Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει την προετοιμασία για πιθανές κρίσεις με πρακτικές συστάσεις προς τις εθνικές αρχές και τους πολίτες
Νέες οδηγίες για την προετοιμασία των Ευρωπαίων απέναντι σε φυσικές καταστροφές και άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης παρουσίασε την Τρίτη 3 Νοεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης.
Στόχος είναι οι πολίτες να μπορούν να καλύπτουν προσωρινά τις βασικές τους ανάγκες, ακόμη και όταν η πρόσβαση σε τρόφιμα, νερό, ηλεκτρικό ρεύμα ή άλλες υπηρεσίες έχει διακοπεί και οι αρμόδιες αρχές προσπαθούν να κινητοποιήσουν βοήθεια.
Τις νέες κατευθυντήριες γραμμές παρουσίασε η Ευρωπαία Επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαμπίμπ, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική ετοιμότητας, καθώς η ΕΕ επιχειρεί να ενισχύσει την ικανότητα των κρατών-μελών και των πολιτών να ανταποκρίνονται σε ολοένα συχνότερες και πιο σύνθετες κρίσεις.
Τι προβλέπει ο οδηγός για τις πρώτες 72 ώρες
Η βασική σύσταση της Κομισιόν είναι η προετοιμασία για τουλάχιστον τρεις ημέρες αυτάρκειας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Αυτό σημαίνει ότι ένα νοικοκυριό θα πρέπει να έχει οργανώσει εκ των προτέρων τα απαραίτητα εφόδια και να γνωρίζει πώς θα κινηθεί εάν χρειαστεί να παραμείνει στο σπίτι χωρίς βασικές υπηρεσίες ή να απομακρυνθεί γρήγορα από μια επικίνδυνη περιοχή.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία μιας τσάντας έκτακτης ανάγκης, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει νερό, τρόφιμα που διατηρούνται χωρίς ψυγείο, απαραίτητα φάρμακα, φακό, φορητή μπαταρία, είδη πρώτων βοηθειών και αντίγραφα σημαντικών εγγράφων.
Τα παραπάνω αποτελούν ενδεικτικά είδη προετοιμασίας, με το περιεχόμενο κάθε τσάντας να προσαρμόζεται στις ανάγκες των ανθρώπων που τη χρησιμοποιούν.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι νέες κατευθυντήριες γραμμές έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα και αποσκοπούν στην υποστήριξη των εθνικών αρχών. Δεν θεσπίζεται γενική υποχρέωση για κάθε ευρωπαϊκό νοικοκυριό να διαθέτει αποθέματα 72 ωρών.
Prepared citizens. A more resilient Europe.
From packing an emergency bag to knowing how to react when disaster strikes, preparedness starts with practical steps.
Our new guidelines help authorities give people the tools and knowledge to protect themselves and others in a crisis.
https://t.co/YpTOqc41NT
— European Commission (@EU_Commission) November 3, 2026
Οι τέσσερις βασικοί άξονες της Κομισιόν
Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία οργανώνεται γύρω από τέσσερις τομείς που αφορούν την καθημερινή ετοιμότητα των πολιτών.
Ο πρώτος είναι η αυτάρκεια για 72 ώρες, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες μέχρι να οργανωθεί η δημόσια βοήθεια.
Ο δεύτερος αφορά την εκπαίδευση από μικρή ηλικία. Η Κομισιόν προτείνει την ένταξη βασικών γνώσεων πολιτικής προστασίας στην προσχολική και πρωτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και την κατάρτιση εκπαιδευτικών. Οι δραστηριότητες θα πρέπει να είναι κατάλληλες για την ηλικία των παιδιών και να τα εξοικειώνουν με την αντιμετώπιση μιας κρίσης χωρίς να τους προκαλούν φόβο.
Ο τρίτος τομέας εστιάζει στα άτομα με αναπηρία. Οι οδηγίες επισημαίνουν την ανάγκη τα σχέδια έκτακτης ανάγκης να είναι προσβάσιμα και να λαμβάνουν υπόψη διαφορετικές ανάγκες μετακίνησης, επικοινωνίας και υποστήριξης.
Τέλος, ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην έγκαιρη και αξιόπιστη ενημέρωση. Οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν από πού μπορούν να λαμβάνουν επίσημες πληροφορίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια καταστροφή.
Γιατί η Ευρώπη δίνει έμφαση στις τρεις πρώτες ημέρες
Η επιλογή των 72 ωρών συνδέεται με το χρονικό διάστημα που ενδέχεται να χρειαστούν οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας για να οργανώσουν και να διαθέσουν βοήθεια σε περίπτωση μεγάλης κρίσης.
Ένα έντονο φυσικό φαινόμενο, μια εκτεταμένη διακοπή ηλεκτροδότησης ή μια άλλη σοβαρή διαταραχή μπορεί να επηρεάσει ταυτόχρονα τις μεταφορές, τις τηλεπικοινωνίες και την πρόσβαση σε βασικά αγαθά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την προετοιμασία των νοικοκυριών, ενώ παράλληλα προωθεί μέτρα που θα επιτρέπουν στις δημόσιες υπηρεσίες να συνεχίζουν να λειτουργούν ακόμη και κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενίσχυση των δοκιμών αντοχής των εθνικών συστημάτων πολιτικής προστασίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει «Ημέρα Ετοιμότητας» από το 2027
Παράλληλα με τον νέο οδηγό, η Κομισιόν ανακοίνωσε την πρόθεσή της να καθιερώσει ετήσια Ημέρα Ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πρώτη διοργάνωση στις 23 Οκτωβρίου 2027.
Η ημερομηνία επελέγη επειδή συμπίπτει με την επέτειο δημιουργίας του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ, στις 23 Οκτωβρίου 2001.
Η πρωτοβουλία θα έχει στόχο να ενθαρρύνει τη συμμετοχή πολιτών, σχολείων, οργανώσεων και τοπικών αρχών σε δράσεις ενημέρωσης και προετοιμασίας.
Η σχετική πρόταση θα συζητηθεί με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Για την Κομισιόν, το βασικό μήνυμα είναι ότι η διαχείριση μιας έκτακτης ανάγκης αρχίζει πολύ πριν εμφανιστεί ο κίνδυνος, με καλύτερη ενημέρωση, στοιχειώδη αποθέματα και ένα οργανωμένο σχέδιο αντίδρασης.
