Η κρίση στη Μέση Ανατολή, η ένταση στα Στενά του Ορμούζ και οι περιορισμοί στην παγκόσμια προσφορά διυλισμένων προϊόντων οδηγούν σε νέα άνοδο των ενεργειακών τιμών
Νέα ανοδική πίεση δέχονται οι τιμές των καυσίμων διεθνώς, με τις επιπτώσεις να γίνονται ήδη αισθητές και στην ελληνική αγορά. Η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης ξεπέρασε το όριο των 2 ευρώ το λίτρο σε αρκετές περιοχές της χώρας, ενώ το πετρέλαιο κίνησης ακολουθεί ανοδική πορεία, πλησιάζοντας πλέον σε επίπεδα αντίστοιχα της βενζίνης.
Η νέα άνοδος αποδίδεται κυρίως στην εκτίναξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου, καθώς η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει ωθήσει το Brent πάνω από τα 88 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο άνω του 20% από τις αρχές Ιουλίου.
Παράλληλα, η περιορισμένη διαθεσιμότητα διυλισμένων προϊόντων, οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές και η μείωση των αποθεμάτων δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στις αγορές.
Η βενζίνη πλησιάζει τα 2 ευρώ – Άλμα στο diesel
Στην Ελλάδα, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης διαμορφώνεται πλέον περίπου στα 1,974 ευρώ το λίτρο, αυξημένη κατά περίπου 4 λεπτά σε σχέση με τις αρχές Ιουλίου.
Το πετρέλαιο κίνησης καταγράφει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο, καθώς η τιμή του έχει αυξηθεί κατά περίπου 28,5 λεπτά το λίτρο, φτάνοντας τα 1,933 ευρώ, από 1,648 ευρώ την 1η Ιουλίου.
Παράγοντες της αγοράς δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο το diesel να ξεπεράσει ακόμη και την τιμή της αμόλυβδης, λόγω της διεθνούς έλλειψης αποθεμάτων και της αυξημένης ζήτησης.
Παρά την προσπάθεια συγκράτησης των ανατιμήσεων μέσω της συμφωνίας κυβέρνησης και διυλιστηρίων, ήδη σε αρκετές περιοχές της χώρας οι τιμές έχουν ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο.
Στις Κυκλάδες η αμόλυβδη φτάνει περίπου τα 2,22 ευρώ το λίτρο, ενώ το diesel αγγίζει τα 2,10 ευρώ. Στα Δωδεκάνησα οι τιμές διαμορφώνονται περίπου στα 2,10 ευρώ για τη βενζίνη και 2,02 ευρώ για το πετρέλαιο κίνησης. Υψηλές τιμές καταγράφονται επίσης σε Κεφαλονιά, Ευρυτανία και Γρεβενά.
Ευρωπαϊκή πίεση στο diesel λόγω χαμηλών αποθεμάτων
Η κατάσταση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Στην Ευρώπη, η αγορά diesel βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντική στενότητα προσφοράς, καθώς τα αποθέματα υποχωρούν σε χαμηλά επίπεδα πολλών ετών.
Σύμφωνα με ανάλυση της Morgan Stanley, τα ευρωπαϊκά αποθέματα πετρελαίου κίνησης αναμένεται να κινηθούν προς ιστορικά χαμηλά επίπεδα μέχρι το τέλος του έτους.
Οι πιέσεις ενισχύθηκαν από τον συνδυασμό πολλών παραγόντων:
- την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή,
- τις επιπτώσεις στις μονάδες διύλισης της περιοχής,
- τους περιορισμούς στις εξαγωγές diesel από τη Ρωσία,
- και τη γενικότερη μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων καυσίμων.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με το αργό πετρέλαιο, τα διυλισμένα προϊόντα έχουν λιγότερες εναλλακτικές πηγές άμεσης αναπλήρωσης, καθώς η παγκόσμια δυναμικότητα διύλισης παραμένει περιορισμένη.
Άνοδος και στο φυσικό αέριο – Κίνδυνος για τις τιμές ρεύματος
Παράλληλα, σημαντικές πιέσεις δέχεται και η αγορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη, με τις τιμές να έχουν αυξηθεί πάνω από 40% μέσα σε έναν μήνα.
Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία, καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές φυσικού αερίου, ενώ τα αποθέματα βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα πενταετίας.
Οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί προβλέπουν ότι οι αποθήκες θα πρέπει να έχουν πληρωθεί κατά 80%-90% έως τον Οκτώβριο, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω τη ζήτηση και το κόστος.
Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου δημιουργεί επίσης προβληματισμό για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας τους επόμενους μήνες, εφόσον συνεχιστεί η ενεργειακή αστάθεια.
Η Ελλάδα, ωστόσο, διαθέτει ένα σημαντικό «ανάχωμα», καθώς περίπου 40%-50% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, περιορίζοντας σε έναν βαθμό τις πιέσεις στη χονδρική τιμή ρεύματος.
Η κρίσιμη παράμετρος των Στενών του Ορμούζ
Καθοριστικός παράγοντας για τις επόμενες εξελίξεις παραμένει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει σχεδόν παγώσει τις τελευταίες ημέρες λόγω επιθέσεων και αντιποίνων, ενώ δύο πλοία ελληνικών συμφερόντων έχουν ήδη δεχθεί επίθεση.
Η εκ νέου αναταραχή στην περιοχή έχει επαναφέρει το λεγόμενο «ασφάλιστρο πολέμου» στις τιμές πετρελαίου, με τις διεθνείς αγορές να προεξοφλούν πιθανές νέες διαταραχές στην προσφορά.
Οι ΗΠΑ επιστρέφουν πάνω από τα 4 δολάρια το γαλόνι
Η ενεργειακή κρίση έχει αντίκτυπο και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ ξεπέρασε ξανά τα 4 δολάρια το γαλόνι, φτάνοντας στις 20 Ιουλίου τα 4,003 δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της AAA.
Πριν από μία εβδομάδα η μέση τιμή ήταν 3,872 δολάρια, ενώ την ίδια περίοδο πέρυσι βρισκόταν στα 3,141 δολάρια.
Η άνοδος ακολούθησε τη νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, τις επιθέσεις στα πλοία στα Στενά του Ορμούζ και τη σημαντική άνοδο των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες αυξήθηκαν κατά περίπου 16% μέσα σε μία εβδομάδα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι όσο παραμένει αβέβαιη η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, οι διεθνείς αγορές ενέργειας θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν έντονες διακυμάνσεις.
