Ο Ακίλα Σάλεχ απομακρύνθηκε από την προεδρία της Βουλής και η κύρωση που απέφευγε μέχρι σήμερα ήρθε στην πρώτη συνεδρίαση υπό τη νέα ηγεσία
Μια σημαντική εξέλιξη στη Βεγγάζη επαναφέρει το τουρκολιβυκό μνημόνιο στο επίκεντρο της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Κοινοβούλιο της Λιβύης προχώρησε στην κύρωσή του, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι σχέσεις της Ανατολικής Λιβύης και της πλευράς Χαφτάρ με την Άγκυρα έχουν αλλάξει αισθητά.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Αθήνα, καθώς το μνημόνιο αποτυπώνει τουρκικές και λιβυκές διεκδικήσεις που συγκρούονται με τις ελληνικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και παραγνωρίζουν την επήρεια ελληνικών νησιών, με σημαντικότερο παράδειγμα την Κρήτη.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρουσιάζονται, το πολιτικό παρασκήνιο της κύρωσης συνδέεται άμεσα με την απομάκρυνση του μέχρι πρότινος προέδρου του λιβυκού Κοινοβουλίου, Ακίλα Σάλεχ.
#BREAKING: Libya’s parliament unanimously approves maritime deal with Türkiye, reverses 2020 decision to sever political ties – official statement https://t.co/6lvkKUce8h
— TRT World (@trtworld) October 20, 2026
Ο Ακίλα Σάλεχ βγήκε από τη μέση
Ο Σάλεχ φέρεται να δεχόταν το προηγούμενο διάστημα ισχυρές πιέσεις ώστε να φέρει το τουρκολιβυκό μνημόνιο προς κύρωση στη Βουλή, χωρίς ωστόσο να συναινεί.
Πριν από περίπου δύο εβδομάδες απομακρύνθηκε από την προεδρία του Σώματος με διαδικασίες που το δημοσίευμα χαρακτηρίζει κοινοβουλευτικό «πραξικόπημα». Εγκρίθηκε πρόταση σύμφωνα με την οποία η θητεία του προέδρου της Βουλής δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 12 μήνες, οδηγώντας ουσιαστικά στην παύση του.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, πίσω από την εξέλιξη βρισκόταν η πλευρά του Σαντάμ Χαφτάρ, ενώ ο διάδοχος του Σάλεχ φέρεται να βρίσκεται πολύ πιο κοντά στον ισχυρό άνδρα της Ανατολικής Λιβύης και στην τουρκολιβυκή ομάδα φίλων του Κοινοβουλίου.
Στην πρώτη συνεδρίαση υπό τη νέα ηγεσία, ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που τέθηκαν ήταν ακριβώς εκείνο στο οποίο ο Σάλεχ αντιστεκόταν: η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η Άγκυρα, οι επενδύσεις και η πίεση προς τον Χαφτάρ
Η εξέλιξη έρχεται έπειτα από μια περίοδο θεαματικής προσέγγισης ανάμεσα στην Άγκυρα και την Ανατολική Λιβύη.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η τουρκική πλευρά ασκούσε συστηματικές πιέσεις στην πλευρά Χαφτάρ για να προχωρήσει η κύρωση. Στο τραπέζι φέρεται να είχε μπει τόσο η προοπτική διακοπής επενδυτικών προγραμμάτων στη Βεγγάζη όσο και το ενδεχόμενο επαναφοράς της πλήρους τουρκικής στρατιωτικής υποστήριξης προς την αντίπαλη πλευρά της Τρίπολης.
Στο ίδιο πολιτικό σκηνικό εντάσσεται και η μετάβαση στη Λιβύη του επικεφαλής της τουρκικής ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, ο οποίος είχε εμπλοκή στη διαμόρφωση της τουρκικής στρατηγικής γύρω από το μνημόνιο.
Τι αλλάζει για την Ελλάδα
Η κύρωση από το λιβυκό Κοινοβούλιο προσθέτει μία νέα παράμετρο σε μια διαμάχη που βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2019.
