Στην τελική ευθεία η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής
Ένα από τα πλέον ιστορικά και ευαίσθητα ζητήματα για το Οικουμενικό Πατριαρχείο βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης που είχαν στην Άγκυρα ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Οι δύο άνδρες συζήτησαν εκτενώς την προοπτική επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, η οποία παραμένει κλειστή από το 1971, με τις πληροφορίες να συγκλίνουν ότι οι σχετικές διαδικασίες έχουν πλέον εισέλθει στην πιο κρίσιμη φάση τους.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε θετικό κλίμα και επικεντρώθηκε στον διάλογο που βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα στο Πατριαρχείο, το τουρκικό υπουργείο Παιδείας και το Ανώτατο Συμβούλιο Εκπαίδευσης της Τουρκίας (YÖK).
Το μεγάλο ερώτημα: Με ποιο καθεστώς θα λειτουργήσει
Το βασικό ζήτημα που απομένει να διευκρινιστεί δεν φαίνεται να είναι πλέον το αν θα ανοίξει η Σχολή, αλλά με ποιο ακριβώς θεσμικό καθεστώς θα λειτουργήσει.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο επιθυμεί την επαναλειτουργία της με μορφή αντίστοιχη εκείνης που ίσχυε πριν από το κλείσιμό της, δηλαδή ως ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα συνδεδεμένο με το τουρκικό υπουργείο Παιδείας.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, εξετάζονται και εναλλακτικά μοντέλα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η λειτουργία της ως θεολογικής σχολής συνδεδεμένης με κρατικό πανεπιστήμιο, η ένταξή της υπό την ακαδημαϊκή εποπτεία πανεπιστημιακού ιδρύματος ή ακόμη και η μετατροπή της σε εξειδικευμένη επαγγελματική σχολή θεολογικών σπουδών.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να καθορίσουν τόσο τον τρόπο διοίκησης όσο και το εύρος της ακαδημαϊκής αυτονομίας που θα διαθέτει το ιστορικό ίδρυμα.
«Η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει»
Ιδιαίτερη αίσθηση είχε προκαλέσει πριν από λίγες εβδομάδες η δημόσια τοποθέτηση του Οικουμενικού Πατριάρχη κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα.
Ο κ. Βαρθολομαίος είχε δηλώσει ότι η Θεολογική Σχολή της Χάλκης αναμένεται να επαναλειτουργήσει τον Σεπτέμβριο, κάνοντας λόγο για ολοκλήρωση των εργασιών ανακαίνισης και για μια «μεγαλοπρεπή τελετή εγκαινίων».
«Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει», είχε τονίσει χαρακτηριστικά, δημιουργώντας κλίμα αισιοδοξίας μετά από περισσότερες από πέντε δεκαετίες αναμονής.
Ένα αίτημα με διεθνείς διαστάσεις
Η επαναλειτουργία της Χάλκης δεν αποτελεί μόνο εκκλησιαστικό ζήτημα.
Εδώ και δεκαετίες βρίσκεται σταθερά στην ατζέντα των ελληνοτουρκικών επαφών, ενώ έχει επανειλημμένα τεθεί από αμερικανικές κυβερνήσεις, ευρωπαϊκούς θεσμούς και διεθνείς οργανισμούς ως ζήτημα θρησκευτικών ελευθεριών και προστασίας των δικαιωμάτων των θρησκευτικών μειονοτήτων στην Τουρκία.
Δεν είναι τυχαίο ότι το θέμα συζητήθηκε πρόσφατα και στη συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχη με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος χαρακτήρισε την προοπτική επαναλειτουργίας της Σχολής «ιστορική εξέλιξη».
Σύμβολο του Οικουμενικού Πατριαρχείου
Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης υπήρξε επί περισσότερο από έναν αιώνα το σημαντικότερο εκπαιδευτικό κέντρο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και χώρος εκπαίδευσης γενεών κληρικών της Ορθοδοξίας.
Για τον λόγο αυτό, η πιθανή επαναλειτουργία της θεωρείται ιστορικής σημασίας όχι μόνο για το Φανάρι και τη Ρωμιοσύνη της Κωνσταντινούπολης, αλλά συνολικά για τον ορθόδοξο κόσμο.
Μετά από 54 χρόνια σιωπής, όλα δείχνουν πως η Χάλκη βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στο να ανοίξει ξανά τις πύλες της.
