Νέα μελέτη σε 31 ευρωπαϊκές χώρες αποτυπώνει το μέγεθος της στεγαστικής κρίσης, με τις τιμές των ακινήτων και τα ενοίκια να απομακρύνονται όλο και περισσότερο από τα εισοδήματα των νοικοκυριών
Η απόκτηση ενός σπιτιού με έναν μέσο μισθό γίνεται πλέον άπιαστος στόχος για μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία ταχύτερα από τα εισοδήματα, με αποτέλεσμα το χάσμα ανάμεσα στο κόστος στέγασης και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών να μεγαλώνει συνεχώς.
Νέα ευρωπαϊκή μελέτη δείχνει ότι πάνω από το 70% του πληθυσμού ζει σε περιοχές όπου ο μέσος μισθός δεν επαρκεί για την αγορά κατοικίας μεγαλύτερης των 75 τετραγωνικών μέτρων, ακόμη και με στεγαστικό δάνειο διάρκειας 30 ετών. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Maps» και πραγματοποιήθηκε από τους Φραντσίσκα Σίλεκερ και Σελίμ Μπαναμπάκ του Πολυτεχνείου της Βιέννης.
22 εκατομμύρια αγγελίες δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος
Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερες από 22 εκατομμύρια αγγελίες ακινήτων σε 31 ευρωπαϊκές χώρες, επιχειρώντας να αποτυπώσουν πόσο προσιτή παραμένει η κατοικία για ένα νοικοκυριό με μέσο εισόδημα.
Το όριο των 75 τ.μ. χρησιμοποιήθηκε ως σημείο αναφοράς επειδή αντιστοιχεί περίπου σε μια τυπική οικογενειακή κατοικία δύο υπνοδωματίων. Σύμφωνα με τη μελέτη, το 72% των Ευρωπαίων ζει σε περιοχές όπου η αγορά ενός τέτοιου ακινήτου δεν είναι οικονομικά προσιτή με βάση τον μέσο μισθό.
Στις πόλεις, ακόμη και τα 50 τ.μ. γίνονται πολυτέλεια
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη στα μεγάλα αστικά κέντρα. Το 60% του αστικού πληθυσμού ζει σε περιοχές όπου ο μέσος μισθός δεν αρκεί για την αγορά ούτε μιας κατοικίας 50 τ.μ. με ένα τυπικό στεγαστικό δάνειο.
Στο σύνολο της Ευρώπης, το 44% του πληθυσμού βρίσκεται σε περιοχές με αυτό το επίπεδο στεγαστικής απροσιτότητας.
Η πίεση δεν περιορίζεται πλέον στα κέντρα των μεγάλων πόλεων. Σε πρωτεύουσες όπως το Παρίσι, το Βερολίνο και η Μαδρίτη, οι υψηλές τιμές επεκτείνονται σταδιακά προς τα προάστια και τους γειτονικούς δήμους, αυξάνοντας το κόστος και σε περιοχές που παλαιότερα αποτελούσαν οικονομικότερη επιλογή για μια οικογένεια.
Ακριβή αγορά, ακριβά ενοίκια
Το πρόβλημα δεν σταματά στην ιδιοκατοίκηση. Τέσσερις στους δέκα Ευρωπαίους ζουν σε περιοχές όπου η ενοικίαση κατοικίας 50 τ.μ. απαιτεί περισσότερο από το ένα τρίτο του οικογενειακού εισοδήματος.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν κατοικία στρέφονται στο ενοίκιο, όμως το υψηλό κόστος του περιορίζει την ικανότητά τους να αποταμιεύσουν τα χρήματα που θα χρειάζονταν για να αποκτήσουν στο μέλλον δικό τους σπίτι. Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη για τους νέους και τους μετανάστες.
Πού βρίσκεται η Ελλάδα
Η μελέτη δεν κατατάσσει αναλυτικά κάθε χώρα, εντοπίζει όμως την Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες όπου η τουριστική πίεση επηρεάζει τη στεγαστική αγορά.
Το ίδιο φαινόμενο καταγράφεται στη Γαλλία, την Πορτογαλία και την Κροατία, κυρίως σε παράκτιες και τουριστικές περιοχές, όπου η ζήτηση για δεύτερες κατοικίες και τουριστικά καταλύματα πιέζει τις τιμές σε επίπεδα υψηλότερα από αυτά που μπορούν να υποστηρίξουν τα τοπικά εισοδήματα.
Στην ύπαιθρο το πρόβλημα είναι διαφορετικό
Μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, η στεγαστική κρίση αποκτά διαφορετική μορφή. Εκεί το βασικό εμπόδιο μπορεί να μην είναι η τιμή, αλλά η ίδια η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 28% του αγροτικού πληθυσμού της Ευρώπης ζει σε δήμους όπου ουσιαστικά δεν υπάρχει επίσημη αγορά ενοικίασης, είτε επειδή δεν υπάρχει επαρκής προσφορά είτε επειδή τα διαθέσιμα ακίνητα διακινούνται μέσω ανεπίσημων καναλιών.
Η πραγματική εικόνα μπορεί να είναι ακόμη δυσκολότερη
Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν μία σημαντική παράμετρο. Οι υπολογισμοί βασίζονται στον μέσο περιφερειακό μισθό, ο οποίος μπορεί να εμφανίζεται υψηλότερος εξαιτίας μιας μικρότερης ομάδας ανθρώπων με πολύ μεγάλα εισοδήματα.
Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική οικονομική δυνατότητα μεγάλου μέρους των κατοίκων ενδέχεται να είναι ακόμη χαμηλότερη από εκείνη που αποτυπώνουν τα δεδομένα. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η ενίσχυση των εισοδημάτων μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με τη συγκράτηση των τιμών των κατοικιών για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.