Με βάση την ελληνική θέση, η κοινοβουλευτική έγκριση δεν θεραπεύει τα προβλήματα που η Αθήνα θεωρεί ότι έχει το μνημόνιο ως προς το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Αφαιρεί, ωστόσο, ένα επιχείρημα που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα εναντίον του στο εσωτερικό της Λιβύης, καθώς η συμφωνία δεν είχε λάβει την έγκριση της Βουλής.
Η χρονική στιγμή προκαλεί πρόσθετο προβληματισμό στην Αθήνα. Η Ελλάδα έχει ανακοινώσει έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, όπου στα δύο ελληνικά οικόπεδα δραστηριοποιείται η Chevron, ενώ το προηγούμενο διάστημα είχαν καταγραφεί αντιδράσεις και από την παράλληλη κυβέρνηση της Ανατολικής Λιβύης.
Παράλληλα, η νέα εξέλιξη περιπλέκει τις συνομιλίες Ελλάδας και Λιβύης για την οριοθέτηση των μεταξύ τους θαλάσσιων ζωνών.
#BREAKING Libya’s parliament unanimously approves maritime deal with Türkiye, reverses 2020 decision to sever political ties: Official statement https://t.co/pHw2EdYO31
— Anadolu English (@anadoluagency) October 20, 2026
Ο χάρτης στον ΟΗΕ και η Κρήτη
Η διαφωνία έχει ήδη αποτυπωθεί και σε επίπεδο Ηνωμένων Εθνών.
Στις 27 Μαΐου 2025, η Λιβύη κατέθεσε μονομερώς στον ΟΗΕ χάρτη με τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί στη Μεσόγειο. Οι λιβυκές αξιώσεις που αποτυπώνονται σε αυτόν επικαλύπτουν περιοχές τις οποίες η Ελλάδα θεωρεί μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας.
Στην καρδιά της αντιπαράθεσης βρίσκεται η διαφορετική προσέγγιση ως προς την επήρεια των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο χαράσσει τη γραμμή ανάμεσα στις δύο πλευρές με τρόπο που η Αθήνα απορρίπτει, καθώς θεωρεί ότι παραγνωρίζει τα δικαιώματα νησιών όπως η Κρήτη.
Από την Αθήνα και τον Γεραπετρίτη στην αλλαγή στάσης
Η στροφή της Ανατολικής Λιβύης αποκτά μεγαλύτερη πολιτική σημασία επειδή είχε προηγηθεί μια περίοδος κατά την οποία η Αθήνα επιχειρούσε να ενισχύσει τις σχέσεις της με την πλευρά Χαφτάρ.
Ο Σαντάμ Χαφτάρ είχε επισκεφθεί την ελληνική πρωτεύουσα και είχε εμφανιστεί θετικός απέναντι στην προοπτική συνεργασίας. Αντίστοιχα, κατά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη, είχε δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η πλευρά του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ δεν θα προχωρούσε σε μια κίνηση κύρωσης του μνημονίου.
Η σημερινή απόφαση διαμορφώνει πλέον διαφορετικά δεδομένα.
Το βλέμμα σε Κάιρο, Ισραήλ και ΗΑΕ
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις ελληνολιβυκές σχέσεις.
Η Αίγυπτος έχει επίσης απορρίψει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και διατηρούσε πολιτικές σχέσεις με τον Ακίλα Σάλεχ. Παράλληλα, το Κάιρο αντιμετωπίζει με επιφύλαξη τη διεύρυνση της τουρκικής επιρροής στη Λιβύη, γεγονός που καθιστά την προσέγγιση Χαφτάρ και Άγκυρας ιδιαίτερα σημαντική για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Στο ίδιο κάδρο μπαίνουν το Ισραήλ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χώρες που έχουν αναπτύξει στενές σχέσεις με την Ανατολική Λιβύη και παρακολουθούν την ενίσχυση του τουρκικού αποτυπώματος στην περιοχή.
Η κύρωση, επομένως, ανοίγει έναν νέο κύκλο στο ήδη περίπλοκο γεωπολιτικό παζλ της Ανατολικής Μεσογείου. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ερώτημα αφορά πλέον τον τρόπο με τον οποίο η απόφαση της Βεγγάζης θα επηρεάσει τις συζητήσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και τις έρευνες νότια της Κρήτης.
