Οι κυρώσεις οδηγούν τη ρωσική εταιρεία στην πώληση των διεθνών δραστηριοτήτων της – Αμερικανοί και επενδυτές του Κόλπου διεκδικούν τον έλεγχο σημαντικών ενεργειακών εγκαταστάσεων
Μια μεγάλη πώληση πετρελαϊκών εγκαταστάσεων εξελίσσεται σε υπόθεση με πολιτικές και διπλωματικές προεκτάσεις.
- Η ρωσική Lukoil αναζητεί αγοραστή για μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων της εκτός Ρωσίας, καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις δυσκολεύουν τη λειτουργία τους.
- Το πακέτο αποτιμάται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, κοντά στα 20 δισ. δολάρια. Το ποσό αυτό αποτελεί εκτίμηση της αξίας του και όχι ανακοινωμένο τίμημα μιας ολοκληρωμένης συμφωνίας.
Τι και γιατί… πωλείται – Πότε επιβλήθηκαν οι αμερικανικές κυρώσεις
Η αφετηρία ήταν η απόφαση της Ουάσιγκτον, στις 22 Οκτωβρίου 2025, να επιβάλει κυρώσεις στη Lukoil και στη Rosneft. Στόχος ήταν να περιοριστούν τα έσοδα της Ρωσίας από την ενέργεια και να αυξηθεί η πίεση προς τη Μόσχα για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι περιορισμοί αυτοί έφεραν τη Lukoil αντιμέτωπη με την ανάγκη να πουλήσει επιχειρήσεις που είχε αναπτύξει επί χρόνια στο εξωτερικό.
- Πρόκειται για συμμετοχές σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, διυλιστήρια και δίκτυα πρατηρίων.
- Ανάμεσά τους βρίσκονται εγκαταστάσεις στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, καθώς και συμμετοχή στο μεγάλο πετρελαϊκό κοίτασμα West Qurna 2 του Ιράκ.
- Επομένως, ο αγοραστής θα αποκτήσει επιχειρήσεις που καλύπτουν πολλά στάδια της αγοράς καυσίμων, από την εξόρυξη μέχρι την πώληση στον καταναλωτή.
Στις 29 Ιανουαρίου 2026, η Lukoil ανακοίνωσε συμφωνία με τον αμερικανικό επενδυτικό όμιλο Carlyle. Ωστόσο, η συμφωνία χρειαζόταν εγκρίσεις και δεν ήταν αποκλειστική: η ρωσική εταιρεία μπορούσε να συνεχίσει τις συζητήσεις με άλλους ενδιαφερομένους. Οι δραστηριότητές της στο Καζακστάν εξαιρούνταν από αυτή τη συναλλαγή.
Το ασυμβίβαστο
Στη διεκδίκηση έχει πλέον εμφανιστεί ένα σχήμα με επικεφαλής τον Αμερικανό δισεκατομμυριούχο Τοντ Μπόελι. Σύμφωνα με τους Financial Times, διαθέτει στήριξη από ισχυρούς επενδυτές του Κόλπου, ενώ προβλέπεται συμμετοχή της DFC, ενός αμερικανικού κρατικού οργανισμού που χρηματοδοτεί επενδύσεις στο εξωτερικό. Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει επιχειρηματικούς δεσμούς ορισμένων επενδυτών με το περιβάλλον της οικογένειας Τραμπ.
- Εδώ προκύπτει ένα ουσιαστικό ζήτημα: εάν η DFC συμμετάσχει τελικά στην αγορά, το αμερικανικό κράτος θα έχει δύο ρόλους.
- Μια υπηρεσία του θα εξετάζει εάν επιτρέπεται η πώληση και ένας άλλος κρατικός οργανισμός θα συμμετέχει στο σχήμα που θέλει να αγοράσει.
- Αυτή η πιθανή διπλή παρουσία εξηγεί τα ερωτήματα για τη διαφάνεια της διαδικασίας.
- Παράλληλα, σύμφωνα με έρευνα των New York Times που μετέδωσε το Reuters, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έθεσε την πώληση στη συνάντησή του με τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ στις 5 Σεπτεμβρίου.
- Έτσι, η συναλλαγή φαίνεται να έχει περάσει και στις συνομιλίες για την Ουκρανία. Πρόκειται για δημοσιογραφικές πληροφορίες, όχι για ανακοινωμένη διακρατική συμφωνία.
Η κρίσιμη… λεπτομέρεια και οι δρόμοι του χρήματος
Υπάρχει, όμως, μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η πώληση δεν σημαίνει ότι η Lukoil θα μπορεί αμέσως να εισπράξει και να χρησιμοποιήσει τα χρήματα. Η αρμόδια αμερικανική αρχή κυρώσεων, η OFAC, ζητεί τα ποσά που της αναλογούν να παραμείνουν δεσμευμένα σε λογαριασμό υπό αμερικανική δικαιοδοσία μέχρι να αρθούν οι κυρώσεις. Απαιτεί επίσης να διακοπούν πλήρως οι δεσμοί των πωλούμενων επιχειρήσεων με τη ρωσική εταιρεία.
Η άδεια που ισχύει έως τις 22 Οκτωβρίου επιτρέπει διαπραγματεύσεις και συμφωνίες υπό όρους, αλλά δεν αρκεί για να ολοκληρωθεί η μεταβίβαση. Χρειάζεται ξεχωριστή αμερικανική έγκριση.
Το ποιος θα αγοράσει, σε ποια τιμή και με ποιους όρους παραμένει ανοιχτό — όπως και το κατά πόσο η πώληση θα συνδεθεί τελικά με μια ευρύτερη συνεννόηση Ουάσιγκτον και Μόσχας.
“Υποσημείωση” για έναν θάνατο στο πρόσφατο παρελθόν
Η Lukoil είναι η 2η μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρεία της Ρωσίας. Η εταιρεία είχε βρεθεί στο επίκεντρο της επικαιρότητας και τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν ο 67χρονος πρόεδρος του διοικητικού της συμβουλίου, Ραβίλ Μαγκάνοφ, έχασε τη ζωή του στη Μόσχα. Σύμφωνα με το τότε ρεπορτάζ του Reuters, ο Μαγκάνοφ έπεσε από παράθυρο του 6ου ορόφου νοσοκομείου όπου νοσηλευόταν. Οι συνθήκες του θανάτου του δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.
- Η Lukoil ανακοίνωσε τότε ότι πέθανε «έπειτα από σοβαρή ασθένεια», χωρίς να εξηγήσει την πτώση.
- Το κρατικό πρακτορείο TASS, επικαλούμενο ανώνυμη πηγή των Αρχών, ανέφερε αυτοκτονία. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει αυτή την εκδοχή.
- Τρεις άνθρωποι που τον γνώριζαν καλά δήλωσαν στο Reuters ότι δεν πίστευαν πως θα αυτοκτονούσε. Αυτό, πάντως, αποτελεί προσωπική εκτίμηση και όχι αποδεικτικό στοιχείο.
Το πολιτικά ευαίσθητο στοιχείο ήταν ότι, στις 3 Μαρτίου 2022, το διοικητικό συμβούλιο της Lukoil είχε ζητήσει να τερματιστεί το συντομότερο η ένοπλη σύγκρουση στην Ουκρανία μέσω διαπραγματεύσεων — μια ασυνήθιστη δημόσια τοποθέτηση για μεγάλη ρωσική εταιρεία. Σημειωτέον ότι ήταν εταιρική ανακοίνωση, όχι προσωπική καταγγελία του Μαγκάνοφ κατά του Πούτιν.
