Τα μηνύματα που εκπέμπονται για την κυβέρνηση από τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία και γενικότερα από τη Βόρεια Ελλάδα είναι ηχηρά. Το επιβεβαιώνουν οι αγροτικές κινητοποιήσεις, αλλά και και η τελευταία δημοσκόπηση της Ιnterview, για λογαριασμό της «Political», από την οποία διαπιστώνεται ότι τα πράγματα
για την κυβέρνηση στις περιφέρειες αυτές δεν πάνε καλά. Τα ποσοστά της, βάσει των στοιχείων της δημοσκόπησης, στις δύο αυτές περιοχές κινούνται οριακά στη σφαίρα του 20%. Δεν είναι δυσεξήγητο το φαινόμενο, ασχέτως του αν αυτά τα στοιχεία θα επαληθευθούν στις εκλογές.
Πρόκειται για περιοχές που βασίζονται κατά κανόνα στον πρωτογενή τομέα και κατά βάση δεν επωφελούνται
από τον τουρισμό. Και ο πρωτογενής τομέας έχει παραμεληθεί και από την κυβέρνηση της ΝΔ, (ουσιαστικά
δηλαδή εδώ και 45 χρόνια καμία κυβέρνηση δεν έχει ρίξει το βάρος στον πρωτογενή τομέα), με αποτέλεσμα η
παραμέληση αυτή να αρχίσει τώρα να παράγει και πολιτικά αποτελέσματα.
Η κυβέρνηση της ΝΔ, κατά την πρώτη περίοδο μετά από τις εκλογές του 2019, έδωσε έμφαση στην
ψηφιακή μετάβαση και σε άλλες μεταρρυθμίσεις και επανέλαβε την πολιτική των επιδομάτων στον αγροτικό
τομέα. Ο πρωτογενής τομέας ουσιαστικά παρέμενε εκτός κυβερνητικών σχεδιασμών. Τα περισσότερα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης διοχετεύθηκαν σε διάφορες δραστηριότητες, με πάρα πολύ μικρή ενίσχυση για την
αναδιάρθρωση ή έστω τον εκσυγχρονισμό του πρωτογενούς τομέα. Και δεν κατάφερε να ελέγξει τη σκοτεινή
διαδρομή των κοινοτικών επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ, με αποτέλεσμα να ενισχύονται τα διάφορα
κυκλώματα και όχι ο πρωτογενής τομέας. Ήρθαν και ο «Ντάνιελ» και μετά η ευλογιά των αιγοπροβάτων, που
έδωσαν τη χαριστική βολή. Η αποκατάσταση της αγροτικής παραγωγής στις δύο αυτές περιπτώσεις είναι μια
θλιβερή εκκρεμότητα. Πολλές αποζημιώσεις και οικονομικές ενισχύσεις για την αγροτική παραγωγή στη Θεσσαλία δεν έχουν καταβληθεί και η ευλογιά των αιγοπροβάτων φαίνεται ότι απειλεί με αφανισμό την κτηνοτροφία και τους συνδεδεμένους κλάδους. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει υπό διωγμό τα βοοειδή και προωθεί την… εντομοφαγία.
Υπάρχει όμως και ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα στην ελληνική επαρχία, που βάζει φραγμό στον πρωτογενή τομέα. Στην ελληνική επαρχία, η έλλειψη εργατικών χεριών έχει γίνει προβληματική. Κανείς δεν είναι διατεθειμένος να εργαστεί στα χωράφια, ακόμη και με μεροκάματα των 80-100 ευρώ. Κάποτε, τα κενά που παρουσιάζονταν λόγω απροθυμίας του εγχώριου εργατικού δυναμικού καλύπτονταν από μετανάστες και ιδιαίτερα από Αλβανούς. Σήμερα δεν συμβαίνει ούτε αυτό.
Οι περισσότεροι Αλβανοί έγιναν μαγαζάτορες και άλλοι έφυγαν για Ευρώπη και Αμερική. Τα χωράφια ρημάζουν, η ύπαιθρος ερημώνει, οι δουλειές στρέφονται σε τουριστικές και παρα-τουριστικές δραστηριότητες. Το πρόβλημα έχει πολλαπλές εκφάνσεις και φανερώνει πόσο εύθραυστο είναι το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας.
Αρκεί να δει κανείς τις πληθωριστικές πιέσεις στα αγροτοδιατροφικά προϊόντα κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, και όχι μόνο. Η ζήτηση εκτοξεύεται, η προσφορά δεν επαρκεί και η Ελλάδα καταφεύγει σε εισαγωγές ακόμη και ντομάτας, λεμονιού, καρπουζιού, σταφυλιού κ.ά. Μάλιστα, πρόσφατη έρευνα των ελληνικών τραπεζών δείχνει ότι φέτος το καλοκαίρι οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων και κρέατος από Τουρκία, Αργεντινή,
Αφρική και άλλες χώρες έχουν διπλασιαστεί και τριπλασιαστεί.
Το πρόβλημα είναι πλέον δομικό και φαίνεται ότι λίγα πράγματα γίνονται για την αντιμετώπισή του. Έχει όμως
και μια υπαρξιακή διάσταση για την Ελλάδα, αφού η κρίση του πρωτογενούς τομέα οδηγεί και στην ερήμωση
της υπαίθρου, που με τη σειρά της δημιουργεί μια αλυσίδα προβλημάτων. Ναι, η κυβέρνηση δεν έχει την
αποκλειστική ευθύνη για όλα αυτά. Υπεύθυνες είναι όλες οι κυβερνήσεις της τελευταίας 45ετίας, οι οποίες είχαν γυρίσει την πλάτη στον πρωτογενή τομέα και δεν είχαν καταρτίσει έστω και έναν στοιχειώδη σχεδιασμό
για αυτόν και, συνακόλουθα, για την αναζωογόνηση της Περιφέρειας.
Έστω και τώρα, είναι θετικό το ότι η κυβέρνηση ανακοίνωσε πως θα προχωρήσει στην κατάρτιση ολοκληρωτικού σχεδίου και στη λήψη μέτρωνγια τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, του βασικού πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, που παράγει πρώτες ύλες και τρόφιμα, επηρεάζοντας σημαντικά την εθνική και περιφερειακή
ανάπτυξη.
Tου Φώτη Σιούμπουρα
