Ρώσοι που εγκαταλείπουν τη χώρα τους φοβούμενοι ότι θα κληθούν να πολεμήσουν στην Ουκρανία αναζητούν καταφύγιο στην Αρμενία και τη Γεωργία, αυξάνοντας τη ζήτηση για κατοικίες
Η φυγή από την επιστράτευση έχει έτσι μια συνέπεια πέρα από τα ρωσικά σύνορα: μεγαλύτερη πίεση στα ενοίκια και στους κατοίκους των πόλεων που τους υποδέχονται.
Στο Ερεβάν, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Euronews, το μηνιαίο ενοίκιο ενός διαμερίσματος δύο δωματίων κυμαίνεται περίπου στα 800–900 ευρώ. Στην αρμενική πρωτεύουσα συγκεντρώνονται τόσο Ρώσοι πολίτες όσο και Αρμένιοι που ζούσαν στη Ρωσία και αναζητούν διέξοδο υπό τον φόβο νέας επιστράτευσης.
Η σύνδεση με τη στεγαστική πίεση είναι άμεση: περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται σπίτι σε σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ η προσφορά δεν μπορεί να αυξηθεί εξίσου γρήγορα. Όταν μάλιστα μέρος των νεοαφιχθέντων διαθέτει μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα από τους ντόπιους, ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα διαμερίσματα γίνεται δυσκολότερος για όσους αμείβονται με τοπικούς μισθούς.
Ερευνητική μελέτη για την Τιφλίδα καταγράφει αυτόν ακριβώς τον μηχανισμό μετά τη ρωσική εισβολή του 2022.
Η μετακίνηση διευκολύνεται από το καθεστώς εισόδου
Οι Ρώσοι δεν χρειάζεται να ζητήσουν άσυλο για να εισέλθουν νόμιμα στην Αρμενία, καθώς απαλλάσσονται από την υποχρέωση βίζας. Το αρμενικό υπουργείο Εξωτερικών προβλέπει, κατά κανόνα, παραμονή έως 180 ημέρες μέσα σε ένα έτος για τους πολίτες χωρών με καθεστώς εισόδου χωρίς θεώρηση, εκτός αν ισχύουν διαφορετικές ρυθμίσεις βάσει διεθνών συμφωνιών.
Ακόμη μεγαλύτερο περιθώριο παραμονής προσφέρει η Γεωργία: οι Ρώσοι πολίτες περιλαμβάνονται στις εθνικότητες που μπορούν να εισέλθουν και να παραμείνουν χωρίς βίζα για ένα πλήρες έτος. Επομένως, η εγκατάστασή τους μπορεί να αρχίσει μέσω της συνήθους νόμιμης εισόδου, χωρίς διαδικασία ασύλου.
Αυτό δεν σημαίνει ανεξέλεγκτα «ανοιχτά σύνορα» ούτε αυτόματη αναγνώριση προσφυγικού καθεστώτος. Η είσοδος χωρίς βίζα και η αίτηση διεθνούς προστασίας είναι διαφορετικές διαδικασίες. Στην Αρμενία, για παράδειγμα, η είσοδος εξακολουθεί να γίνεται μέσω συνοριακών ελέγχων και με τα απαιτούμενα ταξιδιωτικά έγγραφα.
Πίεση και στις τιμές κατοικιών – Το στεγαστικό δεν είναι μόνον πρόβλημα στη Δύση
Στην αγορά του Ερεβάν, η πίεση αποτυπώνεται και στις αγοραπωλησίες. Σύμφωνα με στοιχεία του αρμενικού Κτηματολογίου που επικαλείται το Euronews, οι τιμές αγοράς διαμερισμάτων αυξήθηκαν τον Αύγουστο κατά 23,5% σε ετήσια βάση. Το ποσοστό αφορά τις τιμές πώλησης, όχι τα ενοίκια. Οι Ρώσοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 72% των συναλλαγών με συμμετοχή αλλοδαπών, όχι του συνόλου των συναλλαγών στη χώρα.
Η Τιφλίδα δείχνει, πάντως, ότι η αρχική εκτίναξη δεν συνεχίζεται υποχρεωτικά επ’ αόριστον. Μετά την απότομη αύξηση της ζήτησης το 2022–2023, η TBC Capital καταγράφει εξομάλυνση των ενοικίων από το 2024 και σταθεροποίηση της αγοράς το 2024–2025.
Το παράδειγμα του Καυκάσου προσθέτει μια γεωπολιτική διάσταση στο ευρύτερο στεγαστικό πρόβλημα. Σε άλλες πόλεις η πίεση συνδέεται περισσότερο με τον τουρισμό, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ή την ανεπαρκή κατασκευή κατοικιών. Εδώ, ένας σημαντικός παράγοντας είναι η αναζήτηση ασφαλούς ζωής μακριά από τον πόλεμο — με το κόστος της αυξημένης ζήτησης να μεταφέρεται και στους ντόπιους ενοικιαστές.
