Το νέο ΕΠΑ 2026-2030 φιλοδοξεί να αποτελέσει τη «γέφυρα» μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, χρηματοδοτώντας έργα υποδομών, πολιτικής προστασίας, πράσινης ανάπτυξης και ψηφιακού μετασχηματισμού
Ένα νέο, μόνιμο πλαίσιο σχεδιασμού και χρηματοδότησης των δημόσιων επενδύσεων παρουσίασε η κυβέρνηση, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να παρουσιάζει το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 23 δισ. ευρώ.
Κατά την παρουσίαση, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το νέο πρόγραμμα ως τη φυσική συνέχεια του Ταμείου Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι για πρώτη φορά η χώρα αποκτά έναν σταθερό πενταετή μηχανισμό σχεδιασμού και χρηματοδότησης δημόσιων επενδύσεων αποκλειστικά με εθνικούς πόρους.
«Σταθερό αναπτυξιακό εργαλείο για την επόμενη πενταετία»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι το ΕΠΑ θα αποτελέσει το βασικό εθνικό χρηματοδοτικό εργαλείο έως το 2030, θέτοντας τις βάσεις για τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας.
Όπως ανέφερε, η ενίσχυση του προγράμματος στα περίπου 23 δισ. ευρώ είναι αποτέλεσμα της βελτίωσης των δημοσιονομικών μεγεθών και της πορείας της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση επιλέγει να κατευθύνει περισσότερους πόρους στις επενδύσεις, εκτιμώντας ότι η πραγματική σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με την Ευρώπη θα επιτευχθεί μέσα από την ενίσχυση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, που δημιουργούν ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας και υψηλότερα εισοδήματα.
Ενισχυμένος ρόλος για τις Περιφέρειες
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι οι Περιφέρειες θα αποκτήσουν μεγαλύτερη συμμετοχή στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και περισσότερους πόρους για την υλοποίηση έργων.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι παρεμβάσεις θα εντάσσονται σε έναν ενιαίο εθνικό σχεδιασμό, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ της κεντρικής διοίκησης και της αυτοδιοίκησης.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ακόμη την ανάγκη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού σε κρίσιμους τομείς, όπως οι υποδομές, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η περιφερειακή ανάπτυξη και η αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης.
Πού θα κατευθυνθούν τα 23 δισ. ευρώ
Παρουσιάζοντας το πρόγραμμα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι το νέο ΕΠΑ κινητοποιεί συνολικά περίπου 23 δισ. ευρώ.
Από αυτά, 5,8 δισ. ευρώ αφορούν την ολοκλήρωση έργων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, ενώ περίπου 17,1 δισ. ευρώ θα διατεθούν για νέες δημόσιες επενδύσεις σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με τον υπουργό, στόχος είναι η σταδιακή αύξηση της εθνικής χρηματοδότησης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Οι εθνικοί πόροι αυξάνονται από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,3 δισ. ευρώ το 2026, με πρόβλεψη να φτάσουν τα 4,2 δισ. ευρώ έως το 2030.
Η υλοποίηση του προγράμματος θα πραγματοποιηθεί μέσω:
- 20 τομεακών προγραμμάτων υπουργείων,
- 13 περιφερειακών προγραμμάτων,
- 4 ειδικών προγραμμάτων.
Στόχος είναι η καλύτερη κατανομή των πόρων ανάλογα με τις ανάγκες κάθε περιοχής και η ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης.
Οι βασικές προτεραιότητες
Οι χρηματοδοτήσεις του νέου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης θα κατευθυνθούν σε έργα και δράσεις που αφορούν:
- μεγάλες υποδομές και μεταφορές,
- αντιπλημμυρικά έργα και πολιτική προστασία,
- αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης,
- ψηφιακό μετασχηματισμό και τεχνητή νοημοσύνη,
- πράσινη ανάπτυξη και ενεργειακή μετάβαση,
- καινοτομία και επιχειρηματικότητα,
- κοινωνική συνοχή και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι το ΕΠΑ θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με το ΕΣΠΑ, τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και τις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), εξασφαλίζοντας τη συνέχεια των δημόσιων επενδύσεων μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Παπαθανάσης: Στόχος η παραγωγή πραγματικού αναπτυξιακού αποτελέσματος
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε ότι το νέο πρόγραμμα δεν αποσκοπεί μόνο στην απορρόφηση πόρων, αλλά κυρίως στην παραγωγή μετρήσιμου αναπτυξιακού αποτελέσματος.
Όπως ανέφερε, οι νέες προτεραιότητες του ΕΠΑ περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, τη στεγαστική πολιτική, την ενεργειακή ανθεκτικότητα, την πολιτική προστασία, τις σύγχρονες υποδομές και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Στόχος, όπως τόνισε, είναι οι διαθέσιμοι πόροι να μετατραπούν σε έργα με ουσιαστικό αναπτυξιακό αποτύπωμα, τα οποία θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και θα βελτιώσουν την καθημερινότητα των πολιτών.
