Το ΣτΕ εντόπισε πλημμέλειες στη διαδικασία αδειοδότησης και πιστοποίησης – Το Υπουργείο Παιδείας διαβεβαιώνει ότι θα γίνουν άμεσα οι απαραίτητες ενέργειες και «δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος»
Στις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας με τις οποίες ακυρώθηκαν οι άδειες λειτουργίας τριών παραρτημάτων μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα απαντά το Υπουργείο Παιδείας, υπογραμμίζοντας ότι το ίδιο το Δικαστήριο επαναβεβαιώνει τη συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).
Το υπουργείο τονίζει παράλληλα ότι οι ακυρώσεις αφορούν ζητήματα εφαρμογής του νόμου και διοικητικής διαδικασίας και όχι τον ίδιο τον νόμο που θεσπίζει το πλαίσιο λειτουργίας των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Τι αποφάσισε το Συμβούλιο της Επικρατείας
Με τις αποφάσεις 1167-1172/2026, το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ, σε επταμελή σύνθεση, εξέτασε προσφυγές που αφορούν τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Το Δικαστήριο επανέλαβε καταρχάς την κρίση της Ολομέλειας του ΣτΕ με τις αποφάσεις 1919 και 1920/2025, σύμφωνα με την οποία το Σύνταγμα δεν απαγορεύει την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων, υπό τους όρους που θέτει ειδικός νόμος και με την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται το υψηλό επίπεδο των σπουδών και η ακαδημαϊκή ελευθερία.
Με βάση τις νέες αποφάσεις, ωστόσο, ακυρώθηκαν συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις που αφορούσαν τις άδειες λειτουργίας και την πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών τριών ΝΠΠΕ.
Πού εντόπισε προβλήματα το ΣτΕ
Σύμφωνα με το σκεπτικό των αποφάσεων, οι πλημμέλειες αφορούν διαφορετικά στάδια της διαδικασίας αδειοδότησης και πιστοποίησης.
Σε δύο περιπτώσεις, το ΣτΕ έκρινε ότι ο ΕΟΠΠΕΠ δεν είχε διαπιστώσει εγκαίρως τη συμμόρφωση των συγκεκριμένων παραρτημάτων με παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει μετά από έλεγχο των κτιριακών εγκαταστάσεων.
Σε άλλη περίπτωση, η άδεια είχε στηριχθεί σε σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ, η οποία είχε διαμορφωθεί έπειτα από έκθεση ειδικής επιτροπής αξιολόγησης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι μέλος της επιτροπής είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, γεγονός που μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοια μεροληψίας.
Παράλληλα, το ΣτΕ ακύρωσε αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών, μεταξύ άλλων επειδή τα στοιχεία που είχαν χρησιμοποιηθεί ως βάση για την πιστοποίηση δεν αποτελούσαν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, όπως απαιτεί το νομοθετικό πλαίσιο.
«Δεν αμφισβητείται η συνταγματικότητα του νόμου», λέει το Υπουργείο
Το Υπουργείο Παιδείας, σε ανακοίνωσή του μετά τις αποφάσεις, υπογραμμίζει ότι το ΣτΕ επιβεβαιώνει εκ νέου τη συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου για τα ΝΠΠΕ.
Όπως επισημαίνει, οι αποφάσεις δεν αφορούν τον ν. 5094/2024, αλλά «επιμέρους ζητήματα διοικητικής διαδικασίας».
Το υπουργείο αναφέρει ειδικότερα τρία ζητήματα:
- την ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης των κριτηρίων πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών από την ΕΘΑΑΕ,
- ζήτημα σχετικά με τη σύνθεση ειδικής επιτροπής αξιολόγησης,
- και τη μη έγκαιρη έκδοση της απαιτούμενης διαπιστωτικής πράξης του ΕΟΠΠΕΠ για τις κτιριακές εγκαταστάσεις.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει επομένως ότι πρόκειται για διορθώσιμες πλημμέλειες στην εφαρμογή του πλαισίου και όχι για δικαστική αμφισβήτηση της ίδιας της νομοθετικής βάσης των μη κρατικών πανεπιστημίων.
«Δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει το Υπουργείο Παιδείας στους φοιτητές των συγκεκριμένων ιδρυμάτων.
Στην ανακοίνωσή του διαβεβαιώνει ότι θα προχωρήσει, μαζί με τους αρμόδιους φορείς, σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την πλήρη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του ΣτΕ και για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των φοιτητών.
«Το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή», αναφέρει χαρακτηριστικά το υπουργείο.
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι τα ζητήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της ΕΘΑΑΕ και των υπόλοιπων ανεξάρτητων ή αρμόδιων φορέων θα αντιμετωπιστούν από τους ίδιους, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Ποια πανεπιστήμια αφορά
Οι αποφάσεις αφορούν τρία παραρτήματα μη κρατικών πανεπιστημίων που έχουν αδειοδοτηθεί στην Ελλάδα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το CITY College, University of York, το Keele University και το Anatolia College, σύμφωνα με τις αναφορές για τις αποφάσεις του ΣτΕ.
Η ακύρωση των πράξεων σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες άδειες και τα αντίστοιχα προγράμματα σπουδών δεν μπορούν να συνεχίσουν να ισχύουν με τη μορφή που είχαν αδειοδοτηθεί, έως ότου ολοκληρωθούν οι διαδικασίες συμμόρφωσης που απαιτούνται.
Η επόμενη ημέρα
Οι αποφάσεις του ΣτΕ δημιουργούν πλέον ένα άμεσο διοικητικό και ακαδημαϊκό ζήτημα για τα συγκεκριμένα ιδρύματα, αλλά ταυτόχρονα θέτουν σαφείς κατευθύνσεις για τη διαδικασία αδειοδότησης των ΝΠΠΕ.
Το Υπουργείο Παιδείας επιμένει ότι το βασικό θεσμικό οικοδόμημα παραμένει σε ισχύ και ότι οι αποφάσεις του Δικαστηρίου αφορούν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε το πλαίσιο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Το ζητούμενο πλέον είναι πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθούν οι διορθωτικές διαδικασίες από το υπουργείο, την ΕΘΑΑΕ και τον ΕΟΠΠΕΠ, ώστε να αποκατασταθεί η κανονική λειτουργία των προγραμμάτων και να μην υπάρξει αναστάτωση για τους φοιτητές.
Σε κάθε περίπτωση, η σημερινή δικαστική εξέλιξη δεν συνιστά ακύρωση του θεσμού των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Αφορά συγκεκριμένες άδειες και διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης, ενώ το ΣτΕ επαναλαμβάνει ότι η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων είναι συνταγματικά επιτρεπτή υπό τις προϋποθέσεις του νόμου.
