Η Κρήτη βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά ισχυρό επεισόδιο αφρικανικής σκόνης την Τρίτη 1 Απριλίου, με τις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων να φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ σε όλο το νησί. Η μεταφορά της σκόνης ενισχύθηκε από βαρομετρικό χαμηλό που προκάλεσε θυελλώδεις νότιους ανέμους, με ριπές έως 140 χλμ/ώρα στη Φινοκαλιά Λασιθίου, οι οποίοι μετέφεραν τεράστιες ποσότητες σκόνης από τις ερήμους της ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Τα επεισόδια καταγράφηκαν σε πραγματικό χρόνο από τους σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης, που παρακολουθούν την ποιότητα του αέρα στα Χανιά, στο Ακρωτήρι Χανίων, στο Ηράκλειο και στη Φινοκαλιά. Οι μέγιστες ωριαίες τιμές ΑΣ10 έφτασαν τα 3211 μg/m³ στα Χανιά, 3402 μg/m³ στο Ακρωτήρι, 3826 μg/m³ στο Ηράκλειο και 1555 μg/m³ στη Φινοκαλιά, ενώ η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία είναι μόλις 50 μg/m³. Οι συγκεντρώσεις δηλαδή ξεπέρασαν σε ορισμένα σημεία 75 φορές τα επιτρεπτά όρια, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία των πολιτών. Το φαινόμενο συνεχίστηκε και την Τετάρτη 2 Απριλίου, με συγκεντρώσεις χαμηλότερες, αλλά ακόμη ανησυχητικά υψηλές.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πολυτεχνείο Κρήτης, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, παρακολουθούν συνεχώς την ποιότητα του αέρα μέσω του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ, παρέχοντας αξιόπιστες μετρήσεις για την προστασία των πολιτών. Το δίκτυο σύντομα θα ενισχυθεί με τρεις νέους σταθμούς σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι, βελτιώνοντας την κάλυψη και την παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Νοσοκομεία στο «κόκκινο»: Η αφρικανική σκόνη γεμίζει τα Τμήματα Επειγόντων
Οι επιπτώσεις του επεισοδίου σκόνης στα δημόσια νοσοκομεία και στα ιδιωτικά ιατρεία της Κρήτης γίνονται πλέον εμφανείς, με αύξηση των περιστατικών αναπνευστικών προβλημάτων. Ο ομότιμος καθηγητής Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Νίκος Τζανάκης, επισημαίνει ότι τα επεισόδια αφρικανικής σκόνης έχουν πολλαπλασιάσει τον αριθμό των ασθενών που αναζητούν ιατρική βοήθεια, είτε με φαρμακευτική αγωγή είτε με άλλες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών των νοσοκομείων παρατηρείται σημαντική αύξηση της προσέλευσης ασθενών με δύσπνοια, βήχα και επιδείνωση υποκείμενων αναπνευστικών νοσημάτων, ενώ η ίδια εικόνα καταγράφεται και σε ιδιωτικά ιατρεία. Σύμφωνα με τον κ. Τζανάκη, πρόκειται για μια επαναλαμβανόμενη τάση και όχι για συγκυριακή έξαρση, καθώς τα επεισόδια σκόνης συνδέονται άμεσα με την ένταση και τη συχνότητα των νοτιάδων που μεταφέρουν σωματίδια από τη Βόρεια Αφρική.
Ο καθηγητής εξηγεί ότι η αφρικανική σκόνη προκαλεί υπεραντιδραστικότητα του αναπνευστικού, φθείρει το επιθήλιο των αεραγωγών και μειώνει την τοπική άμυνα του οργανισμού, καθιστώντας τον πιο ευάλωτο σε λοιμώξεις, κυρίως ιογενείς. Τα άτομα με προϋπάρχουσες αλλεργίες και όσοι πάσχουν από άσθμα αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα σοβαρές επιπτώσεις, ενώ πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν συμπτώματα όπως βήχας, απόχρεμψη και γενικευμένη δυσφορία, που συχνά εκλαμβάνονται λανθασμένα ως απλές αλλεργίες.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η επαναλαμβανόμενη παρουσία αφρικανικής σκόνης καθιστά αναγκαία την πρόληψη και προστασία, ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες, και τονίζουν την ανάγκη συνεχούς ενημέρωσης για την ποιότητα του αέρα ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία.