Επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας και παράταση του παγώματος του φόρου καυσίμων αναμένονται από τον Τζον Χίλι – Οικονομολόγοι προειδοποιούν για το κόστος αναβολής κρίσιμων αποφάσεων
Μέτρα ανακούφισης νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος αναμένεται να περιλαμβάνει ο πρώτος προϋπολογισμός του Βρετανού υπουργού Οικονομικών, Τζον Χίλι.
Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις οικονομολόγων που επικαλείται το City A.M., οι αποφάσεις για τη χρηματοδότηση της άμυνας, τη φορολογική μεταρρύθμιση και τον περιορισμό των κοινωνικών δαπανών ενδέχεται να μετατεθούν για το 2027.
Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης στήριξης της οικονομίας και στη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών, καθώς οι διαταραχές στις εμπορικές ροές από τον Περσικό Κόλπο ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις ενόψει του 2027.
Στήριξη για την ενέργεια και τα καύσιμα
Στις αναμενόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας για νοικοκυριά και ορισμένες επιχειρήσεις, καθώς και παράταση του παγώματος του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων.
Σε μήνυμά του πριν από την παρουσίαση του προϋπολογισμού, ο Χίλι υποσχέθηκε οικονομική ανάσα και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις για μόνιμη μείωση του ενεργειακού κόστους. Δεσμεύτηκε επίσης για ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας, με τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων.
Η Μπρούνα Σκάριτσα της Morgan Stanley προειδοποίησε, πάντως, ότι οι αγορές μπορεί να αντιμετωπίσουν τα προσωρινά μέτρα στήριξης ως δαπάνες που τελικά θα αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα, εξετάζοντας αυστηρά τον ρεαλισμό του δημοσιονομικού σχεδίου.
Το κενό στη χρηματοδότηση της άμυνας
Κρίσιμο ζήτημα παραμένει η αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030, από περίπου 2,7% σήμερα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η επίτευξη του στόχου απαιτεί πρόσθετες δαπάνες περίπου 11 δισ. λιρών ετησίως.
Ο Χίλι είχε αποχωρήσει από την κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ λόγω της άρνησης του υπουργείου Οικονομικών να παρουσιάσει σαφές σχέδιο χρηματοδότησης αυτού του στόχου. Τώρα, όμως, αναμένεται να παραπέμψει σημαντικές αποφάσεις στην επανεξέταση των κρατικών δαπανών του 2027.
Οι οικονομολόγοι Ρομπ Γουντ και Έλιοτ Τζόρνταν-Ντόακ της Pantheon Macroeconomics εκτιμούν ότι η μετάθεση γνωστών υποχρεώσεων αποδυναμώνει την αξιοπιστία της δημοσιονομικής προσαρμογής και μπορεί να αυξήσει το κόστος δανεισμού. Επισημαίνουν ιδιαίτερα τις πιέσεις από την άμυνα και τις αναμενόμενες αυξήσεις μισθών στον δημόσιο τομέα.
Περιθώριο 15 δισ. λιρών και νέοι φόροι
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών του Σίτι, ο υπουργός αναμένεται να διατηρήσει δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 15 δισ. λιρών και να εξασφαλίσει πρόσθετα έσοδα περίπου 5 δισ. λιρών, μέσω υψηλότερης επιβάρυνσης στα τραπεζικά κέρδη και φόρων στις διαδικτυακές επιχειρήσεις λιανικής.
Ο Κάλουμ Πίκερινγκ της Peel Hunt υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει ουσιαστικό σχέδιο για τις στρεβλώσεις του φορολογικού συστήματος και τα αντικίνητρα που, κατά την εκτίμησή του, δημιουργεί το σύστημα κοινωνικών παροχών.
Το κρίσιμο τεστ μεταφέρεται στο 2027
Ο Τζέιμς Σμιθ της ING εκτιμά ότι το υπουργείο Οικονομικών προσβλέπει σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού, ώστε να αποκτήσει μεγαλύτερη ευχέρεια δαπανών το επόμενο έτος. Ο Άντριου Γουίσαρτ της Berenberg θεωρεί ότι η επανεξέταση του 2027 θα αποτελέσει αυστηρότερο τεστ της κυβερνητικής βούλησης να συγκρατήσει τις δαπάνες.
Παράλληλα, αναμένονται αξιολογήσεις για τις παροχές προς νέους και τα αναπηρικά επιδόματα, χωρίς να είναι σαφές αν θα προτείνουν άμεσες περικοπές. Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι επιδιώκει μείωση του συνολικού κόστους των κοινωνικών παροχών.
Από την αντιπολίτευση, ο αρμόδιος για την οικονομία Άντριου Γκρίφιθ ζήτησε σαφή χρηματοδότηση του αμυντικού στόχου στον προϋπολογισμό, καλώντας τον Χίλι να παραιτηθεί εάν δεν την εξασφαλίσει.
