Οι ρωσικές προβλέψεις δείχνουν τιμή έως 56% χαμηλότερη για την Κίνα σε σύγκριση με άλλους ξένους πελάτες της Gazprom – Το αδιέξοδο στον Power of Siberia 2 και η κινεζική επέκταση στην Κεντρική Ασία
Η ενεργειακή συνεργασία Ρωσίας και Κίνας ενισχύεται, αλλά με όρους που αναδεικνύουν την αυξανόμενη διαπραγματευτική ισχύ του Πεκίνου. Η Μόσχα χρειάζεται την κινεζική αγορά για να αναπληρώσει μέρος των εσόδων που έχασε από την Ευρώπη, ενώ η Κίνα αξιοποιεί τις περιορισμένες εναλλακτικές της Ρωσίας για να εξασφαλίζει χαμηλότερες τιμές.
Σύμφωνα με το Eurasianet, που επικαλείται δημοσίευμα των Moscow Times βασισμένο σε έγγραφα της ρωσικής Δούμας, η μέση τιμή του ρωσικού αερίου μέσω αγωγών προς την Κίνα προβλέπεται να διαμορφωθεί το 2026 στα 248 δολάρια ανά 1.000 κυβικά μέτρα. Για τους υπόλοιπους ξένους πελάτες της Gazprom εκτός της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, η αντίστοιχη τιμή υπολογίζεται στα 562 δολάρια.
Η διαφορά προσεγγίζει το 56%. Πρόκειται, πάντως, για σύγκριση προβλεπόμενων μέσων τιμών σε διαφορετικές αγορές και συμβάσεις, όχι κατ’ ανάγκη για ενιαία έκπτωση επί ενός κοινού τιμολογίου.
Γιατί το Πεκίνο έχει το πλεονέκτημα
Οι δυτικές κυρώσεις και η ευρωπαϊκή απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο έχουν περιορίσει τις επιλογές της Gazprom. Η Κίνα αποτελεί πλέον κρίσιμο αγοραστή, χωρίς όμως να εξαρτάται αποκλειστικά από τη Ρωσία: διαθέτει εγχώρια παραγωγή, προμήθειες μέσω αγωγών από την Κεντρική Ασία και πρόσβαση στη διεθνή αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Αυτή η ασυμμετρία επιτρέπει στο Πεκίνο να διαπραγματεύεται χωρίς την ίδια χρονική πίεση που αντιμετωπίζει η Μόσχα. Η Ρωσία χρειάζεται νέους πελάτες και υποδομές εξαγωγής, ενώ η Κίνα μπορεί να σταθμίζει εναλλακτικές και να επιμένει στους οικονομικούς όρους.
Ο Σεργκέι Βακουλένκο, αναλυτής του Carnegie Russia Eurasia Center, επισημαίνει ότι η ρήξη με την Ευρώπη έχει αφήσει μεγάλα αποθέματα στη χερσόνησο Γιαμάλ χωρίς την προηγούμενη πελατειακή βάση τους. Αυτό ενισχύει την κινεζική θέση, καθώς οι ποσότητες αυτές δεν μπορούν να διοχετευθούν αυτομάτως προς την Ασία χωρίς νέες υποδομές.
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, η Κίνα πληρώνει το Τουρκμενιστάν έως και 60 δολάρια περισσότερα ανά 1.000 κυβικά μέτρα σε σχέση με τη Ρωσία — ακόμη μία ένδειξη της πίεσης που δέχεται η Μόσχα στις διαπραγματεύσεις.
Το αγκάθι του Power of Siberia 2
Η διαφωνία για την τιμή παραμένει βασικό εμπόδιο στις συνομιλίες για τον αγωγό Power of Siberia 2, σύμφωνα με πληροφορίες της South China Morning Post που επικαλείται το δημοσίευμα.
Για τη Ρωσία, το έργο θα μπορούσε να ανοίξει νέα διέξοδο για αέριο που προοριζόταν για την ευρωπαϊκή αγορά. Για την Κίνα, αποτελεί μία ακόμη επιλογή ενεργειακού εφοδιασμού, η οποία πρέπει να δικαιολογείται από το κόστος και τους συμβατικούς όρους.
Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και οι κίνδυνοι στις θαλάσσιες μεταφορές αυξάνουν την ελκυστικότητα των αγωγών. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο Βακουλένκο, το πλεονέκτημα αυτό για τη Ρωσία αντισταθμίζεται από την ανάγκη της να βρει αγοραστές.
Το Eurasianet συνδέει τις ευνοϊκές τιμές και με την πολιτική στήριξη του Πεκίνου προς τη Μόσχα. Η ερμηνεία αυτή, όμως, δεν συνιστά τεκμηριωμένη συμφωνία ανταλλαγής πολιτικής υποστήριξης με φθηνότερη ενέργεια.
Η Κίνα διευρύνει την παρουσία της στην Κεντρική Ασία
Παράλληλα με τη συνεργασία της με τη Ρωσία, η Κίνα ενισχύει την οικονομική παρουσία της στην Κεντρική Ασία, διεκδικώντας μεγαλύτερο ρόλο στην ενέργεια, τις μεταφορές και τις πρώτες ύλες.
Στο Καζακστάν ξεχωρίζει το σχεδιαζόμενο μεταλλουργικό συγκρότημα χαλκού στο Ακτογκάι, ύψους 1,8 δισ. δολαρίων, με προβλεπόμενη ετήσια παραγωγή 300.000 τόνων καθόδων χαλκού. Ωστόσο, σύμφωνα με εταιρική γνωστοποίηση που επικαλείται το Eurasianet, έχει υπογραφεί μόνο συμφωνία προπαρασκευαστικών εργασιών και εκκρεμεί η πλήρης κατασκευαστική σύμβαση.
Επίσης, μνημόνιο ύψους 1 δισ. δολαρίων αφορά την ανάπτυξη του λιμανιού Κουρίκ στην Κασπία, σημαντικού κόμβου του Μεσαίου Διαδρόμου, που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη παρακάμπτοντας τη Ρωσία. Το μνημόνιο δεν ισοδυναμεί ακόμη με ολοκληρωμένη επένδυση.
Στο Ουζμπεκιστάν, η CNPC συζητά διεύρυνση της ενεργειακής συνεργασίας και διαφοροποίηση των προμηθειών πετρελαιοειδών. Στο Τατζικιστάν, η συνεργασία επεκτείνεται στις ψηφιακές υποδομές, με νέα σύνδεση οπτικών ινών προς την Κίνα.
Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι η στρατηγική σύμπλευση Πεκίνου και Μόσχας συνυπάρχει με οικονομικό ανταγωνισμό σε μια περιοχή παραδοσιακής ρωσικής επιρροής.
