Από τα πεδία μάχης της Ουκρανίας μέχρι τα στρατηγικά σχέδια της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, τα μη επανδρωμένα συστήματα αλλάζουν τους κανόνες του πολέμου
Η Ευρώπη επιταχύνει την ανάπτυξη δικών της δυνατοτήτων, ενώ η Ελλάδα επιχειρεί να καλύψει το χαμένο έδαφος δημιουργώντας ένα νέο οικοσύστημα παραγωγής drones και anti-drone συστημάτων.
Ο «πόλεμος των drones» δεν αποτελεί πλέον σενάριο του μέλλοντος, αλλά μια νέα πραγματικότητα στα σύγχρονα πεδία επιχειρήσεων. Η χρήση μικρών, φθηνών και ευέλικτων μη επανδρωμένων συστημάτων στον πόλεμο της Ουκρανίας έχει ανατρέψει παραδοσιακές ισορροπίες, αποδεικνύοντας ότι τεχνολογίες χαμηλού κόστους μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές απώλειες ακόμη και απέναντι σε συμβατικά οπλικά συστήματα υψηλής αξίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί πλέον να επιταχύνει τις προσπάθειές της, επενδύοντας στη δημιουργία μιας αυτόνομης αμυντικής βιομηχανίας drones, από συστήματα επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών έως περιπλανώμενα πυρομαχικά (loitering munitions) και τεχνολογίες αντιμετώπισης εχθρικών UAV.
Στόχος είναι η ανάπτυξη ευρωπαϊκών μη επανδρωμένων αεροχημάτων που θα μπορούν να εκτελούν ολόκληρο το φάσμα αποστολών: από αναγνώριση και αξιολόγηση του πεδίου μάχης έως τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση απειλών σε πραγματικό χρόνο.
Ελληνικά drones σε ευρωπαϊκές δοκιμές μάχης
Η Ελλάδα επιχειρεί να αποκτήσει θέση στη νέα αυτή αγορά, με ελληνικές εταιρείες να συμμετέχουν σε ευρωπαϊκά προγράμματα υψηλής τεχνολογίας.
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η επιλογή πέντε ευρωπαϊκών εταιρειών, μεταξύ των οποίων η ελληνική Spirit Aeronautical Systems (SAS Technology), για την επόμενη φάση του Sentinel Strike Challenge του European Defence Agency.
Οι εταιρείες θα συμμετάσχουν σε επιχειρησιακές δοκιμές στην άσκηση EU OPEX26 στην Πορτογαλία, όπου τα συστήματά τους θα αξιολογηθούν σε ρεαλιστικές συνθήκες μάχης.
Στον διαγωνισμό επελέγησαν επίσης οι Helsing (Γερμανία), Destinus (Ολλανδία), C-Astral (Σλοβενία) και UAVision (Πορτογαλία).
Οι συμμετέχοντες θα διεκδικήσουν χρηματοδότηση έως 1,8 εκατ. ευρώ μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών, ενώ το πρόγραμμα στοχεύει να προσφέρει στα ευρωπαϊκά υπουργεία Άμυνας συγκρίσιμα επιχειρησιακά δεδομένα για μελλοντικές προμήθειες.
Παράλληλα, στις δέκα κορυφαίες εταιρείες του διαγωνισμού συμπεριλήφθηκε και η ελληνική ALTUS-LSA, η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο των UAV και των συστημάτων αντι-drone.
Επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων από Ε.Ε. και ΝΑΤΟ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το 2026 το Action Plan on Drone & Counter-Drone Security, ένα στρατηγικό σχέδιο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη κοινής αγοράς drones, την ενίσχυση της καινοτομίας και τη δημιουργία νέων παραγωγικών δυνατοτήτων, συνδυάζοντας στρατιωτικές και πολιτικές εφαρμογές.
