Κλιμακώνεται ο σχεδιασμός για την αντιμετώπιση της ακρίβειας
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο κυβερνητικός σχεδιασμός για ένα δεύτερο κύμα μέτρων στήριξης, καθώς οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις στις τιμές ενέργειας και βασικών αγαθών. Στόχος είναι η ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με ένα πακέτο που εκτιμάται ότι θα αγγίξει συνολικά τα 450 έως 500 εκατ. ευρώ πριν από τα μέσα του 2026.
Η νέα παρέμβαση, ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ, αναμένεται να ενεργοποιηθεί μετά το Πάσχα, συμπληρώνοντας τα ήδη ανακοινωθέντα μέτρα και αξιοποιώντας σημαντικό μέρος των δημοσιονομικών περιθωρίων της χρονιάς.
Οι δύο ημερομηνίες που θα καθορίσουν τις εξελίξεις
Καθοριστικής σημασίας για τη λήψη των τελικών αποφάσεων θεωρούνται δύο ημερομηνίες στο τέλος Απριλίου.
Η πρώτη είναι η 22α Απριλίου, οπότε και θα ανακοινωθούν τα οριστικά δημοσιονομικά στοιχεία για το 2025. Τα δεδομένα αυτά αναμένεται να λειτουργήσουν ως «οδηγός» για το εύρος και την ένταση των νέων παρεμβάσεων.
Ακολουθεί η 30ή Απριλίου, όταν θα παρουσιαστεί η αναθεώρηση του Προϋπολογισμού στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προς τις ευρωπαϊκές αρχές. Εκεί θα αποτυπώνονται τόσο οι επιπτώσεις των ήδη εφαρμοσμένων μέτρων όσο και οι επικαιροποιημένες προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας και των διεθνών τιμών ενέργειας.
Ασφυκτικές πιέσεις από ενέργεια και πληθωρισμό
Η ανάγκη για πρόσθετα μέτρα ενισχύεται από τα πρώτα σημάδια επιβράδυνσης της οικονομίας και ενίσχυσης των πληθωριστικών πιέσεων. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν σε ρυθμό ανάπτυξης κοντά στο 2% για το 2026, χαμηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί περί το 3%, αντί για σταδιακή αποκλιμάκωση.
Την ίδια ώρα, οι τιμές των καυσίμων παραμένουν αυξημένες, επηρεαζόμενες όχι μόνο από τη συγκυρία αλλά και από διαρθρωτικούς παράγοντες, όπως το αυξημένο κόστος μεταφοράς και ασφάλισης, που ενδέχεται να διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παράταση επιδότησης καυσίμων – χωρίς αύξηση προς το παρόν
Πρώτο μέτρο που αναμένεται να υλοποιηθεί είναι η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για έναν ακόμη μήνα. Ωστόσο, προς το παρόν δεν εξετάζεται αύξηση της επιδότησης, καθώς το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η υφιστάμενη ενίσχυση επαρκεί για να συγκρατήσει τις τιμές.
Οι προβλέψεις για την αγορά πετρελαίου δείχνουν σταθεροποίηση των τιμών το επόμενο διάστημα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης.
Τρεις βασικοί άξονες για τη συνέχεια
Το επόμενο πακέτο μέτρων αναμένεται να κινηθεί σε τρεις κύριες κατευθύνσεις:
Ενίσχυση καυσίμων (Fuel Pass):
Η υφιστάμενη επιδότηση για το δίμηνο Απριλίου–Μαΐου ενδέχεται να επεκταθεί, εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Παράλληλα, εξετάζεται αναπροσαρμογή των ποσών και των εισοδηματικών κριτηρίων.
Στήριξη καταναλωτών (Market Pass):
Η αύξηση του πληθωρισμού επαναφέρει στο προσκήνιο την επιδότηση για αγορές βασικών αγαθών. Το νέο σχήμα αναμένεται να είναι πιο στοχευμένο, με αυστηρότερα κριτήρια, ενώ δεν αποκλείεται και η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε κρίσιμες αγορές.
Λογαριασμοί ενέργειας (Power Pass):
Αν και προς το παρόν δεν κρίνεται αναγκαία η παρέμβαση στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, το ενδεχόμενο παραμένει ανοιχτό σε περίπτωση νέας ανόδου των τιμών.
Δημοσιονομικά περιθώρια και «εφεδρείες»
Παρά τις αυξημένες δαπάνες, η κυβέρνηση εμφανίζεται να διαθέτει ακόμη δημοσιονομικά περιθώρια. Οι εκτιμήσεις για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 κινούνται άνω του 4% του ΑΕΠ, δημιουργώντας ένα «μαξιλάρι» για την κάλυψη πρόσθετων παρεμβάσεων.
Υπό την προϋπόθεση ότι η κρίση δεν θα αποκλιμακωθεί άμεσα, το συνολικό ύψος των μέτρων ενδέχεται να προσεγγίσει ακόμη και το 1 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους, σηματοδοτώντας μια παρατεταμένη περίοδο κρατικής στήριξης απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις.