Τα Φίτζι βρίσκονται αντιμέτωπα με μια απότομη και ανησυχητική έξαρση του HIV, με τις νέες διαγνώσεις να έχουν αυξηθεί κατακόρυφα μέσα σε λίγα χρόνια. Μόνο το 2025 καταγράφηκαν 2.016 νέες διαγνώσεις, αριθμός 16 φορές μεγαλύτερος από εκείνον του 2019, ενώ μέσα στην ίδια χρονιά 59 βρέφη γεννήθηκαν με HIV και 18 από αυτά πέθαναν πριν κλείσουν τον πρώτο χρόνο της ζωής τους.
Μπροστά σε αυτή την εικόνα, η κυβέρνηση των Φίτζι προχώρησε σε μια ιδιαίτερα σοβαρή απόφαση: κήρυξε εθνική έκτακτη ανάγκη για τον HIV, επιχειρώντας να ενισχύσει άμεσα την πρόληψη, τις εξετάσεις και την πρόσβαση στη θεραπεία.
Παράλληλα, οι αρχές εκτιμούν ότι περίπου ένας στους 60 ενήλικες στα Φίτζι ζει με τον ιό, ενώ μεταξύ των εγκύων η αναλογία υπολογίζεται σε δύο στις 100.
Η ταχεία αύξηση των περιστατικών δημιουργεί πλέον φόβους ότι ο HIV δεν περιορίζεται στις ομάδες που θεωρούνταν παλαιότερα περισσότερο εκτεθειμένες, αλλά έχει αρχίσει να εξαπλώνεται σε μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού.
«Κηρύσσω επίσημα εθνική έκτακτη ανάγκη για τον HIV στα Φίτζι»
Την κρισιμότητα της κατάστασης υπογράμμισε ο υπουργός Υγείας των Φίτζι, Ατόνιο Λαλαμπαλάβου, ανακοινώνοντας την απόφαση της κυβέρνησης. «Κηρύσσω επίσημα εθνική έκτακτη ανάγκη για τον HIV στα Φίτζι», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Ο ίδιος εξήγησε ότι η απόφαση αποτελεί αναγνώριση της σοβαρότητας που έχει λάβει πλέον η επιδημία, αλλά και της ανάγκης για άμεση κινητοποίηση.
«Αυτή η απόφαση αναγνωρίζει τη σοβαρότητα της επιδημίας και την επείγουσα, συντονισμένη απάντηση που χρειάζεται τώρα η χώρα μας».
Η κυβέρνηση σχεδιάζει, μεταξύ άλλων, να διευρύνει την πρόσβαση σε διαγνωστικούς ελέγχους, μέτρα πρόληψης και θεραπευτικές επιλογές για τους ανθρώπους που ζουν με τον ιό.
Τι δείχνουν τα στοιχεία του UNAIDS
Τα Φίτζι, μια νησιωτική χώρα του Ειρηνικού με πληθυσμό περίπου 900.000 κατοίκων, αντιμετωπίζουν μία από τις ταχύτερες αυξήσεις νέων περιστατικών HIV, σύμφωνα με το UNAIDS, το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τον HIV/AIDS.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού, καθώς περίπου το ένα τρίτο των κατοίκων είναι ηλικίας 15 έως 35 ετών.
Το UNAIDS εκτιμά ότι περίπου 9.100 άνθρωποι στα Φίτζι ζούσαν με HIV το περασμένο έτος. Ωστόσο, μόνο το 39% από αυτούς γνώριζε ότι είχε τον ιό.
Ακόμη μικρότερο είναι το ποσοστό όσων λάμβαναν αντιρετροϊκή θεραπεία: σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, μόλις 22% των ανθρώπων που ζούσαν με HIV λάμβαναν την απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα: δεν αρκεί να υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες, αν μεγάλο μέρος των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί δεν γνωρίζει την κατάστασή του και, επομένως, δεν έχει πρόσβαση σε φροντίδα.
Πώς μεταδίδεται ο HIV στα Φίτζι
Το UNAIDS επισημαίνει ότι, ανάμεσα στα περιστατικά για τα οποία έχει καταγραφεί ο τρόπος μετάδοσης, περισσότερα από τα μισά συνδέονται με τη σεξουαλική επαφή.
Πάνω από 42% των συγκεκριμένων κρουσμάτων συνδέονται με την ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών ουσιών.
Το στοιχείο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την κατανόηση της σημερινής εικόνας στα Φίτζι, καθώς η χώρα αποτελεί, όπως και άλλα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, κόμβο διακίνησης ναρκωτικών με προορισμό τις επικερδείς αγορές της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας.
Η αύξηση των μολύνσεων, επομένως, συνδέεται με διαφορετικούς παράγοντες και δεν αφορά πλέον μόνο τις ομάδες που στο παρελθόν θεωρούνταν περισσότερο ευάλωτες.
«Το AIDS δεν έχει εξαλειφθεί»
Η κατάσταση στα Φίτζι έχει προκαλέσει την αντίδραση και του UNAIDS. Η εκτελεστική διευθύντρια της υπηρεσίας του ΟΗΕ, Ουίνι Μπιανίμα, αναγνώρισε τις προσπάθειες των αρχών και υπογράμμισε ότι η σημερινή κατάσταση αποτελεί υπενθύμιση για το παγκόσμιο πρόβλημα του HIV.
«Τα Φίτζι αναγνωρίζουν την κρισιμότητα της κατάστασης και εντείνουν τις προσπάθειές τους», δήλωσε, προσθέτοντας πως «Αυτό αποτελεί και μια υπενθύμιση για τη διεθνή κοινότητα ότι το AIDS δεν έχει εξαλειφθεί».
Η δήλωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι υγειονομικές αρχές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τον HIV ως σημαντική πρόκληση δημόσιας υγείας, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η πρόσβαση στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία παραμένει περιορισμένη.
Μπροστά στην αύξηση των περιστατικών, τα Φίτζι έχουν ήδη εξασφαλίσει εξωτερική υποστήριξη. Στην προσπάθεια αντιμετώπισης της επιδημίας συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία, καθώς και η Ινδία, το Παγκόσμιο Ταμείο για την Καταπολέμηση του AIDS και τα Ηνωμένα Έθνη.
Η διεθνής στήριξη αφορά την ενίσχυση των προσπαθειών για πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία, σε μια χώρα όπου οι νέες διαγνώσεις έχουν αυξηθεί με ιδιαίτερα γρήγορο ρυθμό.
Μικρότερη αναλογία από τις πιο επιβαρυμένες περιοχές της Αφρικής
Παρά την έντονη αύξηση των κρουσμάτων, η εκτιμώμενη αναλογία των ανθρώπων που ζουν με HIV στα Φίτζι εξακολουθεί να είναι χαμηλότερη από εκείνη που καταγράφεται σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, σε ορισμένα τμήματα της αφρικανικής ηπείρου σχεδόν ένας στους 35 ενήλικες είναι φορέας του HIV.
Στα Φίτζι, η αντίστοιχη εκτίμηση είναι περίπου ένας στους 60 ενήλικες. Η διαφορά αυτή, ωστόσο, δεν αναιρεί τη μεγάλη ταχύτητα με την οποία αυξάνονται οι νέες διαγνώσεις στη νησιωτική χώρα.
Η κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να περιορίσει την εξάπλωση με περισσότερους ελέγχους, ενισχυμένη πρόληψη και καλύτερη πρόσβαση στη θεραπεία, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης.
