Πως και γιατί ήρθε στο προσκήνιο η… παγίδα του Θουκυδίδη
Σε κλίμα υψηλού συμβολισμού αλλά και έντονης γεωπολιτικής πίεσης πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο η πολυσυζητημένη συνάντηση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ, με τις δύο μεγαλύτερες δυνάμεις του πλανήτη να επιχειρούν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, παρά τις βαθιές διαφωνίες σε Ταϊβάν, εμπόριο, τεχνολογία και Μέση Ανατολή.
Παρότι οι δύο ηγέτες εμφανίστηκαν δημοσίως σε ιδιαίτερα ήπιους τόνους, πίσω από τις κλειστές πόρτες οι συνομιλίες θεωρούνται εξαιρετικά κρίσιμες για την πορεία των σινοαμερικανικών σχέσεων τα επόμενα χρόνια.
Η αυστηρή προειδοποίηση Σι για την Ταϊβάν
Το πιο ηχηρό μήνυμα της συνάντησης ήρθε από τον Κινέζο πρόεδρο, ο οποίος έθεσε ξεκάθαρα το ζήτημα της Ταϊβάν ως το πιο επικίνδυνο σημείο τριβής ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις.
Ο Σι προειδοποίησε ότι ένας «λανθασμένος χειρισμός» από πλευράς Ουάσιγκτον θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε σύγκρουση ανάμεσα στις δύο χώρες, στέλνοντας σαφές μήνυμα κατά της αμερικανικής στρατιωτικής στήριξης προς το νησί.
Η Κίνα εξακολουθεί να θεωρεί την Ταϊβάν αναπόσπαστο κομμάτι της επικράτειάς της και αντιδρά έντονα στις κινήσεις των ΗΠΑ, ιδιαίτερα μετά την έγκριση μεγάλου πακέτου αμερικανικών εξοπλισμών προς την Ταϊπέι.
«Να αποφύγουμε την Παγίδα του Θουκυδίδη»
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά του Σι Τζινπίνγκ στην περίφημη «Παγίδα του Θουκυδίδη», τη θεωρία που περιγράφει τον κίνδυνο πολέμου ανάμεσα σε μια ανερχόμενη δύναμη και σε μια κυρίαρχη αυτοκρατορία.
Ο Κινέζος ηγέτης σημείωσε ότι η Ιστορία και ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθούν για να δουν αν ΗΠΑ και Κίνα μπορούν να αποφύγουν μια τέτοια πορεία σύγκρουσης και να οικοδομήσουν ένα νέο μοντέλο σχέσεων ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις.
Η συγκεκριμένη θεωρία βασίζεται στην ανάλυση του Θουκυδίδης για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές τα τελευταία χρόνια στις αναλύσεις για τον ανταγωνισμό Ουάσιγκτον – Πεκίνου.
Θερμοί τόνοι από τον Τραμπ
Σε αντίθεση με τις αιχμηρές προειδοποιήσεις του Σι, ο Τραμπ επέλεξε ιδιαίτερα φιλικό ύφος κατά τη δημόσια έναρξη των συνομιλιών.
«Είσαι σπουδαίος ηγέτης», είπε χαρακτηριστικά απευθυνόμενος στον Κινέζο πρόεδρο, προσθέτοντας πως θεωρεί τιμή τη φιλία τους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος απέφυγε δημόσια αναφορά στα πιο «καυτά» θέματα της ατζέντας, όπως οι εμπορικές συγκρούσεις, οι κινεζικές εξαγωγές τεχνολογίας ή η διαμάχη για τις ουσίες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή φαιντανύλης.
Στο τραπέζι εμπόριο και πιθανές συμφωνίες
Παρά το βαρύ πολιτικό κλίμα, η οικονομία παρέμεινε στο επίκεντρο των επαφών.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, συζητήθηκαν πιθανές κινεζικές αγορές αμερικανικών προϊόντων, όπως σόγια, βοδινό κρέας και αεροσκάφη, ενώ εξετάστηκε και η δημιουργία μόνιμου μηχανισμού εμπορικού διαλόγου ανάμεσα στις δύο χώρες.
Οι δύο πλευρές επιχειρούν να διατηρήσουν την εύθραυστη εμπορική «εκεχειρία» που συμφωνήθηκε το προηγούμενο διάστημα, αποφεύγοντας έναν νέο κύκλο επιβολής δασμών.
Ο πόλεμος με το Ιράν και οι πιέσεις προς το Πεκίνο
Στη σκιά της συνόδου βρέθηκε και η πολεμική κρίση με το Ιράν, η οποία έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει ανεβάσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, προκαλώντας ανησυχία για την παγκόσμια οικονομία.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αξιοποιήσουν την επιρροή της Κίνας στην Τεχεράνη, καθώς το Πεκίνο παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου.
Ωστόσο, ο Τραμπ εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος δημοσίως, δηλώνοντας πριν από τη συνάντηση ότι «το Ιράν βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό υπό έλεγχο».
Εντυπωσιακό τελετουργικό στο Πεκίνο
Η κινεζική ηγεσία επεφύλαξε ιδιαίτερα θερμή και εντυπωσιακή υποδοχή στον Αμερικανό πρόεδρο, με στρατιωτικές τιμές, κόκκινα χαλιά και επίσημη τελετή στο Μέγαρο του Λαού.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης επίσκεψη στον Ναό του Ουρανού και επίσημο κρατικό δείπνο, σε μια επίσκεψη που —τουλάχιστον μέχρι στιγμής— φαίνεται να είχε περισσότερο χαρακτήρα γεωπολιτικού συμβολισμού και λιγότερο άμεσων συμφωνιών.
