό σκέλος, το προσχέδιο περιλαμβάνει σχέδιο ανασυγκρότησης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και περιφερειακών συμμάχων, καθώς και σταδιακή άρση όλων των διεθνών και αμερικανικών κυρώσεων.
Παράλληλα, προβλέπεται χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων της Τεχεράνης, τα οποία θα τεθούν υπό τη διαχείριση της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν.
Σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα, το Ιράν επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ μέχρι την τελική συμφωνία προβλέπεται πάγωμα της περαιτέρω ανάπτυξης του προγράμματος και μη επιβολή νέων κυρώσεων από τις ΗΠΑ.
Τέλος, η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία μηχανισμού διεθνούς εποπτείας και την επικύρωσή της μέσω ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ώστε να αποκτήσει δεσμευτική νομική ισχύ.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν το φιλόδοξο αυτό πλαίσιο μπορεί να μετατραπεί σε οριστική συμφωνία ή αν θα παραμείνει ένα ακόμη διπλωματικό προσχέδιο υψηλών προσδοκιών.
