Αισιόδοξος ότι μια συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μπορεί να επιτευχθεί ακόμη και μέσα στην Τετάρτη εμφανίστηκε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν φαίνεται να καταγράφουν πρόοδο
«Μπορεί να συμβεί σήμερα, αύριο ή μεθαύριο. Έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από την Καλιφόρνια, σχολιάζοντας δημοσίευμα του Axios σύμφωνα με το οποίο επίκειται ανακοίνωση για τα Στενά του Ορμούζ.
Η προοπτική συμφωνίας έδωσε άμεσα ώθηση στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν. Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, κατέγραψε πτώση περίπου 1,2%, στα 78,43 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι η επανέναρξη της ναυσιπλοΐας θα περιορίσει τους κινδύνους για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της σύγκρουσης
Η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ισραήλ, Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έχει πλέον μετατοπιστεί γύρω από τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη.
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, από τα Στενά διέρχονταν περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι επιθέσεις και οι απειλές του Ιράν έχουν ουσιαστικά παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, προκαλώντας ανατιμήσεις στα καύσιμα και στις βασικές πρώτες ύλες και αυξάνοντας την πίεση στην παγκόσμια οικονομία.
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς επιδιώκει τον τερματισμό μιας σύγκρουσης που θεωρείται ιδιαίτερα αντιδημοφιλής ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο αργότερα μέσα στη χρονιά.
Συνεχίζονται οι επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα
Παρά τις ενδείξεις προόδου στις συνομιλίες, τα περιστατικά ασφαλείας στην περιοχή δεν έχουν σταματήσει.
Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον του σαουδαραβικού πετρελαιοφόρου Wafa στην Ερυθρά Θάλασσα, κοντά στο λιμάνι Γιανμπού. Η Σαουδική Αραβία δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιώσει την επίθεση.
Την Τρίτη, εμπορικό πλοίο με σημαία Ινδίας βυθίστηκε στην Ερυθρά Θάλασσα, ανοικτά της Υεμένης, ύστερα από πρόσκρουση εκρηκτικού σκάφους. Τα μέλη του πληρώματος διασώθηκαν από την ακτοφυλακή της Υεμένης, ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ανάληψη ευθύνης.
Την ίδια ημέρα, ακόμη ένα φορτηγό πλοίο ανέφερε ότι επλήγη από άγνωστο βλήμα κατά τη διέλευσή του από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με το βρετανικό Κέντρο Επιχειρήσεων Θαλάσσιου Εμπορίου (UKMTO), το πλοίο υπέστη ζημιές περίπου 37 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του λιμανιού Αλ Κασάμπ του Ομάν.
Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι
Σύμφωνα με πληροφορίες του Associated Press από δύο περιφερειακούς αξιωματούχους, το υπό διαμόρφωση σχέδιο προβλέπει νέα διαδρομή διέλευσης των εμπορικών πλοίων.
Ειδικότερα, τα πλοία θα εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο μέσω θαλάσσιου διαδρόμου που θα επιτηρεί το Ιράν και θα εξέρχονται μέσω διαδρόμου υπό την ευθύνη του Ομάν. Για τις υπηρεσίες ασφάλειας και προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος προβλέπεται η επιβολή ειδικών τελών.
Ωστόσο, η τελική μορφή της συμφωνίας παραμένει υπό διαπραγμάτευση και ενδέχεται να διαφοροποιηθεί, ενώ συνδέεται και με την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
Αντικρουόμενες θέσεις για τον έλεγχο των Στενών
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί συμφωνία που θα παραχωρεί στο Ιράν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες παρουσιάζουν πρόοδο, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι «δεν έχει ακόμη επιτευχθεί οριστική συμφωνία».
Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ εμφανίστηκε αισιόδοξος, δηλώνοντας στο CNBC ότι «υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να επιτευχθεί συμφωνία σήμερα ή αύριο για το άνοιγμα των Στενών και την αποκλιμάκωση της κρίσης».
Η Τεχεράνη, πάντως, επιμένει ότι οι συνομιλίες διεξάγονται αποκλειστικά με το Ομάν και όχι με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, ανέφερε ότι στόχος των διαβουλεύσεων είναι η δημιουργία ασφαλών θαλάσσιων διαδρόμων που θα διασφαλίζουν τόσο τα κυριαρχικά δικαιώματα όσο και τις ανάγκες ασφαλείας του Ιράν και του Ομάν.
Παρά τις διαφωνίες, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε βέβαιος ότι η διαδικασία βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, τονίζοντας πως «η πρώτη φάση είναι το άνοιγμα των Στενών και η δεύτερη η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν, η οποία θα απαιτήσει περισσότερο χρόνο».
