Τι διακυβεύεται για ΗΠΑ, Ευρώπη αλλά και Τουρκία
Με περισσότερους από 30 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, χιλιάδες μέλη αποστολών, δημοσιογράφους και στελέχη ασφαλείας να καταφθάνουν στην τουρκική πρωτεύουσα, η Άγκυρα βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες σε κατάσταση ύψιστης ετοιμότητας ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7 και 8 Ιουλίου.
Για την Τουρκία, δεν πρόκειται απλώς για μια μεγάλη διπλωματική διοργάνωση. Είναι η σημαντικότερη διεθνής εκδήλωση που φιλοξενεί μετά τη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 2004 και μια ευκαιρία για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να παρουσιάσει τη χώρα του ως αναντικατάστατο πυλώνα ασφαλείας ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, τη Μαύρη Θάλασσα και τον Καύκασο.
Δύο διαφορετικές ατζέντες κάτω από την ίδια στέγη
Παρότι οι σύμμαχοι εμφανίζονται ενωμένοι, στην πραγματικότητα η Σύνοδος θα φέρει στο ίδιο τραπέζι δύο διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις.
Η αμερικανική ατζέντα
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ζητήσει εκ νέου από τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν ακόμη μεγαλύτερο βάρος για την άμυνα της ηπείρου, επιμένοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να συνεχίσουν να επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της συλλογικής ασφάλειας.
Η Ουάσινγκτον θέλει επίσης οι σύμμαχοι να επιδείξουν μεγαλύτερη πολιτική στήριξη στις αμερικανικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μετά την πρόσφατη κρίση με το Ιράν.
Η ευρωπαϊκή ατζέντα
Για τις περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, το βασικό ζήτημα παραμένει η Ρωσία και η μακροχρόνια υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να διατηρηθεί η αμερικανική δέσμευση στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, δηλαδή στην αρχή της συλλογικής άμυνας, ενώ παράλληλα θέλουν να αποφύγουν μια νέα δημόσια αντιπαράθεση με τον Αμερικανό πρόεδρο, όπως είχε συμβεί σε προηγούμενες Συνόδους.
Το σχέδιο της κοινής διακήρυξης προβλέπει νέα επιβεβαίωση της «ακλόνητης δέσμευσης» όλων των συμμάχων στο Άρθρο 5, καθώς και νέα οικονομική και στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία.
Η Τουρκία θέλει να αποδείξει ότι είναι απαραίτητη
Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Σύνοδος αποτελεί μια ευκαιρία να αναδείξει τον αναβαθμισμένο ρόλο της Τουρκίας.
Η Άγκυρα προβάλλει τη θέση της ως τη νοτιοανατολική «ασπίδα» της Συμμαχίας, υπενθυμίζοντας ότι διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, ενώ ζητά να συμμετέχει ισότιμα στα νέα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και να αρθούν οι περιορισμοί που εξακολουθούν να υπάρχουν στη συνεργασία της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας με δυτικές χώρες.
Στο παρασκήνιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι πιθανές συνομιλίες για τα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη και την αμυντική συνεργασία Άγκυρας–Ουάσινγκτον, ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά μετά την κρίση που προκάλεσε η αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400.
Η Άγκυρα μετατρέπεται σε «φρούριο»
Οι τουρκικές αρχές έχουν θέσει σε εφαρμογή ένα από τα μεγαλύτερα σχέδια ασφαλείας των τελευταίων ετών.
Χιλιάδες αστυνομικοί, στρατιωτικές μονάδες, ειδικές δυνάμεις και προσωπικό πληροφοριών έχουν αναπτυχθεί σε ολόκληρη την πρωτεύουσα, ενώ έχουν δημιουργηθεί αυστηρές ζώνες ασφαλείας γύρω από το Προεδρικό Μέγαρο στο Μπεστεπέ, όπου θα πραγματοποιηθούν οι εργασίες της Συνόδου.
Παράλληλα, λειτουργεί ειδικός VIP αερολιμένας που διαμορφώθηκε από πρώην στρατιωτική βάση αποκλειστικά για την υποδοχή των ξένων ηγετών, ενώ σε αρκετές περιοχές της πόλης θα ισχύσουν κυκλοφοριακές απαγορεύσεις και έκτακτα μέτρα ασφαλείας.
Το μεγάλο στοίχημα
Η φετινή Σύνοδος δεν θα κριθεί μόνο από τις επίσημες αποφάσεις.
Θα αποτελέσει και ένα τεστ για τις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης σε μια περίοδο που ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, η Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά ασταθής και οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται σε ολόκληρη τη Δύση.
Για την Τουρκία, η επιτυχής διοργάνωση θα ενισχύσει το αφήγημα ότι παραμένει αναντικατάστατος σύμμαχος του ΝΑΤΟ. Για τους Ευρωπαίους, στόχος είναι να διατηρηθεί η συνοχή της Συμμαχίας. Και για τον Ντόναλντ Τραμπ, η Άγκυρα αποτελεί ακόμη έναν σταθμό στην προσπάθειά του να επανακαθορίσει τους όρους της διατλαντικής σχέσης.
