Από τα πρατήρια καυσίμων και τα φαρμακεία έως λιμάνια, μαρίνες και ορυχεία – Υπό κρατικό έλεγχο παραμένουν υγεία, παιδεία, ασφάλεια και στρατηγικοί τομείς
Σε μια από τις σημαντικότερες οικονομικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών προχωρά η Κούβα, ανοίγοντας δεκάδες δραστηριότητες της οικονομίας σε ιδιώτες, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τη βαθιά και παρατεταμένη κρίση που πλήττει το κομμουνιστικό κράτος.
Η ανακοίνωση της κυβέρνησης έρχεται λίγες ημέρες μετά την έγκριση από το κουβανικό κοινοβούλιο ενός πακέτου 176 μέτρων για την ενίσχυση της οικονομίας της αγοράς, σηματοδοτώντας μια αξιοσημείωτη μετατόπιση από το παραδοσιακά κρατικοκεντρικό οικονομικό μοντέλο της χώρας.
Με βάση το νέο πλαίσιο, οι ιδιώτες θα μπορούν να δραστηριοποιούνται σε τομείς που μέχρι σήμερα ήταν αποκλειστικά ή σε μεγάλο βαθμό υπό κρατικό έλεγχο.
Μεταξύ άλλων, ανοίγουν στους ιδιώτες η διανομή καυσίμων, η πώληση φαρμάκων και οπτικών ειδών, η εισαγωγή οχημάτων, η λειτουργία οίκων ευγηρίας, η διαχείριση επιβατικών και εμπορευματικών τερματικών σταθμών, λιμενικών εγκαταστάσεων και μαρινών, καθώς και δραστηριότητες που συνδέονται με πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και ορυχεία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Παράλληλα, ιδιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούν να δραστηριοποιούνται στους τομείς των απορριμμάτων και της ανανεώσιμης ενέργειας, διευρύνοντας σημαντικά το πεδίο δράσης του ιδιωτικού τομέα.
Πάνω από 15.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Σύμφωνα με τις κουβανικές αρχές, στη χώρα δραστηριοποιούνται ήδη περισσότερες από 15.000 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, αριθμός που αποτυπώνει την επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης ιδιωτικών εταιρειών.
Η νέα πολιτική διευρύνει περαιτέρω τον ρόλο των ιδιωτών στην οικονομία, καθώς η κυβέρνηση αναζητά τρόπους να αυξήσει την παραγωγή, να βελτιώσει την παροχή υπηρεσιών και να αντιμετωπίσει τις σοβαρές ελλείψεις που ταλανίζουν την καθημερινότητα των Κουβανών.
Τι παραμένει στα χέρια του κράτους
Παρά το άνοιγμα, η κυβέρνηση διατηρεί αυστηρές «κόκκινες γραμμές».
Η υγεία παραμένει κρατική ευθύνη, με τις ιατρικές και νοσοκομειακές υπηρεσίες να παρέχονται δωρεάν στους πολίτες, σύμφωνα με την κυβέρνηση.
Υπό κρατικό έλεγχο παραμένει επίσης η εκπαίδευση, με περιορισμένες εξαιρέσεις για δραστηριότητες όπως η διδασκαλία ξένων γλωσσών και η φύλαξη παιδιών.
Παράλληλα, το κράτος διατηρεί τον έλεγχο στα μέσα ενημέρωσης, τις τηλεπικοινωνίες, την ασφάλεια και τους στρατηγικούς τομείς της οικονομίας.
Τα 176 μέτρα και η οικονομική κρίση
Η νέα πολιτική αποτελεί συνέχεια των 176 μέτρων που ενέκρινε το κοινοβούλιο στις 18 Ιουνίου και τα οποία προβλέπουν διευρυμένη συμμετοχή ιδιωτών σε ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας, μεταξύ άλλων στη γεωργία και τον τραπεζικό τομέα.
Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή για την κομμουνιστική κυβέρνηση της Αβάνας, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις σοβαρότερες οικονομικές κρίσεις στην πρόσφατη ιστορία της χώρας.
Η οικονομία της Κούβας δοκιμάζεται από σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα, καύσιμα, πόσιμο νερό και φάρμακα, ενώ οι πολύωρες και συχνές διακοπές ηλεκτροδότησης έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας.
Την ίδια ώρα, οι πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενταθεί, με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ να έχει επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς που επιβαρύνουν περαιτέρω την ενεργειακή και οικονομική κατάσταση του νησιού.
Η στροφή προς τον ιδιωτικό τομέα αποτελεί έτσι μια προσπάθεια της Αβάνας να αναζητήσει νέα οικονομικά εργαλεία χωρίς να εγκαταλείψει τον κρατικό έλεγχο στους βασικούς πυλώνες του συστήματος.
Η εξέλιξη σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη αντίφαση για την Κούβα: ενώ η κυβέρνηση εξακολουθεί να υπερασπίζεται το σοσιαλιστικό οικονομικό μοντέλο και διατηρεί τον έλεγχο των στρατηγικών τομέων, ταυτόχρονα ανοίγει ολοένα μεγαλύτερο τμήμα της οικονομίας στην ιδιωτική πρωτοβουλία, υπό την πίεση μιας βαθιάς οικονομικής κρίσης.
