Από χωριά της Ιταλίας και ελληνικά νησιά μέχρι την Εσθονία και την Ελβετία – Ποιοι μπορούν να πάρουν επιδότηση, τι προϋποθέσεις υπάρχουν και τι πρέπει να προσέξετε
Αν μπορούσες να ξεκινήσεις μια καινούργια ζωή σε μια άλλη χώρα και, αντί να πληρώνεις για τη μετακόμισή σου… να πάρεις και χρήματα ως κίνητρο, θα το σκεφτόσουν;
Για όλο και περισσότερους ανθρώπους, η ιδέα δεν μοιάζει πλέον τόσο μακρινή. Η τηλεργασία έχει κάνει τον τόπο κατοικίας πιο ευέλικτο, ενώ σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης υπάρχουν πλέον προγράμματα που κάνουν την εγκατάσταση νέων κατοίκων ακόμη πιο δελεαστική.
Από μικρά ιταλικά χωριά και ορεινές κοινότητες μέχρι ελληνικά νησιά και ψηφιακά hubs, οι επιλογές είναι πολλές και αρκετά διαφορετικές μεταξύ τους. Σε κάποιες περιπτώσεις προσφέρονται χρήματα, σε άλλες βοήθεια για κατοικία ή ανακαίνιση και σε άλλες ευκολότερη πρόσβαση για εργαζομένους και επιχειρηματίες.
Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στις ΗΠΑ. Περίπου 18,5 εκατομμύρια Αμερικανοί δήλωσαν ότι ήταν ψηφιακοί νομάδες το 2025, αριθμός αυξημένος κατά περισσότερο από 150% σε σχέση με το 2019.
Οι Αμερικανοί αποτελούν, άλλωστε, ιδιαίτερα ελκυστική κατηγορία για πολλές χώρες. Διαθέτουν συχνά εισόδημα που μπορεί να συνεχίσει να καταβάλλεται ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους και, σε αρκετές περιπτώσεις, μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη σε περιοχές με χαμηλότερο κόστος ζωής.
Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι κάποιος παίρνει απλώς ένα ποσό και… μαζεύει βαλίτσες. Τα περισσότερα προγράμματα έχουν συγκεκριμένους όρους. Μπορεί να απαιτείται ελάχιστο εισόδημα, πολυετής παραμονή, αγορά ή ανακαίνιση ακινήτου, δημιουργία επιχείρησης ή συμμετοχή στην τοπική οικονομία.
Και υπάρχει ακόμη ένα σημαντικό σημείο: τα οικονομικά κίνητρα δεν αντικαθιστούν τις διαδικασίες μετανάστευσης. Πρώτα πρέπει να υπάρχει νόμιμο δικαίωμα διαμονής όπου αυτό απαιτείται.
Ιταλία: Χρήματα για να ξαναζωντανέψουν τα μικρά χωριά
Η Ιταλία έχει στραφεί κυρίως σε περιοχές που βλέπουν τον πληθυσμό τους να μειώνεται. Καλαβρία, Σαρδηνία και Μολίζε έχουν κατά καιρούς στηρίξει προγράμματα που προσφέρουν οικονομική βοήθεια σε ανθρώπους που επιλέγουν να εγκατασταθούν σε μικρότερες κοινότητες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ποσά μπορούν να φτάσουν περίπου τις 30.000 ευρώ.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αποκτήσουν οι περιοχές νέους κατοίκους. Τα προγράμματα στοχεύουν σε ανθρώπους που μπορούν να ανοίξουν μια επιχείρηση ή να δραστηριοποιηθούν σε τομείς όπως ο τουρισμός, η φιλοξενία, η γεωργία, η χειροτεχνία και οι μικρές επιχειρήσεις.
Και φυσικά υπάρχουν τα σπίτια του 1 ευρώ
Μία από τις πιο γνωστές ιταλικές ιδέες είναι τα σπίτια που διατίθενται έναντι μόλις 1 ευρώ.
Δήμοι σε περιοχές όπως η Σικελία και το Αμπρούτσο έχουν προσφέρει εγκαταλελειμμένα ή προβληματικά ακίνητα σε συμβολική τιμή, ζητώντας από τους αγοραστές να τα ανακαινίσουν μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Το 1 ευρώ, όμως, είναι μόνο η αρχή.
Η ανακαίνιση μπορεί να κοστίσει δεκάδες χιλιάδες ευρώ, ενώ ο αγοραστής θα πρέπει να υπολογίσει μηχανικούς, εργολάβους, γραφειοκρατικές διαδικασίες και, για όσους δεν είναι πολίτες της ΕΕ, τις απαιτήσεις για νόμιμη διαμονή.
Ελβετία: Έως 25.000 φράγκα για κάθε ενήλικο
Στις ελβετικές Άλπεις, το Αλμπινέν έγινε γνωστό διεθνώς για το πρόγραμμα προσέλκυσης νέων κατοίκων.
Η οικονομική ενίσχυση φτάνει τα 25.000 ελβετικά φράγκα για κάθε ενήλικο και τα 10.000 φράγκα για κάθε παιδί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που αλλάζει τα πάντα.
Το πρόγραμμα δεν δίνει σε κάποιον δικαίωμα να εγκατασταθεί στην Ελβετία. Όσοι δεν έχουν ελβετική υπηκοότητα πρέπει ήδη να έχουν νόμιμο δικαίωμα διαμονής στη χώρα και να διαθέτουν άδεια μόνιμης διαμονής ώστε να μπορούν να συμμετάσχουν.
