Η κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζεται από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ουρσουλά φον ντερ Λάιεν, ως μια περίοδος μεγάλης δύναμης και ταυτόχρονα βαθιάς ευαλωτότητας. Κατά την ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, η φον ντερ Λάιεν τόνισε: «Η κατάσταση της Ένωσής μας είναι η ισχυρότερη που υπήρξε ποτέ, αλλά μπορεί επίσης να μοιάζει τόσο ευάλωτη όσο ποτέ».
Αναφερόμενη στον ιστορικό Κάρολο Ντίκενς και την περιγραφή του για την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης ως «την καλύτερη και τη χειρότερη εποχή», η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με «εξαιρετικές προκλήσεις», αλλά έχει επιλέξει να χαράξει τον δικό της δρόμο προς μια πιο ισχυρή και ανεξάρτητη θέση στον κόσμο.
Στα σημαντικά σημεία της ομιλίας της, ανέφερε την απεξάρτηση της ΕΕ από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, την ενίσχυση της εμπορικής της ισχύος και τη μεταρρύθμιση της βιομηχανικής πολιτικής. Επίσης, τόνισε την αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά σχεδόν 80% την τελευταία πενταετία και υπογράμμισε ότι η Ευρώπη στηρίζει ενεργά την Ουκρανία και τις προσπάθειες ενίσχυσης της ασφάλειάς της, αντιμετωπίζοντας σύγχρονες απειλές όπως drones, υβριδικές επιθέσεις και παραπληροφόρηση.
Παράλληλα, η φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε για τις προκλήσεις που προέρχονται από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και την Κίνα, καθώς και για την ανάγκη αντιμετώπισης των εσωτερικών απειλών, όπως ο ρωσικός παράγοντας και η παραπληροφόρηση που υπονομεύουν τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες.
Έθεσε ως προτεραιότητα την οικοδόμηση μιας «ανεξάρτητης Ευρώπης που έχει τη δύναμη να δράσει», ενώ υπογράμμισε ότι η ενότητα μεταξύ των κρατών-μελών αποτελεί τη μόνη πραγματική απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις.
Προτάσεις για τη βελτίωση της ασφάλειας της Ένωσης περιλαμβάνουν τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας και ενός «πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης», που θα επιτρέπουν τον άμεσο συντονισμό σε περιπτώσεις κρίσεων. Επιπλέον, προτείνεται η δημιουργία ενός νέου πλαισίου για την αντιμετώπιση μαζικών μεταναστευτικών ροών, με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία των συνόρων και την αποτροπή εργαλειοποιημένων μετακινήσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη επιβράδυνσης της ταχείας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, με την πρόεδρο της Κομισιόν να καλεί τις κορυφαίες εταιρείες να αναλάβουν την ευθύνη και να περιορίσουν την ανάπτυξη των πιο προηγμένων μοντέλων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι κυβερνοεπιθέσεων και παραπληροφόρησης.
Επίσης, ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει περιορισμούς στη χρήση social media από παιδιά, με την απαγόρευση λογαριασμών κάτω των 13 και 15 ετών, ενώ αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας με τον Καναδά για την ενεργειακή και τεχνολογική ανεξαρτησία της Ευρώπης, καθώς και στην ανάγκη αντιμετώπισης του εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα.
Τέλος, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε τη σημασία της ενίσχυσης της αυτονομίας της Ευρώπης σε κρίσιμους τομείς, όπως οι πρώτες ύλες και οι καθαρές τεχνολογίες, και την ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, με έμφαση στην ανθεκτικότητα απέναντι σε φυσικές καταστροφές και ακραία φαινόμενα.
