Παρατείνεται η ισχύς βασικών διατάξεων του ν. 4804/2021 έως το τέλος της τρέχουσας αυτοδιοικητικής περιόδου
Σημαντικές μεταβατικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης περιλαμβάνει ο Νόμος 5321/2026 (ΦΕΚ Α’ 114/20.07.2026), ο οποίος θεσπίζει παράλληλα το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Τα άρθρα 52 έως 55 του νέου νόμου περιλαμβάνουν διορθώσεις και ειδικές προβλέψεις που κρίθηκαν απαραίτητες, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια στη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών και να αποφευχθούν διοικητικά ή νομικά κενά κατά τη μετάβαση στο νέο θεσμικό πλαίσιο.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την παράταση της εφαρμογής βασικών διατάξεων του ν. 4804/2021 μέχρι τη λήξη της τρέχουσας αυτοδιοικητικής περιόδου. Έτσι, παραμένουν σε ισχύ οι υφιστάμενοι κανόνες για τα κωλύματα εκλογιμότητας, τα ασυμβίβαστα των αιρετών, καθώς και τις διαδικασίες αντικατάστασης και αναπλήρωσης δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επηρεάζει άμεσα τη σύνθεση και τη λειτουργία των συλλογικών οργάνων της Αυτοδιοίκησης.
Παραμένουν οι υφιστάμενες δομές διοίκησης
Με τις νέες διατάξεις προβλέπεται επίσης ότι έως το τέλος της τρέχουσας αυτοδιοικητικής θητείας δεν θα εφαρμοστούν οι νέες ρυθμίσεις που αφορούν τον ορισμό και το καθεστώς των αντιδημάρχων, των αντιπεριφερειαρχών και του αναπληρωτή περιφερειάρχη.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται αλλαγές στη διοικητική οργάνωση των δήμων και των περιφερειών κατά τη διάρκεια της θητείας των σημερινών αιρετών.
Παράλληλα, θεσπίζονται μεταβατικές προβλέψεις για τα διοικητικά συμβούλια των νομικών προσώπων της Αυτοδιοίκησης, ώστε να συνεχίσουν να λειτουργούν απρόσκοπτα μέχρι την πλήρη εφαρμογή του νέου Κώδικα.
Ρυθμίσεις για ευθύνες αιρετών και οικονομικά ζητήματα
Ο νόμος προβλέπει ακόμη ότι οι εκκρεμείς υποθέσεις αστικής ευθύνης αιρετών, οι οποίες είχαν ήδη εισαχθεί στις αρμόδιες τριμελείς Ελεγκτικές Επιτροπές έως τις 29 Ιουνίου 2026, θα ολοκληρωθούν από τα ίδια όργανα και δεν θα μεταφερθούν στο νέο σύστημα.
Στόχος της ρύθμισης είναι η αποφυγή καθυστερήσεων και πιθανών νομικών αμφισβητήσεων.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις διατάξεις σχετικά με την αναστολή άσκησης καθηκόντων, την αναστολή επαγγελματικής δραστηριότητας και τις ειδικές άδειες αιρετών, για τις οποίες ορίζεται ως καταληκτική ημερομηνία εφαρμογής η 31η Αυγούστου 2026.
Σε οικονομικό επίπεδο, διασφαλίζεται ότι οι πιστώσεις που είχαν ήδη εγγραφεί στους προϋπολογισμούς των δήμων και των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) για το οικονομικό έτος 2026 μπορούν να χρησιμοποιηθούν κανονικά για τους σκοπούς για τους οποίους προβλέφθηκαν.
Τεχνικές διορθώσεις στον νέο Κώδικα
Τα άρθρα 54 και 55 του νόμου περιλαμβάνουν επίσης τεχνικές διορθώσεις στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με επικαιροποίηση καταργούμενων διατάξεων, νομοθετικών παραπομπών και ημερομηνιών έναρξης ισχύος επιμέρους άρθρων.
Οι παρεμβάσεις αυτές κρίθηκαν αναγκαίες για την εξάλειψη λαθών και ασάφειων που είχαν εντοπιστεί μετά την ψήφιση του Κώδικα.
Η συνολική κατεύθυνση των αλλαγών δείχνει επιλογή σταδιακής εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου, με διατήρηση κρίσιμων διατάξεων του προηγούμενου καθεστώτος έως την ολοκλήρωση της τρέχουσας δημοτικής και περιφερειακής περιόδου.
Στόχος, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, είναι η αποφυγή διοικητικών αναταράξεων, η διασφάλιση της συνέχειας στη λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η παροχή χρόνου προσαρμογής στις υπηρεσίες και τους αιρετούς.