Παράλληλα, το ΝΑΤΟ έχει θέσει ως προτεραιότητα την ανάπτυξη δυνατοτήτων αντιμετώπισης drones, προωθώντας επενδύσεις άνω των 40 δισ. δολαρίων σε βάθος πενταετίας.
Η Συμμαχία επιδιώκει επίσης να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό εκπαιδευμένων χειριστών drones έως το 2027, δημιουργώντας μια κοινή αγορά πιστοποιημένων και διαλειτουργικών συστημάτων.
Η Ελλάδα χτίζει παραγωγική βάση
Η χώρα μας, αν και ξεκίνησε αργότερα στον συγκεκριμένο τομέα, επιχειρεί πλέον να δημιουργήσει εγχώρια παραγωγική αλυσίδα.
Στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», το υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει προχωρήσει στη δημιουργία υποδομών εκπαίδευσης και ανάπτυξης μη επανδρωμένων συστημάτων, όπως το Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων στην Τρίπολη.
Παράλληλα, ενεργοποιούνται παραγωγικές δυνατότητες σε στρατιωτικά εργοστάσια, με στόχο την αύξηση της παραγωγής drones κατηγορίας Ι και ΙΙ, καθώς και συστημάτων αντι-drone.
Σημαντικό ρόλο έχει και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), το οποίο προωθεί προγράμματα για:
- drones επιτήρησης,
- περιπλανώμενα πυρομαχικά,
- συστήματα αναχαίτισης εχθρικών UAV,
- αυτόνομα υποβρύχια οχήματα,
- τεχνολογίες προστασίας κρίσιμων υποδομών.
Το ελληνικό οικοσύστημα drones μεγαλώνει
Η ελληνική αγορά διαθέτει πλέον αρκετές εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογίες με διεθνές ενδιαφέρον.
Η ALTUS-LSA από τα Χανιά έχει αναπτύξει το οπλισμένο UCAV KERVEROS σε συνεργασία με την MBDA, ενώ έχει συνεργασία με την αμερικανική Shield AI για την ενσωμάτωση τεχνολογιών αυτόνομης λειτουργίας.
Η Velos Rotors έχει αναπτύξει το ηλεκτρικό μη επανδρωμένο ελικόπτερο Velos V3, με εφαρμογές τόσο στον αμυντικό όσο και στον πολιτικό τομέα.
Η Delian έχει προσελκύσει επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ για τεχνολογίες επιτήρησης και αυτόνομα συστήματα πλοήγησης χωρίς GPS.
Η Spirit Aeronautical Systems αναπτύσσει μη επανδρωμένα συστήματα αέρος, θαλάσσης και εδάφους, ενώ συμμετέχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα ανάπτυξης drones.
Στον χώρο δραστηριοποιούνται επίσης η UcanDrone, η SOTIRIA Technology, η Nyx-Production, καθώς και η Hellenic Aerospace Industry, η οποία έχει παρουσιάσει συστήματα αντιμετώπισης UAV όπως το «Κένταυρος».
Στον τομέα των μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας ξεχωρίζει επίσης η ελληνική TRYGONS με πλατφόρμες όπως τα RedFin και EcoRunner.
Η νέα εποχή των πολέμων
Η ταχύτητα με την οποία εξελίσσονται τα drones αλλάζει τη στρατιωτική στρατηγική παγκοσμίως. Τα μικρά, φθηνά και μαζικά παραγόμενα συστήματα μπορούν πλέον να επηρεάσουν επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την αυτονομία τους.
Για την Ευρώπη, το στοίχημα είναι διπλό: να μειώσει την τεχνολογική εξάρτηση από τρίτες χώρες και παράλληλα να δημιουργήσει μια νέα βιομηχανική βάση άμυνας.
Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι να μετατρέψει την αυξανόμενη τεχνογνωσία και τις νεοφυείς επιχειρήσεις του κλάδου σε μια σταθερή παραγωγική δύναμη με εξαγωγικές δυνατότητες.