Επιπλέον, οι δικαιούχοι πρέπει να είναι κάτω των 45 ετών και να δεσμευτούν ότι θα παραμείνουν στο Αλμπινέν για τουλάχιστον 10 χρόνια. Αν φύγουν νωρίτερα, μπορεί να χρειαστεί να επιστρέψουν την ενίσχυση.
Με άλλα λόγια, πρόκειται περισσότερο για μπόνους σε ανθρώπους που έχουν ήδη εξασφαλίσει τη δυνατότητα να ζήσουν στην Ελβετία και όχι για «εισιτήριο» εισόδου στη χώρα.
Ισπανία: Κίνητρα για όσους αφήσουν τις μεγάλες πόλεις
Στην Ισπανία, το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως σε αγροτικές και μικρότερες περιοχές. Αστουρίες και Γαλικία έχουν δοκιμάσει διαφορετικές μορφές κινήτρων για να προσελκύσουν οικογένειες, εργαζομένους και επιχειρηματίες.
Η βοήθεια μπορεί να αφορά τη στέγαση, την εργασία, τη φορολογία ή τη δημιουργία μιας επιχείρησης. Οι λεπτομέρειες, όμως, αλλάζουν ανάλογα με την περιοχή και τον δήμο.
Υπάρχει επίσης μία βασική προϋπόθεση: όποιος ενδιαφέρεται πρέπει πρώτα να έχει εξασφαλίσει νόμιμη διαμονή στην Ισπανία, μέσω εργασίας, επιχειρηματικής δραστηριότητας, συνταξιοδότησης ή άλλης διαθέσιμης διαδικασίας.
Έτσι, τα τοπικά κίνητρα λειτουργούν περισσότερο ως οικονομική «ανάσα» για κάποιον που έχει ήδη αποφασίσει να μετακομίσει και λιγότερο ως ο μοναδικός λόγος για να εγκαταλείψει τη χώρα του.
Ελλάδα: Το παράδειγμα των Αντικυθήρων
Στο ίδιο παιχνίδι έχει μπει και η Ελλάδα.
Για κάποιον που θέλει να εγκατασταθεί μόνιμα στη χώρα, το πρώτο βήμα είναι φυσικά η εξασφάλιση νόμιμης διαμονής, μέσω επιλογών όπως η βίζα ψηφιακού νομάδα, η εργασία, η συνταξιοδότηση ή άλλη εγκεκριμένη διαδικασία.
Στη συνέχεια, το ενδιαφέρον μπορεί να στραφεί σε μικρότερα νησιά και απομακρυσμένες περιοχές που αναζητούν νέους κατοίκους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Αντικύθηρα.
Τοπικές πρωτοβουλίες έχουν προβλέψει για επιλεγμένες οικογένειες που θα εγκατασταθούν μόνιμα στο νησί παροχές όπως κατοικία, γη και μηνιαίο επίδομα 500 ευρώ για αρκετά χρόνια.
Για όσους πληρούν τα κριτήρια, το πακέτο συνδυάζει έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, μικρότερη πίεση στη στέγαση σε σχέση με δημοφιλείς προορισμούς όπως η Σαντορίνη και η Μύκονος και τη ζωή μέσα σε μια μικρή νησιωτική κοινωνία.
Εσθονία: Η χώρα που ποντάρει στους digital entrepreneurs
Η Εσθονία ακολουθεί διαφορετικό δρόμο. Ως μία από τις πιο ψηφιακά προηγμένες χώρες της Ευρώπης, έχει επενδύσει στην προσέλκυση επιχειρηματιών, ανθρώπων της τεχνολογίας και νεοφυών επιχειρήσεων.
Μέσω πρωτοβουλιών όπως το Startup Estonia, παρέχεται πρόσβαση σε δίκτυα, πόρους και ευκαιρίες χρηματοδότησης για επιχειρηματίες από το εξωτερικό.
Παράλληλα, το Startup Visa δίνει σε επιχειρηματίες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης τη δυνατότητα να ιδρύσουν και να λειτουργήσουν επιχείρηση στη χώρα, εφόσον πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Το Ταλίν έχει εξελιχθεί σε σημαντικό σημείο αναφοράς για εταιρείες τεχνολογίας και επιχειρήσεις που λειτουργούν με μοντέλα εξ αποστάσεως εργασίας.
Και δεν είναι μόνο η τεχνολογία. Η Εσθονία προσφέρει μια ευρωπαϊκή βάση με χαμηλότερο κόστος ζωής σε σχέση με αρκετές δυτικοευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενώ συνδυάζει τη σύγχρονη ψηφιακή υποδομή με μεσαιωνικές πόλεις, δάση και λίμνες.
Το μεγάλο «αλλά» πριν από τη μετακόμιση
Οι επιδοτήσεις μπορεί να ακούγονται εντυπωσιακές, όμως δεν σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να μετακομίσει στο εξωτερικό χωρίς κόστος. Σχεδόν όλα τα προγράμματα έχουν προϋποθέσεις, ενώ αρκετά απαιτούν ίδια κεφάλαια, επενδύσεις ή πολυετή παραμονή.
Επιπλέον, οι Αμερικανοί που ζουν στο εξωτερικό εξακολουθούν γενικά να έχουν υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα μπορεί να ισχύουν φορολογικές υποχρεώσεις και στη χώρα όπου εγκαθίστανται.
Άρα, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο «πού μου δίνουν χρήματα για να πάω;». Είναι πού μπορώ πραγματικά να ζήσω, να εργαστώ και να καλύψω το κόστος της νέας μου ζωής;
Για κάποιον που έχει ήδη αποφασίσει να φύγει από τη χώρα του, πάντως, τα συγκεκριμένα προγράμματα μπορούν να κάνουν τη μετάβαση σημαντικά πιο εύκολη.
