Η μοιραία πτήση προς το Βουκουρέστι, τα δευτερόλεπτα χάους στην καμπίνα και τα πορίσματα για το δυστύχημα που κόστισε τη ζωή σε επτά ανθρώπους
Ήταν 14 Σεπτεμβρίου 1999 και η Ελλάδα προσπαθούσε ακόμη να συνέλθει από τον καταστροφικό σεισμό της Πάρνηθας, όταν μία δεύτερη τραγωδία μέσα σε μόλις μία εβδομάδα συγκλόνισε τη χώρα.
Το πρωθυπουργικό αεροσκάφος τύπου Falcon, που μετέφερε τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών Γιάννο Κρανιδιώτη στο Βουκουρέστι, παρουσίασε σοβαρό πρόβλημα κατά τη διαδικασία καθόδου. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο η καμπίνα μετατράπηκε σε σκηνικό χάους.
Επτά άνθρωποι έχασαν τελικά τη ζωή τους, ανάμεσά τους ο Γιάννος Κρανιδιώτης και ο 23χρονος γιος του, Νικόλας.
Η μοιραία πτήση για το Βουκουρέστι
Το Falcon απογειώθηκε λίγο πριν από τις 21:30 από το αεροδρόμιο του Ελληνικού με προορισμό τη ρουμανική πρωτεύουσα.
Στο αεροσκάφος επέβαιναν συνολικά 13 άτομα. Ο 52χρονος Γιάννος Κρανιδιώτης ταξίδευε στη Ρουμανία προκειμένου να συμμετάσχει στη Διαβαλκανική Διάσκεψη των υπουργών Εξωτερικών.
Η πτήση εξελισσόταν ομαλά μέχρι τα τελευταία λεπτά πριν από την προσγείωση.
Τα δευτερόλεπτα του τρόμου
Κατά τη διαδικασία καθόδου προς το Βουκουρέστι, το Falcon έχασε απότομα ύψος. Από τα περίπου 15.000 πόδια κατέβηκε στα 3.000, ενώ οι έντονοι κλυδωνισμοί είχαν καταστροφικές συνέπειες στο εσωτερικό του.
Οι επιβάτες που δεν ήταν δεμένοι εκσφενδονίστηκαν από τις θέσεις τους, χτυπώντας με μεγάλη δύναμη στην οροφή, στα τοιχώματα, στο δάπεδο και στην επίπλωση της καμπίνας.
Η σφοδρότητα όσων συνέβησαν αποτυπώθηκε αργότερα ακόμη και σε απόφαση του Αρείου Πάγου, όπου περιγραφόταν ότι οι επιβάτες κλυδωνίζονταν σαν να βρίσκονταν μέσα σε αναδευτήρα.
Έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ακαριαία. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης, ο γιος του Νικόλας, οι δημοσιογράφοι της ΕΡΤ Δημήτρης Πανταζόπουλος και Νίνα Ασημακοπούλου, ο αστυνομικός Νίκος Ασημακόπουλος και ο μηχανικός του αεροσκάφους Μιχάλης Παπαδόπουλος.
Ο εικονολήπτης της ΕΡΤ Παναγιώτης Πούλος τραυματίστηκε βαρύτατα και υπέκυψε λίγες ημέρες αργότερα, ανεβάζοντας τον αριθμό των νεκρών στους επτά.
Η προσγείωση και η εικόνα μέσα στο Falcon
Παρά τα όσα είχαν συμβεί στην καμπίνα, το αεροσκάφος κατάφερε να προσγειωθεί στις 22:40 στο αεροδρόμιο Οτοπένι.
Εξωτερικά το Falcon δεν έφερε εμφανή σημάδια που να προδίδουν την έκταση της τραγωδίας. Η πραγματική εικόνα αποκαλύφθηκε όταν άνοιξε η πόρτα.
