Ποιές είναι οι τέσερεις συστάσεις στη φετινή έκθεση, στην οποία επισημαίνεται ότι έχει γίνει πρόοδος αλλά υπάρχουν ακόμη περιθώρεια βελτίωσης για τα πεδία αυτά
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις 13 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που σημείωσαν πρόοδο σε όλες τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή.
Η Επιτροπή απευθύνει και φέτος τέσσερις συστάσεις προς τη χώρα, αριθμό αμετάβλητο για τρίτη διαδοχική χρονιά, ενώ καταγράφει πρόοδο στην υλοποίηση όλων των συστάσεων που είχαν διατυπωθεί στην προηγούμενη έκθεση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, από το 2020 η Ελλάδα έχει μειώσει τις συστάσεις που της απευθύνονται από επτά σε τέσσερις.
Η έκθεση αναγνωρίζει ειδικότερα πρόοδο στη δημιουργία ψηφιακού μητρώου για τις υποθέσεις διαφθοράς, το οποίο προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία την 1η Ιανουαρίου 2027, στη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου για τη διαφάνεια στις δραστηριότητες άσκησης επιρροής (lobbying), καθώς και στην ενίσχυση των εγγυήσεων για την προστασία των δημοσιογράφων, ιδίως έναντι των καταχρηστικών αγωγών (SLAPP). Παράλληλα, επισημαίνεται η πρόοδος στον διάλογο με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και στην απλούστευση των σχετικών διοικητικών διαδικασιών.
Ωστόσο, γίνονται και συστάσεις ως εξής:
- Καταπολέμηση της διαφθοράς
- Να ολοκληρωθεί η δημιουργία και λειτουργία του ψηφιακού μητρώου υποθέσεων διαφθοράς, ώστε να υπάρχει αξιόπιστη καταγραφή των διώξεων και των τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων σε υποθέσεις διαφθοράς. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο έχει θεσπιστεί και ότι το μητρώο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία την 1η Ιανουαρίου 2027.
- Διαφάνεια στο lobbying
- Να συνεχιστεί η εφαρμογή του πλαισίου για τη διαφάνεια στις δραστηριότητες άσκησης επιρροής (lobbying), μέσω μέτρων εφαρμογής και δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης. Η Κομισιόν διαπιστώνει πρόοδο, αλλά θεωρεί ότι απαιτείται περαιτέρω υλοποίηση.
- Προστασία των δημοσιογράφων
- Να ενισχυθούν περαιτέρω οι εγγυήσεις για την ασφάλεια και την προστασία των δημοσιογράφων, ιδίως μέσω της ολοκλήρωσης της νομοθεσίας κατά των καταχρηστικών αγωγών (anti-SLAPP). Η Επιτροπή σημειώνει ότι έχουν ληφθεί πρόσθετα μέτρα και ότι η σχετική νομοθεσία βρίσκεται στο τελικό στάδιο.
- Κοινωνία των πολιτών
- Να συνεχιστεί η ανάπτυξη δομημένου διαλόγου με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και να απλουστευθούν περαιτέρω οι διαδικασίες εγγραφής και λειτουργίας τους, ώστε να διασφαλίζεται ένα ανοικτό και ευνοϊκό πλαίσιο δράσης.
Η συνταγματική αναθεώρηση και τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης
Στην έκθεση γίνεται επίσης αναφορά στην έναρξη της διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης, η οποία περιλαμβάνει ζητήματα όπως η ευθύνη των υπουργών, η ενίσχυση της δικαστικής ανεξαρτησίας, η προστασία των δημοσιογράφων και η βελτίωση της ποιότητας της νομοθέτησης.
Σύμφωνα με το υπουργείο Επικρατείας, η Ελλάδα έχει ήδη ολοκληρώσει 28 από τα 39 ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης που σχετίζονται με τη μεταρρύθμιση του κράτους δικαίου, ενώ τα υπόλοιπα αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του καλοκαιριού.
Σε δήλωσή του, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος χαρακτήρισε θετική την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της ανεξαρτησίας των θεσμών.
Η ετήσια Έκθεση για το Κράτος Δικαίου αποτελεί το βασικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την παρακολούθηση των εξελίξεων στους τομείς της δικαιοσύνης, της καταπολέμησης της διαφθοράς, της ελευθερίας και πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης και της λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
