Σε εξέλιξη έντονο διπλωματικό παρασκήνιο με φόντο τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις και τις διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν
Σε κρίσιμο σταυροδρόμι φαίνεται να βρίσκονται οΟ
ι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίζεται αισιόδοξος για την επίτευξη συμφωνίας τις αμέσως επόμενες ημέρες, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.
Το διπλωματικό θρίλερ εξελίσσεται εν μέσω συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων και αυξημένης έντασης στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να ζητά αποκλιμάκωση.
Από τη στρατιωτική κλιμάκωση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Η κρίση κορυφώθηκε μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα εναντίον ιρανικών στόχων στα τέλη Φεβρουαρίου, τα οποία προκάλεσαν αλυσιδωτές αντιδράσεις από την Τεχεράνη. Οι ιρανικές δυνάμεις απάντησαν με επιθέσεις κατά ισραηλινών και αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή, ενώ η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ δημιούργησε ανησυχία για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Παρά την εκεχειρία που ακολούθησε την άνοιξη, οι συγκρούσεις δεν σταμάτησαν πλήρως. Νέα αμερικανικά πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νότιο Ιράν προκάλεσαν νέα αντίδραση της Τεχεράνης, η οποία εξαπέλυσε επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων σε χώρες του Κόλπου.
Η αιφνιδιαστική παρέμβαση Τραμπ
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ανέστειλε προγραμματισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, επικαλούμενος τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί στις διαπραγματεύσεις.
Σε δηλώσεις του από το Οβάλ Γραφείο, υποστήριξε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πολύ κοντά σε μια συμφωνία, η οποία, όπως είπε, θα μπορούσε να υπογραφεί ακόμη και μέσα στο προσεχές Σαββατοκύριακο σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι βασικός στόχος της συμφωνίας είναι να διασφαλιστεί πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι η ολοκλήρωση της διαδικασίας θα μπορούσε να οδηγήσει και στην πλήρη επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Επιφυλακτική η Τεχεράνη
Από την άλλη πλευρά, η ιρανική ηγεσία αποφεύγει να επιβεβαιώσει το αισιόδοξο χρονοδιάγραμμα που παρουσιάζει η Ουάσινγκτον.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι οι πληροφορίες περί επικείμενης υπογραφής αποτελούν εικασίες, ξεκαθαρίζοντας πως δεν έχει ληφθεί καμία οριστική απόφαση.
Παρότι αναγνώρισε ότι σημαντικό μέρος του κειμένου της συμφωνίας έχει ήδη διαμορφωθεί, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για μεταβολές στις θέσεις τους κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να υπερβεί τις «κόκκινες γραμμές» της.
Τα βασικά αιτήματα του Ιράν
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά από ιρανικές πηγές, η Τεχεράνη ζητά μεταξύ άλλων:
- εγγυήσεις για τον τερματισμό αμερικανικών στρατιωτικών επιθέσεων,
- απομάκρυνση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές κοντά στα σύνορά της,
- άρση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα και το εμπόριο,
- κατάργηση των οικονομικών κυρώσεων,
- αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων δισεκατομμυρίων δολαρίων,
- τερματισμό των περιφερειακών συγκρούσεων στις οποίες εμπλέκεται η χώρα.
Η οικονομική πτυχή της συμφωνίας θεωρείται κομβικής σημασίας για το Ιράν, το οποίο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές επιπτώσεις από τις διεθνείς κυρώσεις.
Ο παράγοντας Ισραήλ
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις εξακολουθεί να διαδραματίζει το Ισραήλ. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τις δύο πλευρές να συζητούν τις παραμέτρους της υπό διαμόρφωση συμφωνίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ισραήλ επιδιώκει η τελική συμφωνία να περιλαμβάνει αυστηρές δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, περιορισμούς στην ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων και μέτρα που θα αποτρέπουν τη στήριξη ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή.
Με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται στην τελική ευθεία, το επόμενο 48ωρο αναμένεται να αποδειχθεί καθοριστικό για το εάν οι δύο πλευρές θα καταλήξουν τελικά σε μια ιστορική συμφωνία ή αν οι διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν θα οδηγήσουν σε νέα παράταση της κρίσης.