Το εσωτερικό είχε υποστεί εκτεταμένες ζημιές, ενώ τραυματίες και νεκροί βρίσκονταν ανάμεσα στα αντικείμενα που είχαν εκσφενδονιστεί μέσα στην καμπίνα.
Η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσημα το δυστύχημα στις 01:40 τα ξημερώματα, με δήλωση του τότε κυβερνητικού εκπροσώπου Δημήτρη Ρέππα.
Ένα αεροσκάφος με ιστορικό τεχνικών προβλημάτων
Το συγκεκριμένο Falcon είχε αντιμετωπίσει προβλήματα και πριν από τη μοιραία πτήση.
Τον Ιούνιο του 1998 είχε παρουσιαστεί βλάβη στον αυτόματο πιλότο κατά τη διάρκεια ταξιδιού προς την Κίνα, ενώ λίγους μήνες πριν από το δυστύχημα είχε πραγματοποιήσει αναγκαστική προσγείωση στο Καζακστάν εξαιτίας σοβαρού τεχνικού προβλήματος σε πτήση προς το Τόκιο.
Στις 21 Αυγούστου 1999, πάντως, είχε ολοκληρώσει μεγάλη επιθεώρηση στην τεχνική βάση της Ολυμπιακής Αεροπορίας, χωρίς να καταγραφεί εκκρεμότητα που να εμποδίζει την επιστροφή του στις πτήσεις.
Ο Κρανιδιώτης μπήκε στο Falcon την τελευταία στιγμή
Μία από τις τραγικές συμπτώσεις εκείνης της ημέρας αφορούσε τον ίδιο τον Γιάννο Κρανιδιώτη.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών επιβιβάστηκε στο αεροσκάφος παίρνοντας την τελευταία στιγμή τη θέση του τότε υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Παπανδρέου. Μαζί του ταξίδεψε και ο 23χρονος γιος του Νικόλας.
Λίγο πριν από την αναχώρηση, ο Κρανιδιώτης φέρεται να είχε εκφράσει σε τηλεφωνική συνομιλία την κούρασή του από τα συνεχή αεροπορικά ταξίδια.
Λίγες ώρες αργότερα, πατέρας και γιος θα βρίσκονταν ανάμεσα στα θύματα της τραγωδίας.
Τι έδειξαν τα πορίσματα
Η έκθεση των ρουμανικών αρχών, η οποία δημοσιοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2000, απέδωσε το δυστύχημα σε συνδυασμό τεχνικού προβλήματος και λανθασμένων χειρισμών.
Παράλληλα, η έρευνα πραγματογνωμόνων που είχαν οριστεί από την ελληνική Δικαιοσύνη απέδωσε το δυστύχημα στον ανθρώπινο παράγοντα και όχι σε μηχανική βλάβη ή στις καιρικές συνθήκες.
Μεταξύ των παραγόντων που εξετάστηκαν ήταν η υπερβολική ταχύτητα κατά την κάθοδο, οι χειρισμοί του αυτόματου πιλότου και η μη έγκαιρη εφαρμογή της διαδικασίας πρόσδεσης των επιβατών.
Το 2002 το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών καταδίκασε τον κυβερνήτη Ιωάννη Ανδρουλάκη σε πέντε χρόνια φυλάκιση, ενώ αθώωσε τον συγκυβερνήτη και τους τεχνικούς της Ολυμπιακής.
Δύο χρόνια αργότερα, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών έκρινε τον κυβερνήτη ένοχο για επτά ανθρωποκτονίες από αμέλεια και δύο σωματικές βλάβες, μειώνοντας την ποινή του σε 35 μήνες φυλάκιση με τριετή αναστολή.
Είκοσι επτά χρόνια μετά, η τραγωδία του πρωθυπουργικού Falcon παραμένει μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές της ελληνικής πολιτικής και αεροπορικής ιστορίας, συνδεδεμένη για πάντα με το όνομα του Γιάννου Κρανιδιώτη και με εκείνον τον δύσκολο Σεπτέμβριο του 1999.