Κλιμακώνεται η πίεση στην Τεχεράνη
Σε κρίσιμη φάση φαίνεται να εισέρχεται η αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς η Ουάσινγκτον εντείνει τις πιέσεις προς την Τεχεράνη για επίτευξη συμφωνίας, διατηρώντας παράλληλα ισχυρή στρατιωτική και οικονομική παρουσία στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών, υποστηρίζοντας πως «ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα», ενώ αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αποκαλύπτουν σχέδιο συμφωνίας 14 σημείων που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για συνολική διευθέτηση της κρίσης.
Το σχέδιο συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι βρίσκεται κοντά σε προκαταρκτική συμφωνία με το Ιράν μέσω ενός μονοσέλιδου μνημονίου 14 σημείων, το οποίο επικεντρώνεται κυρίως στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Το προτεινόμενο πλαίσιο περιλαμβάνει:
- πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν,
- σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων,
- αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ,
- αποκλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, πηγές που επικαλείται το Reuters αναφέρουν ότι συνεχίζονται οι παρασκηνιακές διαμεσολαβήσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές, χωρίς να έχουν δημοσιοποιηθεί επίσημα οι όροι της πρότασης.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε ότι η αμερικανική πρόταση «εξετάζεται ακόμη από την Τεχεράνη», ενώ οι θέσεις του Ιράν αναμένεται να διαβιβαστούν μέσω Πακιστανών διαμεσολαβητών.
Τραμπ: «Το Ιράν θέλει απεγνωσμένα συμφωνία»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε πως η Τεχεράνη βρίσκεται υπό πίεση και επιδιώκει συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατά τη διάρκεια τηλε-συγκέντρωσης υπέρ του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου κυβερνήτη της Τζόρτζια, Μπερτ Τζόουνς, υποστήριξε ότι η αμερικανική στάση δικαιολογείται από την ανάγκη αποτροπής ενός πυρηνικού Ιράν.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «αυτό που κάνουμε είναι σωστό και θα τελειώσει γρήγορα».
Νωρίτερα, από το Οβάλ Γραφείο, δήλωσε ότι το Ιράν «θέλει απεγνωσμένα να κάνει συμφωνία», ενώ προειδοποίησε ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία «οι βομβαρδισμοί θα ξεκινήσουν ξανά και θα είναι πολύ πιο έντονοι από πριν».
Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε επίσης ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά, τονίζοντας πως η Ουάσινγκτον βρίσκεται «σε πολύ καλή θέση».
«Πάγωμα» του Project Freedom και ειρωνική απάντηση από την Τεχεράνη
Παράλληλα, ο Τραμπ ανακοίνωσε την προσωρινή αναστολή του «Project Freedom», της αμερικανικής επιχείρησης για την προστασία της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και τη συνοδεία εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε ισχύ.
Η απόφαση προκάλεσε την ειρωνική αντίδραση της Τεχεράνης, με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, να σχολιάζει μέσω ανάρτησης ότι «η επιχείρηση “Trust Me Bro” απέτυχε».
Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι θα σταματήσουν, όπως ανέφεραν, «οι απειλές των επιτιθέμενων».
Θετική αντίδραση στις αγορές
Οι διεθνείς αγορές υποδέχθηκαν με αισιοδοξία τις πληροφορίες περί πιθανής συμφωνίας. Η Γουόλ Στριτ έκλεισε με σημαντικά κέρδη, ενώ άνοδο κατέγραψαν και τα ασιατικά χρηματιστήρια στις πρώτες συναλλαγές.
Την ίδια ώρα, η τιμή του πετρελαίου Brent υποχώρησε σχεδόν κατά 8%, στα 101,27 δολάρια το βαρέλι, απομακρυνόμενη από τα πρόσφατα υψηλά των 126 δολαρίων.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και οι κατηγορίες στον ΟΗΕ
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας, καθώς από τα τέλη Φεβρουαρίου το Ιράν έχει ουσιαστικά επιβάλει αποκλεισμό στη θαλάσσια οδό από την οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι έχουν σταματήσει δεκάδες πλοία που κατευθύνονταν προς ιρανικά λιμάνια, ενώ η CENTCOM γνωστοποίησε ότι αμερικανικές δυνάμεις ακινητοποίησαν ιρανικό πετρελαιοφόρο στον Κόλπο του Ομάν.
Στο μεταξύ, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πραγματοποίησε κλειστές διαβουλεύσεις έπειτα από αίτημα του Μπαχρέιν, μετά τις ιρανικές επιθέσεις της 4ης Μαΐου κατά των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Τα ΗΑΕ κατήγγειλαν ότι το Ιράν εξαπέλυσε 12 βαλλιστικούς πυραύλους, τρεις πυραύλους cruise και τέσσερα drones, προκαλώντας πυρκαγιά στη βιομηχανική ζώνη της Φουτζέιρα και τραυματίζοντας τρεις αμάχους.
Σύμφωνα με τον μόνιμο αντιπρόσωπο των ΗΑΕ, από τις 28 Φεβρουαρίου η χώρα έχει αναχαιτίσει πάνω από 500 βαλλιστικούς πυραύλους και περισσότερα από 2.000 drones που αποδίδονται στο Ιράν.
Η ιρανική αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ υποστήριξε ότι «η μόνη βιώσιμη λύση είναι ο μόνιμος τερματισμός του πολέμου, η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και η αποκατάσταση της κανονικής διέλευσης».
Νετανιάχου: «Πλήρης συντονισμός με τον Τραμπ»
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι υπάρχει «πλήρης συντονισμός» με τον Τραμπ όσον αφορά το Ιράν.
«Δεν υπάρχουν εκπλήξεις. Μοιραζόμαστε κοινούς στόχους και ο σημαντικότερος είναι η απομάκρυνση όλου του εμπλουτισμένου υλικού από το Ιράν και η διάλυση των δυνατοτήτων εμπλουτισμού», ανέφερε.
Οι δηλώσεις του έγιναν μετά τον νέο ισραηλινό βομβαρδισμό στη Βηρυτός, όπου, σύμφωνα με το Ισραήλ, σκοτώθηκε ανώτερο στέλεχος της Χεζμπολάχ.
