Παρατηρήστε δύο παιδιά την ώρα που παίζουν. Ένα παιχνίδι γίνεται αφορμή για καβγά, μια διαφωνία φουντώνει, οι φωνές δυναμώνουν και ξαφνικά ακούγεται η φράση «δεν είσαι πια φίλος μου!». Για λίγα λεπτά ο κόσμος τους μοιάζει να καταρρέει. Κι όμως, λίγο αργότερα τα ίδια παιδιά κυνηγιούνται στην αυλή, γελούν και μοιράζονται ξανά τα παιχνίδια τους. Χωρίς απολογίες που διαρκούν ώρες, χωρίς σιωπηρές τιμωρίες, χωρίς να κουβαλούν την προσβολή για μέρες.
- της Τάνιας Χριστοδουλίδου, Βραβευμένη εκπαιδευτικός, δημοσιογράφος
Εμείς οι μεγάλοι συχνά κοιτάζουμε αυτήν τη συμπεριφορά με έκπληξη. Πώς γίνεται να θυμώνουν τόσο έντονα και να συμφιλιώνονται τόσο γρήγορα; Πώς μπορούν να αφήνουν πίσω τους έναν καβγά χωρίς να απαιτούν δικαίωση; Και κυρίως, γιατί εμείς δυσκολευόμαστε τόσο πολύ να κάνουμε το ίδιο;
Ίσως επειδή μεγαλώνοντας μάθαμε να αντιμετωπίζουμε κάθε διαφωνία σαν προσωπική ήττα. Θέλουμε να έχουμε δίκιο, να αποδείξουμε ότι αδικηθήκαμε, να ακούσουμε μια συγγνώμη που θα επιβεβαιώσει την αξία μας. Αναλύουμε ξανά και ξανά τα λόγια του άλλου, ανασύρουμε παλιές ιστορίες και μετατρέπουμε ένα στιγμιαίο λάθος σε απόδειξη ενός ολόκληρου χαρακτήρα. Δεν μας αρκεί να λυθεί το πρόβλημα. Θέλουμε συχνά να κερδίσουμε και τον καβγά.
Τα παιδιά αντίθετα έχουν μια αξιοθαύμαστη ικανότητα να επιστρέφουν στο παρόν. Ο θυμός τους μπορεί να είναι εκρηκτικός, αλλά δεν γίνεται πάντοτε μόνιμη ταυτότητα. Ο φίλος που πριν από λίγο δεν ήθελαν να βλέπουν μπορεί ξαφνικά να γίνει ξανά ο καλύτερος συμπαίκτης τους. Δεν σημαίνει ότι δεν πληγώθηκαν ή ότι κάθε σύγκρουση ξεχνιέται εύκολα. Σημαίνει όμως ότι μια διαφωνία δεν χρειάζεται υποχρεωτικά να καταστρέψει μια σχέση.
Βέβαια, δεν πρέπει να εξιδανικεύουμε κάθε παιδικό καβγά. Τα παιδιά χρειάζονται καθοδήγηση, μαθαίνουν σταδιακά την ενσυναίσθηση και δεν μπορούν πάντα να διαχειρίζονται μόνα τους τη σύγκρουση. Όταν υπάρχει επαναλαμβανόμενη επιθετικότητα ή εκφοβισμός, η παρέμβαση των ενηλίκων είναι απαραίτητη. Η συγχώρεση δεν σημαίνει ότι επιτρέπουμε στους άλλους να μας πληγώνουν ξανά και ξανά.
Ωστόσο, μέσα στις μικρές καθημερινές συμφιλιώσεις τους κρύβεται ένα μάθημα που αξίζει να πάρουμε στα σοβαρά: δεν χρειάζεται κάθε διαφωνία να γίνεται πόλεμος και δεν χρειάζεται κάθε πληγή να μετατρέπεται σε μόνιμη απόσταση. Μπορούμε να θυμώνουμε χωρίς να διαγράφουμε ανθρώπους. Να διαφωνούμε χωρίς να ταπεινώνουμε. Να αναγνωρίζουμε το λάθος μας χωρίς να αισθανόμαστε ότι χάνουμε την αξιοπρέπειά μας.
Ίσως τελικά ο μεγαλύτερος εγωισμός δεν είναι να θέλουμε να περάσει το δικό μας, αλλά να αρνούμαστε να συμφιλιωθούμε επειδή δεν αντέχουμε να κάνουμε το πρώτο βήμα.
Τα παιδιά δεν είναι πάντα σοφότερα από τους μεγάλους. Μας θυμίζουν όμως κάτι που εμείς συχνά ξεχνάμε μέσα στην ανάγκη μας να έχουμε δίκιο: οι σχέσεις αξίζουν περισσότερο από την τελευταία λέξη.
Και μερικές φορές το πιο γενναίο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε δεν είναι να κερδίσουμε έναν καβγά αλλά να αφήσουμε κάτω τον εγωισμό μας.
