Σε ισχύ η εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών – Όλες οι αλλαγές για δημάρχους, αντιδημάρχους, δημοτικούς συμβούλους και προέδρους κοινοτήτων
Σε εφαρμογή τίθεται το νέο θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει την καταστατική θέση των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μετά την έκδοση της Εγκυκλίου 10 του Υπουργείου Εσωτερικών (Α.Π. 36761/1-7-2026), η οποία εξειδικεύει τις διατάξεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026).
Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει τον τρόπο εφαρμογής των άρθρων 292-301 και 305-307, δίνοντας σαφείς οδηγίες προς όλους τους δήμους της χώρας για την άμεση εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων.
Οι αλλαγές αφορούν σχεδόν το σύνολο των αιρετών της Αυτοδιοίκησης, καθώς επηρεάζουν δημάρχους, αντιδημάρχους, προέδρους δημοτικών συμβουλίων, δημοτικούς συμβούλους, προέδρους και εκπροσώπους δημοτικών κοινοτήτων, καθώς και τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης.
Αυτόματη αναστολή καθηκόντων για αιρετούς του Δημοσίου
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τους δημάρχους και αντιδημάρχους που υπηρετούν στο Δημόσιο ως μόνιμοι υπάλληλοι, εργαζόμενοι ΙΔΑΧ, ιατροί του ΕΣΥ, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων ή ένστολο προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος.
Η μέχρι σήμερα ειδική άδεια καταργείται και αντικαθίσταται από αυτοδίκαιη αναστολή άσκησης των υπηρεσιακών τους καθηκόντων για όλη τη διάρκεια της θητείας τους. Η αρμόδια υπηρεσία εκδίδει διαπιστωτική πράξη, ενώ ο χρόνος της αναστολής λογίζεται ως πραγματική δημόσια υπηρεσία.
Τι ισχύει για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα
Νέο καθεστώς θεσπίζεται και για δημάρχους και αντιδημάρχους που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα.
Οι αιρετοί έχουν πλέον δύο επιλογές:
- να λάβουν ειδική άδεια άνευ αποδοχών για όλη τη διάρκεια της θητείας τους και να λαμβάνουν αντιμισθία από τον δήμο,
- ή να παραμείνουν στην εργασία τους, αξιοποιώντας ειδική άδεια 60 εργάσιμων ημερών ετησίως και λαμβάνοντας έξοδα παράστασης αντί αντιμισθίας.
Για την τρέχουσα δημοτική περίοδο προβλέπεται μεταβατική διάταξη, σύμφωνα με την οποία οι δήμαρχοι που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα μπορούν έως τις 9 Ιουλίου 2026 να επιλέξουν τη διατήρηση των αποδοχών από την εργασία τους αντί της δημοτικής αντιμισθίας.
Αλλαγές για προέδρους Δημοτικών Συμβουλίων και κοινοτήτων
Το νέο πλαίσιο τροποποιεί και το καθεστώς που ισχύει για τους προέδρους των Δημοτικών Συμβουλίων και τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης.
Η ειδική άδεια για όλη τη διάρκεια της θητείας καταργείται και αντικαθίσταται από ειδική άδεια 60 εργάσιμων ημερών ετησίως, ενώ πλέον προβλέπεται η καταβολή εξόδων παράστασης.
Παράλληλα, οι πρόεδροι και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων αποκτούν δικαίωμα σε έξοδα παράστασης, τα οποία αντικαθιστούν τα έξοδα κίνησης που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Ειδική άδεια για πρώτη φορά στους επικεφαλής της μειοψηφίας
Μία ακόμη σημαντική καινοτομία είναι η καθιέρωση ειδικής άδειας 30 εργάσιμων ημερών κατ’ έτος για τους επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων της μειοψηφίας.
Η άδεια αυτή χορηγείται επιπλέον της κανονικής άδειας και ανεξάρτητα από το δικαίωμα απουσίας για συμμετοχή στις συνεδριάσεις των συλλογικών οργάνων.
Ποιες άδειες προβλέπονται
Η εγκύκλιος συγκεντρώνει όλες τις προβλέψεις σχετικά με τις ειδικές άδειες των αιρετών.
Η άδεια των 60 ημερών αφορά, μεταξύ άλλων, δημάρχους και αντιδημάρχους του ιδιωτικού τομέα που συνεχίζουν να εργάζονται, εργαζόμενους ΙΔΟΧ στο Δημόσιο, προέδρους δημοτικών συμβουλίων και Συμπαραστάτες του Δημότη.
Η άδεια των 30 ημερών προβλέπεται για τους επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων, καθώς και για τους προέδρους και εκπροσώπους δημοτικών κοινοτήτων.
Και στις δύο περιπτώσεις οι άδειες χορηγούνται με πλήρεις αποδοχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τμηματικά, υπολογίζονται ως πραγματικός χρόνος υπηρεσίας και ο εργοδότης υποχρεούται να τις εγκρίνει μετά από σχετική αίτηση του αιρετού.
Αντιμισθία, έξοδα παράστασης και αποζημιώσεις
Το νέο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι κανένα αιρετό πρόσωπο δεν μπορεί να λαμβάνει ταυτόχρονα αντιμισθία και έξοδα παράστασης από διαφορετικές ιδιότητες.
Εάν υπάρχει δικαίωμα λήψης εξόδων παράστασης από περισσότερα του ενός αξιώματα, ο αιρετός υποχρεούται να επιλέξει μία μόνο παροχή. Παράλληλα, διατηρεί το δικαίωμα να παραιτηθεί από αυτήν ή να τη διαθέσει για κοινωνικό σκοπό.
Παραμένει επίσης σε ισχύ η αποζημίωση συμμετοχής στις συνεδριάσεις για τους δημοτικούς συμβούλους που δεν λαμβάνουν αντιμισθία ή έξοδα παράστασης. Το ύψος της καθορίζεται με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και μπορεί να ανέρχεται έως 50 ευρώ ανά συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου και έως 30 ευρώ ανά συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής.
Οι υποχρεώσεις των δήμων
Το Υπουργείο Εσωτερικών καλεί όλους τους δήμους να προχωρήσουν άμεσα στην εφαρμογή των νέων διατάξεων. Ειδικότερα, ζητείται η έκδοση των απαραίτητων διαπιστωτικών πράξεων αναστολής καθηκόντων, η ενημέρωση των αιρετών για τα νέα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, η προσαρμογή των διαδικασιών χορήγησης ειδικών αδειών, καθώς και η λήψη νέων αποφάσεων για τον καθορισμό των αποζημιώσεων συμμετοχής στις συνεδριάσεις.
Με την εφαρμογή της εγκυκλίου εγκαινιάζεται ένα νέο ενιαίο πλαίσιο λειτουργίας για τους αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο την ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων του νέου Κώδικα σε όλους τους δήμους της χώρας.
