Η ψήφος της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα – Η Βραζιλία στηρίζει τη Μισέλ Μπατσελέ, ενώ η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν προηγείται στην κούρσα διαδοχής του Αντόνιο Γκουτέρες
Τηλεφωνική επικοινωνία με επίκεντρο το μέλλον του ΟΗΕ και τη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα είχαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα.
Η συνομιλία αποκτά ιδιαίτερη διπλωματική σημασία λόγω της συμμετοχής της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ως μη μόνιμου μέλους για τη διετία 2025-2026. Η Αθήνα βρίσκεται, επομένως, ανάμεσα στις 15 χώρες που συμμετέχουν στις κρίσιμες διαβουλεύσεις για την ανάδειξη του προσώπου που θα διαδεχθεί τον Αντόνιο Γκουτέρες την 1η Ιανουαρίου 2027.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Μεγάρου Μαξίμου, οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για τις εξελίξεις γύρω από το μέλλον του Οργανισμού, καθώς και για τις υποψηφιότητες για τη θέση του Γενικού Γραμματέα. Δεν έγιναν γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες ούτε διευκρινίστηκε εάν ο Λούλα ζήτησε από τον Έλληνα πρωθυπουργό στήριξη για συγκεκριμένη υποψηφιότητα.
Γιατί η ψήφος της Ελλάδας είναι σημαντική
Ο επόμενος Γενικός Γραμματέας δεν εκλέγεται απευθείας από τη Γενική Συνέλευση. Προηγείται η επιλογή από το Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο καλείται να προτείνει ένα πρόσωπο προς έγκριση από τα 193 κράτη-μέλη.
Για να προκριθεί ένας υποψήφιος χρειάζεται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφους στο 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας και, παράλληλα, να μην ασκήσει βέτο κανένα από τα πέντε μόνιμα μέλη: τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Κίνα, τη Γαλλία και τη Βρετανία.
Η Ελλάδα δεν διαθέτει δικαίωμα βέτο, όμως η ψήφος της μετρά στην απαιτούμενη πλειοψηφία. Καθώς η διαδικασία βρίσκεται στην τελική και πιο ευαίσθητη φάση της, η θέση της Αθήνας αποτελεί αντικείμενο διπλωματικών επαφών και ζυμώσεων.
Η υποψηφιότητα που στηρίζει ο Λούλα
Η Βραζιλία έχει ταχθεί υπέρ της Μισέλ Μπατσελέ, πρώην προέδρου της Χιλής και πρώην Ύπατης Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Ο Λούλα έχει επαναλάβει δημόσια ότι θεωρεί τη Μπατσελέ πρόσωπο με ισχυρά προσόντα για την ηγεσία του Οργανισμού, διατηρώντας την υποστήριξή του ακόμη και μετά την απόφαση της νέας κυβέρνησης της Χιλής να τηρήσει ουδέτερη στάση. Την υποψηφιότητά της εξακολουθεί να υποστηρίζει και το Μεξικό.
Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρείται εύλογο ότι η υποψηφιότητα Μπατσελέ απασχόλησε τη συνομιλία Μητσοτάκη – Λούλα. Αυτό, όμως, αποτελεί εκτίμηση με βάση τις γνωστές θέσεις της Βραζιλίας, καθώς η επίσημη ανακοίνωση δεν αποκάλυψε το περιεχόμενο της συζήτησης για τα επιμέρους πρόσωπα.
Προβάδισμα για τη Ρεμπέκα Γκρίνσπαν
Η κούρσα παραμένει ανοιχτή. Μεταξύ των ισχυρότερων υποψηφιοτήτων βρίσκεται η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα, πρώην αντιπρόεδρος της χώρας και επικεφαλής της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη.
Στην πρώτη άτυπη, μυστική ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας, η Γκρίνσπαν φέρεται να συγκέντρωσε δέκα θετικές γνώμες, μία αρνητική και τέσσερις ουδέτερες, αποκτώντας αρχικό προβάδισμα. Μεταξύ των άλλων υποψηφίων συγκαταλέγονται η Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ από τη Γουιάνα και ο Αργεντινός επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι.
Η γεωγραφική εναλλαγή, αν και δεν αποτελεί δεσμευτικό κανόνα, ευνοεί αυτή τη φορά την επιλογή προσώπου από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Παράλληλα, ασκούνται ισχυρές πιέσεις ώστε, για πρώτη φορά στην ιστορία του ΟΗΕ, να αναλάβει τη θέση γυναίκα.
Η ευρύτερη συζήτηση για τον ΟΗΕ
Μητσοτάκης και Λούλα συζήτησαν επίσης το μέλλον του Οργανισμού σε μια περίοδο κατά την οποία ο ΟΗΕ δοκιμάζεται από τις πολεμικές συγκρούσεις, τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων και τη συχνή αδυναμία του Συμβουλίου Ασφαλείας να καταλήξει σε κοινές αποφάσεις.
Η Βραζιλία διεκδικεί εδώ και χρόνια βαθιές μεταρρυθμίσεις και μόνιμη έδρα σε ένα διευρυμένο Συμβούλιο Ασφαλείας. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει θέσει ως βασικές προτεραιότητες της θητείας της την ειρηνική επίλυση των διαφορών, τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, τη θαλάσσια ασφάλεια και την προστασία των αμάχων.
Η τηλεφωνική επικοινωνία επιβεβαιώνει ότι, μέχρι τη λήξη της θητείας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η Ελλάδα θα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας από τις σημαντικότερες διεθνείς διαπραγματεύσεις: της επιλογής του προσώπου που θα κληθεί να καθοδηγήσει τον ΟΗΕ σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανατροπών.
